thumb|200px|Położenie Lothal w dolinie Indusu mały|Plan starożytnego Lothal. thumb|200px|Lothal
Lothal – starożytna osada protomiejska należąca do cywilizacji doliny Indusu. Położona nad rzeką Sabarmati, na terenie dzisiejszych Indii. Została odkryta w 1954 roku, powstanie datowane na ok. 2200 lat p.n.e.Modzelewski Sz., 2024: Na wodach Zatoki Perskiej. Starożytny handel morski w epoce brązu. Archeologia Żywa, 3, strona 62.. Lothal jest uważane za główny port cywilizacji doliny Indusu.
Obszar miasta, o wymiarach 355 na 210 metrów, otoczony był murem z cegieł mułowych, który prawdopodobnie stanowił ochronę przed wylewami rzeki. W południowo-wschodniej części miasta odkryto dużą platformę ceglaną, na której znajdowały się mniejsze platformy z otworami wentylacyjnymi, prawdopodobnie służące jako spichlerze. Podczas prac archeologicznych odkryto również wiele sklepów, warsztatów i domów mieszkalnych wyposażonych w systemy sanitarno-kanalizacyjne. Najbardziej znanym obiektem w Lothal jest jednak wielki, ceglany basen o wymiarach 216 na 37 metrów, który znajduje się na wschód od miasta, w pobliżu platformy pełniącej rolę spichlerza. Basen ten, połączony kanałem z rzeką Sabarmati, stanowił prawdopodobnie dok wyładunkowy dla statków handlowych.
Lothal był ważnym portem morskim cywilizacji doliny Indusu, utrzymującym stosunki handlowe m.in. z ośrodkami Mezopotamii i krainy Dilmun na zachodnim brzegu Zatoki Perskiej, o czym świadczą przedmioty z tych regionów znajdywane w tej osadzieModzelewski 2024, s. 63, 65, 68. Do osad doliny Indusu importowano z rejonu Zatoki głównie zboża, srebro, tkaniny, skóry i daktyle, w zamian eksportując m.in. kamienie ozdobne i drewnoModzelewski 2024, s. 67. Jednocześnie Lothal był istotnym ośrodkiem rzemieślniczym, wytwarzano tu wyroby m.in. z kamieni ozdobnych (kryształu górskiego, jaspisu i karneolu), kości słoniowej i metali (w tym złota, miedzi i stopów miedzi). Warsztaty znajdowały się w pobliżu doku oraz w dzielnicy zachodniej, zamieszkałej przez rzemieślnikówModzelewski 2024, s. 63, 65.
Lothal zostało opuszczone po upadku cywilizacji Indusu.
Przypisy
Bibliografia
Zobacz też Mohendżo-Daro Harappa
Kategoria:Cywilizacja doliny Indusu Kategoria:Miasta starożytne Kategoria:Stanowiska archeologiczne w Indiach Kategoria:Gudźarat