Stefan Zamoyski, hrabia herbu Jelita (ur. 7 września 1837 we Florencji, zm. 1 stycznia 1899 w Paryżu) – ziemianin, powstaniec styczniowy, prezes Towarzystwa Tatrzańskiego, poseł na galicyjski Sejm Krajowy, członek austriackiej Izby Panów.
Życiorys W latach 1854–1855 uczył się w Teresianum w WiedniuParlament Österreich Republik, Kurzbiografie Zamoyski, Stefan Graf – Parlamentarier 1848-1918 online [26.03.2020].. Ukończył studia na uniwersytecie w DublinieHrabia Stefan Zamoyski – wspomnienie pośmiertne, w „Pamiętnik Towarzystwa Tatrzańskiego”. 1899 T.20, s. 52–54 Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa – wersja elektroniczna.. Po powrocie do kraju pracował jako urzędnik w Wydziale Krajowym (1860–1863). Podczas powstania styczniowego należał do stronnictwa „białych”, naczelnik cywilny w obwodzie przemyskimFeliks Wiktor Riedl, Wspomnienie z powstania 1863 roku i z drogi na zesłanie w 1864 roku,, [w:] Zapomniane wspomnienia, oprac. Eligiusz Kozłowski, Warszawa 1981, s. 57–60.. Latem 1863 aresztowany przez Austriaków i więzionyPowstanie styczniowe 1863. Galicja w powstaniu styczniowym, oprac. F. Dołgich Wrocław 1980..
Ziemianin, właściciel klucza dóbr Wysocko w pow. jarosławskim (Bobrówka, Miękisz Stary, Korzenica, Laszki, Łazy, Wietlin, Wysock, Baranów i Kłuszyn). Wyremontował i zmodernizował swoją siedzibę – dawny pałac Czartoryskich w Wysocku. W swoim majątku miał stadninę koni arabskich. Członek i działacz Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego, członek jego Komitetu (30 stycznia 1866 – 16 lutego 1868, 24 czerwca 1878 – 12 czerwca 1880, 27 czerwca 1894 – 20 czerwca 1899)Handbuch des Lemberger Sttathalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1866, s. 461; Galizisches Provinzial-Hanbuch für das Jahr 1867, s. 804; 1868, s. 806; Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1878, s. 537; 1879, s. 533; 1880, s. 541; 1894, s. 637; 1895, s. 637; 1896, s. 638; 1897, s. 638; 1898, s. 735; 1899, s. 735.. Prezes Towarzystwa Tatrzańskiego (1893–1899). Współzałożyciel w 1867, a w latach 1868–1899 prezes Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Urzędników Prywatnych w Galicji. Inicjator, a następnie w latach 1873–1899 prezes Towarzystwa Naukowego im. Mikołaja Kopernika we Lwowie.
Członek Rady Powiatu w Jarosławiu (1867–1872, 1873–1897, 1898–1899). W latach 1867–1899 członek Wydziału Powiatowego w Jarosławiu, pełnił w nim funkcje wiceprezesa (1867–1868, 1872–1873) i prezesa (1874–1884, 1889–1891). Przewodniczył również komisji oświaty Rady Powiatu w Jarosławiu (1885–1888).
