Okręty podwodne projektu 885 „Jasień” – (NATO: Graney/Granay) rosyjski typ okrętów podwodnych czwartej generacji o napędzie atomowym, od pierwszej jednostki noszącej nazwę miasta, nazywany także typem Siewierodwińsk. Zwodowana w 2010 roku pierwsza jednostka typu, K-560 „Siewierodwińsk”, przystosowana jest do przenoszenia pocisków manewrujących
Geneza Po rozpadzie Związku Radzieckiego bardzo duża liczba radzieckich programów zbrojeniowych została przez Rosję anulowana, zachowano jednak najważniejsze, rozwojowe programy zbrojeniowe, które kontynuowano. Jedną z trzech dziedzin w których kontynuowano prace badawcze i projektowe1. Systemy kosmiczne, 2. Samoloty taktyczne 3. Okręty podwodne, był rozwój okrętów podwodnych. Prowadzono w związku z tym prace konstrukcyjne nad okrętami trzeciej generacji w ramach projektów 949A (NATO: Oscar II SSGN), 971 (NATO: Akuła I/II SSN) oraz 877 (NATO: Kilo SS). W toku były także przygotowania do budowy co najmniej dwóch nowych okrętów – SSN Projekt 885 K-560 „Siewierodwińsk” oraz SSBN projekt 955 „Juri Dołgoruki”. Podjęto również decyzję o budowie wszystkich przyszłych okrętów podwodnych z napędem nuklearnym w Północnym Zakładzie Budowy Maszyn Siewmasz w Siewierodwińsku, zachowując jednakże zdolności do budowy takich okrętów przez stocznie Komsomolsk na dalekim wschodzie o oraz Stocznię Admiralicji w Sankt Petersburgu.
Konstrukcja Stępkę pod pierwszy okręt – uznawanego za ostatni rozwinięty radziecki projekt zimnej wojny – projektu 885 „Siewierodwińsk” położono 21 grudnia 1993 roku w stoczni Siewmasz, jednakże z powodu trudności finansowych jego konstrukcję zatrzymano wkrótce po rozpoczęciu budowy. Został on zaprojektowany w petersburskim biurze projektowym Malachit. Zgodnie z projektem przenosić ma torpedy oraz pociski rakietowe wystrzeliwane z wyrzutni torpedowych kalibru 533 mm. W celu zmieszczenia dziobowych sonarów wyrzutnie te miały podobno być nachylone pod kątem 10° względem osi okrętu. W kadłubie okrętu, za kioskiem, znajduje się 8 silosów mieszczących po 4 przeciwokrętowe pociski manewrujące Oniks lub po 5 pocisków manewrujących rodziny Kalibr, co razem daje 32 Oniks lub 40 Kalibr przenoszonych na okręcie.
Konstrukcja „Siewierodwińska” zawiera wielką sferyczną antenę sonaru dziobowego. Skonstruowaną po raz pierwszy we wczesnych latach sześćdziesiątych XX w. w Stanach Zjednoczonych antenę tego typu, w konstrukcji 885 zastosowano po raz pierwszy w radzieckich/rosyjskich jednostkach bojowych. Kadłuby okrętów tego typu wykonywane są ze stali niskomagnetycznej.
Wyciszenie Jednostki projekt 885 są bardzo dobrze wyciszone. Zastosowano w tym celu m.in. zaawansowane pokrycie wygłuszające i wyciszające kadłuba. Według opublikowanych ocen amerykańskiego wywiadu Marynarki, wyciszenie projektu 885 przewyższa ulepszone amerykańskie okręty SSN typu Improved Los Angeles (688i), w niektórych aspektach dorównując nawet okrętom SSN typu Seawolf. Według tych samych ocen, projekt 885 ustępuje jednak najnowszym okrętom amerykańskim w zakresie tzw. prędkości taktycznej, rozumianej jako maksymalna prędkość zanurzonego okrętu, przy której jest on w stanie przez własne szumy wykryć szumy okrętu podwodnego przeciwnika. Według popularnej prasy rosyjskiej natomiast, wyciszenie projektu 885 przewyższa wyciszenie amerykańskich jednostek typów Seawolf i Virginia.
Program 885 Wiosną 1997, wizytujący siedzibę biura Malachit, admirał Feliks Gromow zapowiedział rozpoczęcie programu nowego okrętu opartego na projekcie 885. W 2009 roku rozpoczęto budowę drugiej jednostki tego projektu („Jasień-M”), której nadana zostanie nazwa „Kazań”. Według zapowiedzi przedstawicieli stoczni druga jednostka zostanie zbudowana do 2015 roku i będzie jednostką znacznie zmodernizowaną. Wodowanie pierwszego okrętu, „Siewierodwińsk”, odbyło się 15 czerwca 2010 roku. thumb|Uroczystość wodowania „Siewierodwińska” w Siewierodwińsku
Kontrowersje Koszt budowy „Siewierodwińska” wyniósł 50 mld. rubli. Za taką sumę można wybudować 2 okręty projektu 955. Drugi okręt – „Kazań” – ma kosztować ponad 2 razy więcej – bo ok. 110 mld. rubli"Czy pr.885 zrujnuje budżet rosyjskiego MON?" SSBN.pl.
Okręty +SymbolNazwaRozpoczęcie budowyWodowanieWejście do służbyStatusNotatkaK-560Siewierodwińsk21 grudnia 199315 czerwca 2010 17 czerwca 2014aktywnyK-561Kazań24 lipca 200931 marca 20175 maja 2021aktywnyK-573Nowosybirsk26 lipca 2013http://www.ssbn.pl/7248/26-lipca-br-polozono-stepke-okretu-podwodnego-k-nowosybirsk/ Rozpoczęcie budowy Nowosybirska25 grudnia 201921 grudnia 2021aktywnyK-571Krasnojarsk27 lipca 201430 lipca 202111 grudnia 2023aktywnyK-564Archangielsk19 marca 201529 listopada 202327 grudnia 2024aktywnyK-xxxPerm29 lipca 201627 marca 20252025/2026próby morskie od sierpnia 2025Modyfikacje konstrukcyjne, które według doniesień mają przenosić hipersoniczne pociski rakietowe 3M22 ZirconK-xxxUljanowsk27 lipca 20172026w trakcie budowyZidentyfikowano również jako odrębną klasę (projekt 09853 ) wariant klasy YasenK-xxxWoroneż20 lipca 20202027w trakcie budowyWyposażenie w pociski manewrujące Kalibr-M o zasięgu 4500 kmK-xxxWładywostok20 lipca 20202028w trakcie budowyWyposażenie w pociski manewrujące Kalibr-M o zasięgu 4500 kmK-xxxBrack2025zaplanowanyK-xxxzaplanowanyK-xxxzaplanowany
Przypisy
Bibliografia
SSBN.pl:pr.885 Graney Warfare.ru:885 Severodvinsk class http://www.ssbn.pl/7248/26-lipca-br-polozono-stepke-okretu-podwodnego-k-nowosybirsk
00885 00885