thumb|right|Kurczak tikka masala podany z chlebem naan|200px Kurczak tikka masala (, , , ) – danie oparte na tradycji kuchni indyjskiej i pakistańskiej.

Jest to rodzaj grillowanych lub smażonych filetów z kurczaka uprzednio marynowanych (kurczak tikka), podawanych w specjalnym śmietanowym sosie masala z pomidorów i aromatycznych przypraw, serwowanych na gorąco.

Geneza potrawy Początki kurczaka tikka masala są sporne. Najczęściej podaje się, że potrawa powstała w Glasgow pod koniec lat 60. XX wieku, kiedy jeden z klientów restauracji poprosił o sos do tradycyjnego kurczaka tikka, ponieważ ten wydał mu się zbyt suchy. Rzekomo kucharz miał zaimprowizować sos z zupy pomidorowej, jogurtu i przypraw. Wiele restauracji w Wielkiej Brytanii twierdzi przy tym, że to u nich wynaleziono kurczaka tikka masala. Można przypuszczać jedynie, że potrawa z pewnością pojawiła się między rokiem 1950 a 1970.

Jedno ze źródeł datuje oryginalną recepturę na 1947 r., a miała ona powstać w Delhi, cytowane za angielską Wikipedią, cytowane za angielską Wikipedią. Według innej teorii pochodzi ona z Indii Brytyjskich, gdzie była sposobem na dostosowanie lokalnej kuchni do brytyjskich gustów smakowych. Jej pierwowzorem mógł być murgh makhni, czyli maślany kurczak – tradycyjne danie pochodzące z Pendżabu w Indiach.

Popularność thumb|left|Inna wersja potrawy podana z ryżem|220px Kurczak tikka masala jest serwowany w restauracjach na całym świecieJ. Lloyd, J. Mitchinson The Book of General Ignorance, Faber & Faber, 2006, cytowane za angielską Wikipedią. Danie to jest podobne w smaku do typowo indyjskich potraw, takich jak murgh makhani. W Pakistanie jest znane jako kurczak masalaFauzias Pakistani recipies Chiken MasalaRecipe, cytowane za angielską Wikipedią lub kurczak tandoori masala.

Badania świadczą o tym, że najczęściej jest podawany w Wielkiej Brytanii, gdzie jest jednym z siedmiu najpopularniejszych kurczaków curry. Jego międzykulturowa popularność skłoniła ministra spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii Robina Cooka do ogłoszenia kurczaka tikka masala brytyjską potrawą narodowąBBC E-Cyclopedia Chicken tikka masala. Spice and easy does it serwis bbc.co.uk, cyt. za angielską WikipediąRobin Cook's chicken tikka masala speech w serwisie "The Guardian", cytowane za angielską Wikipedią. Popularność kurczaka tikka masala można uznać za przejaw szczególnej brytyjskiej wielokulturowości:<ref>[https://archive.is/20120919043644/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1316537/Cook-argues-for-immigration-into-%27tikka-massala-Britain%27.html Cook argues for immigration into 'tikka massala Britain], artykuł w serwisie "Daily Telegraph", cytowane za niemiecką Wikipedią</ref>

Tak serwowany kurczak jest obecny w menu również polskich restauracji nawiązujących do kuchni południowoazjatyckiejInternetowe menu restauracji: "Ganesh" w Warszawie, "Tandoor Palace" w Warszawie i "BuddahaBar" w Poznaniu, dostęp 2008-10-17.

Składniki Nie istnieje jeden typowy przepis na kurczaka tikka masala. Podczas badań znaleziono 48 różnych receptur, których jedynym wspólnym składnikiem był kurczak. Mięso jest przeważnie marynowane z mieszanką przypraw tikka i jogurtem, a następnie grillowane albo smażone na klarowanym maśle, oliwie lub oleju. Masala to sos pomidorowy zawierający zwykle śmietanę lub mleko kokosowe i różne przyprawy, najczęściej gotową mieszankę garam masala. Sos lub kawałki kurczaka (albo jedno i drugie) są często barwione pomarańczowymi lub czerwonymi barwnikami spożywczymi.

W niektórych daniach tikka masala kurczak bywa zastępowany jagnięciną, rybą lub serem panir. Podawany bywa z ryżem, na placuszkach chapati lub jako fastfood włożony do pity.

Przykładowy przepis thumb|right|Danie na indyjskim talerzu|200pxthumb|right|Sposób podania kurczaka tikka masala na porcji ryżu|200pxSkładniki na kurczaka tikkaPrzepis zaczerpnięty z serwisu Logo24, dostęp 2008-10-13 4 piersi kurczaka pokrojone w paski oliwa do smażenia 1/2 szklanki jogurtu 1 łyżeczka startego imbiru 2 rozgniecione ząbki czosnku 1/2 łyżeczki kurkumy 1 łyżeczka chili 1 łyżeczka kuminu 4 łyżki soku z cytryny lub limonkiSkładniki na sos masala''' 2 łyżki oleju 1 łyżeczka startego imbiru 1 rozgnieciony ząbek czosnku 1 posiekana cebula 2 pokrojone pomidory 1 łyżeczka garam masala 1/2 łyżeczki kuminu 1/2 łyżeczki mielonych ziaren kolendry sól do smaku 1/4 szklanki kwaśnej śmietany Przygotować marynatę: do naczynia wlać jogurt, dodać pozostałe składniki i dokładnie je wymieszać. Mięso polać gęstą marynatą i wymieszać, aby pokryła wszystkie kawałki i wstawić do lodówki na minimum 20 minut. Po tym czasie w rondlu rozgrzać oliwę, wyjąć mięso z marynaty i podsmażyć, od czasu do czasu mieszając.

Przygotować sos: w osobnym rondlu rozgrzać olej, wrzucić cebulę i podsmażyć na rumiano, pod koniec na minutę imbir i czosnek, po czym dodać pomidory i gotować około 5 minut. Przyprawić kuminem, kolendrą i solą, gotować kolejne kilka minut. Do sosu włożyć uprzednio podsmażone kawałki mięsa i gotować 3–5 minut. Wlać śmietanę, wymieszać, gotując jeszcze jedną minutę.

Konotacje kulturowe W 2005 r. w Wielkiej Brytanii została nakręcona gejowska komedia romantyczna pod tytułem Chicken Tikka Masala. Tłem jej fabuły jest życie hinduskich imigrantów w Wielkiej Brytanii. W Polsce film rozpowszechniany był w 2008 r. na DVD jako Przepis na miłość, ponieważ nazwa brytyjsko-hinduskiej potrawy nie jest rozpoznawalna przez polskiego widza. Na obwolucie filmu zamieszczono za to przepis na potrawę i skład mieszanki przypraw tikka.

Przypisy

Bibliografia Elizabeth M. Collingham Curry. A Tale of Cooks and Conquerors'', Oxford University Press, Nowy Jork 2006,

Linki zewnętrzne

Chicken Tikka Masala – przepis na Wikibooks Przepisy na kurczaka tikka masala w serwisach internetowych: 1, 2, 3

Kategoria:Kuchnia brytyjska Kategoria:Kuchnia indyjska Kategoria:Potrawy mięsne