Klejniki (ros. Кленикская волость, lit. Kleinikų valsčius) – dawna gmina wiejska istniejąca w dwóch odsłonach: w latach 1861–1915 oraz 1952–1954 na Białostocczyźnie. Siedzibą gminy były Klejniki.
Pierwsza odsłona
Imperium Rosyjskie Gmina zbiorowa Klejniki powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w 1861 roku. Była częścią powiatu bielskiego należącego (od 1843) do guberni grodzieńskiej. W 1890 roku gmina Klejniki obejmowała 31 miejscowości i zamieszkiwało ją 7199 osób.
I wojna światowa Podczas I wojny światowej gmina wraz z powiatem bielskim należała do okupowanego przez Niemcy Ober-Ostu (w okręgu Białystok), gdzie znacznie zmieniono granice oraz podział administracyjny powiatu bielskiego. Spośród jego 15 gmin, zachowano 9 i zniesiono 6, ponadto utworzono 10 nowych; zmieniły się też granice gmin. W związku z tym, gmina Klejniki została zniesiona, po czym: jej południową część włączono do gminy Łosinka, jej północno-zachodnią część włączono do gminy Pasynki, jej północno-wschodnią część włączono do nowej gminy Narew. Podział ten zachowano, kiedy powiat bielski przeszedł w sierpniu 1919 pod administrację polską.
Druga odsłona
Gminę reaktywowano 1 lipca 1952, w znacznie mniejszej odsłonie, w powiecie bielskim w województwie białostockim, w związku z kolejną wielką restrukturyzacją administracyjną powiatu. W jej skład weszły: z części (niezniesionej) gminy Narew – gromady Gorodczyno, Gradoczno, Istok, Janowo, Klejniki, Koźliki, Lachy i Tyniewicze, z części zniesionej gminy Bielsk – gromady Hukowicze i Kożyno.
W dniu powołania gmina składała się zatem z 10 gromad: Gorodczyno, Gradoczno, Hukowicze, Istok, Janowo, Klejniki, Koźliki, Kożyno, Lachy i TyniewiczeWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
1 stycznia 1954 od gminy Klejniki odłączono gromadę Kożyno, włączając ją do gminy Pasynki w powiecie bielskim (redukując tym samym liczbę gromad do 9), po czym gmina Klejniki weszła w skład nowo utworzonego powiatu hajnowskiego.
Gminę zniesiono ostatecznie 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin:
Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 w związku z kolejnym reaktywowaniu gminUchwała Nr XXI/72/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 9 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 2 stycznia 1973, Nr 1, Poz. 1)..
Przypisy Befehl- und Verordnungsblatt des Oberbefehlshabers Ost (Dziennik rozkazów i rozporządzeń Głównodowodzącego Wschodu) Nr 1-96 Jemielity W. (2002). Podziały administracyjne powiatów sokólskiego i dąbrowskiego w latach 1919-2000. "Studia Łomżyńskie", 13, 2002, s. 119-146. Deutsche Arbeit in den Verwaltungsgebieten Kurland, Litauen und Bialystok-Grodno. Kowno (Verlag der Presseabteilung Ober Ost) 1917. Rocznik statystyki Rzeczypospolitej Polskiej. R. 1, 1920/21 Volosts and communes of 1890. St. Petersburg: Central Statistical Committee of the Ministry of Internal Affairs, 1892. - (Statistics of the Russian Empire).
Klejniki Kategoria:Dawne gminy w guberni grodzieńskiej