Z przekonań konserwatysta – należał do stronnictwa stańczyków. Poseł na Sejm Krajowy III kadencji (20 sierpnia 1870 – 26 kwietnia 1876), IV kadencji (8 sierpnia 1877 – 21 października 1882), V kadencji (15 września 1883 – 26 stycznia 1889), VI kadencji (10 października 1889 – 17 lutego 1894), VII kadencji (28 grudnia 1895 – 1 stycznia 1899). Wybierany kolejno w kadencjach III-VI w kurii IV (gmin wiejskich) z okręgu wyborczego nr 16 (Jarosław-Sieniawa-Radymno), zaś w kadencji VII z kurii I (wielkiej własności) w okręgu wyborczym nr 3 (przemyski) – po jego śmierci posłem wybrano w wyborach uzupełniających Władysława KraińskiegoStanisław Grodziski;: Sejm Krajowy Galicyjski 1861-1914. Warszawa 1993. .. Był aktywnym posłem, pracował w komisjach: w Sejmie III kadencji członek komisji głodowej (1876); w Sejmie IV kadencji należał do komisji petycyjnej, komisji kultury krajowej,,Sprawozdania Stenograficzne z drugiej sesji czwartego periodu Sejmu Krajowego”, s. 22–24., w Sejmach V, VI, VII kadencji członek komisji gospodarstwa krajowegoStenograficzne sprawozdania Sejmu Krajowego z roku 1883, s. 33.Sejm Krajowy we Lwowie. Sprawozdania stenograficzne VI kadencji, I sesji; Lwów 1890, s. 35.Sejm Krajowy we Lwowie. Sprawozdania stenograficzne VII kadencji, – Protokół 2. posiedzenia z dnia 30 grudnia 1895 r, Lwów 1896, s. 4., Od 31 października 1892 dożywotni członek austriackiej Izby PanówJózef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848–1918,Warszawa 1996, s. 150, 398, 404, 407.. Należał tam do grupy Prawicy („Rechten“). Członek delegacji wspólnej na XXIX Sesji (25 maja – 19 czerwca 1893).
Pogrzeb odbył się 1 lutego 1899 w WysockuKlepsydra – zawiadomienie o pogrzebie – online [27.03.2020].. Pochowany w krypcie grobowej Zamoyskich Kościoła Świętych Zofii i Szczepana w LaszkachStefan hr. Zamoyski z Zamościa h. Jelita – M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego – online [26.03.2020]..
Rodzina Urodził się w arystokratycznej rodzinie ziemiańskiej, syn uczestnika powstania listopadowego Zdzisława Jana Zamoyskiego (1810–1855) i Józefiny z Walickich (1808–1880). Miał trzy siostry: Zofię (1839–1930), żonę Jana Dzierżysława Tarnowskiego (1835–1894), Marię (1841–1922), żonę Jana Tadeusza Lubomirskiego (1826–1908) i Wandę (1846–1922), żonę Stanisława Grocholskiego (1835–1907). 24 sierpnia 1870 w Krzeszowicach ożenił się z Zofią z Potockich; mieli sześcioro dzieci: Adama Zdzisława (1872–1933), Władysława Zdzisława (1873–1944), Zygmunta (1875–1931), Zofię (1880–1913), żonę Emanuela Świeykowskiego (1874–1909), Katarzynę (1883–1958), żonę Jerzego Baworowskiego (1870–1933), Wandę (1892–1965), żonę Hieronima Tarnowskiego (1884–1945).
Galeria
Przypisy
Bibliografia Hrabia Stefan Zamoyski – wspomnienie pośmiertne, „Pamiętnik Towarzystwa Tatrzańskiego”, 1899 T.20, s. 52–54 Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa – wersja elektroniczna Zofia Kostka-Bieńkowska, Powiat jarosławski dawniej i dziś, Jarosław 2013
Kategoria:Członkowie Rad Powiatowych Galicji Kategoria:Hrabiowie Królestwa Galicji i Lodomerii Kategoria:Marszałkowie Rad Powiatowych Galicji Kategoria:Naczelnicy cywilni powstania styczniowego Kategoria:Polacy – więźniowie polityczni w zaborze austriackim Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji III kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji IV kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji V kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji VI kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji VII kadencji Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Członkowie Izby Panów Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Członkowie stronnictwa białych Stefan Kategoria:Ludzie związani z Przemyślem Kategoria:Ludzie związani z Krzeszowicami Kategoria:Galicyjscy ziemianie Kategoria:Radni powiatu jarosławskiego Kategoria:Urodzeni w 1837 Kategoria:Zmarli w 1899 Kategoria:Ludzie urodzeni we Florencji