Jednostki piechoty Wojska Polskiego – spis polskich jednostek piechoty: ich organizacja, geneza, podległość i przeformowania; miejsce stacjonowania.
Piechota XV i XVI wieku Zachowane źródła nie dają pełnego obrazu piechoty polskiej w omawianym okresie, zawierają wiele luk.Jan Wimmer, Historia piechoty polskiej do roku 1964 s.97 1496 - 10 rot (około 1700 żołnierzy); gwardia królewska i oddziały zaciągnięte w związku z przygotowaniami do wyprawy w roku następnym; 1497 - około 2000 piechurów zaciężnych, którzy wzięli udział w wyprawie Jana Olbrachta; 1498 - 16 rot (1395 żołnierzy) nowo zaciągniętych w związku z najazdem turecko-tatarskim 1499 - załoga w Kijowie (ok 100 żołnierzy) i 8 rot zaciągniętych na pomoc Litwie (około 1000); 1500 - 28 rot (około 4000 ludzi) wysłanych na Litwę; 1501 - 21 rot (około 3000 żołnierzy) wysłanych na Litwę; 1502 - 30 rot (5172 piechurów) działających na Litwie; 1506 - 2 roty przy obronie potocznej (400 stawek żołdu) oraz załogi w Kamieńcu i Lwowie; 1514 - około 3000 piechurów biorących udział w wyprawie na Litwę i w bitwie pod Orszą; 1519 - 18 rot przeciwko Zakonowi Krzyżackiemu w sile 2600 stawek żołdu ; 1520 - udział w sumie 36 rot w wojnie z Zakonem (maksymalny stan 4173 stawki), 100 piechoty przy obronie potocznej; 1521 - 17 rot (2418 stawek i 54 konnych), popisanych przez Świerczowskiego 14 sierpnia; 1522 - 2 roty przy obronie potocznej - stan faktyczny 154 ludzi; 1526 - 5 rot przy obronie potocznej (500 stawek) i 200 załogi Kamieńca Podolskiego; 1528 - 3 roty (272 piechurów) w wyprawie pod Oczaków; 1530 - 150 piechoty przy obronie potocznej; 1531 - 10 rot pieszych (1135 "drabów" i 32 konnych) w wyprawie obertyńskiej hetmana Jana Tarnowskiego; 1532 - 10 rot (1500 stawek) w służbie na Podolu; 1533 - 4 roty (500 stawek) w służbie na Podolu; 1535 - 2 roty (500 stawek) przy obronie potocznej, bliżej nieznana liczba w wyprawie Tarnowskiego na pomoc Litwie i oblężeniu Staroduba; 1536 - 7 rot (500 stawek) przy obronie potocznej 92; 1537 - 11 rot (1500 stawek) w wyprawie Zygmunta I przeciw Mołdawii ("wojna kokosza"); 1538 - 44 roty piesze (6550 stawek) Tarnowskego przeciw Mołdawianom (oblężenie Chocimia); 1539 - 4 roty (400 stawek) przy obronie potocznej; 1540 - 7 rot (500 stawek) przy obronie potoeznej; 1542 - 8 rot (900 stawek) przy obronie potocznej; 1547 - 1 rota (47 ludzi) w Kamieńcu Podolskim; 1552 - 9 rot (1000 stawek - 771 żołnierzy) przy obronie potocznej w wyprawie Tarnowskiego do Mołdawii; 1555 - te same 9 rot służy na Podolu; 1557 - 2 roty na Podolu oraz 5230 żołnierzy w tzw. pozwolskiej wyprawie Zygmunta Augusta; 1559-1562 - brak wojsk na pograniczu; 1563 - 3 roty (350 żołnierzy) jako załogi Kamieńca Podolskiego i Chmielnika oraz 19 rot koronnych (3910 żołnierzy) na Litwie; 1564 - 3 roty (340 żołnierzy) w Kamieńcu i Chmielniku oraz 3287 żołnierzy na Litwie; 1565 - 3 roty (340 żołnierzy) na Podolu i 23 roty (4400 żołnierzy) na Litwie; 1566 - 3 roty (340 żołnierzy) na Podolu i 32 roty (ponad 3500 żołnierzy) na Litwie; 1567 - 3 roty (340 żołnierzy) na Podolu i bliżej nieznana liczba piechoty zaciężnej na Litwie; 1569 - 3 roty (350 żołnierzy) w Kamieńcu i Chmielniku, 7 rot (1100 żołnierzy) w innych zamkach na Ukrainie; 1570 - 9 rot (1450 żołnierzy) w zamkach na Ukrainie, 8 rot (750 żołnierzy) w polowym wojsku kwarcianym; 1571 - 8 rot (1400 żołnierzy) na Ukrainie, 9 rot (750 żołnierzy) w polowym wojsku kwarcianym oraz w Tykocinie 200 ludzi; 1572 - 1110 żołnierzy jako załogi oraz 9 rot (750 żołnierzy) przy wojsku kwarcianym; 1573 - 9 rot (850 żołnierzy) na Ukrainie, 9 rot (750 żołnierzy) przy wojsku polowym, 200 żołnierzy w Tykocinie; nadzwyczajne zaciągi w związku z bezkrólewiem i koniecznością zabezpieczenia zamku krakowskiego i granic od strony Węgier (1030 żołnierzy) oraz Śląska (500); 1574 - 6 rot (450 żołnierzy) w zamkach na Ukrainie, 4 roty (500 żołnierzy) przy wojsku kwarcianym oraz załogi w Kamieńcu, Chmielniku i Tykocinie.
Piechota XVIII wieku Pułki i regimenty koronne
Pułki i regimenty litewskie
Piechota w okresie zaborów Piechota Księstwa Warszawskiego thumb|Żołnierze 2 pułk piechoty okresu Księstwa Warszawskiego
Dywizje 1 Dywizja 2 Dywizja 3 Dywizja 16 Dywizja Zajączka 17 Dywizja Dąbrowskiego 18 Dywizja Kamienieckiego 26 Dywizja Kamienieckiego 27 Dywizja Krasińskiego Dywizja Polska
Pułki
Piechota Królestwa Kongresowego thumb|right|Żołnierze 5., 6. i 7 pułku piechoty w latach 1826-1830 Korpus Piechoty 1 Dywizja Piechoty 2 Dywizja Piechoty
w okresie powstania listopadowego 1 Dywizja Piechoty 2 Dywizja Piechoty 3 Dywizja Piechoty 4 Dywizja Piechoty 5 Dywizja Piechoty 6 Dywizja Piechoty
Pułki piechoty Pułki piechoty liniowej: 1 Pułk Piechoty Liniowej 2 Pułk Piechoty Liniowej 3 Pułk Piechoty Liniowej 4 Pułk Piechoty Liniowej 5 Pułk Piechoty Liniowej 6 Pułk Piechoty Liniowej 7 Pułk Piechoty Liniowej 8 Pułk Piechoty Liniowej nowe od 1830:
9 Pułk Piechoty Liniowej 10 Pułk Piechoty Liniowej 11 Pułk Piechoty Liniowej 12 Pułk Piechoty Liniowej 13 Pułk Piechoty Liniowej 14 Pułk Piechoty Liniowej 15 Pułk Piechoty Liniowej 16 Pułk Piechoty Liniowej 17 Pułk Piechoty Liniowej 18 Pułk Piechoty Liniowej 19 Pułk Piechoty Liniowej 20 Pułk Piechoty Liniowej 21 Pułk Piechoty Liniowej 22 Pułk Piechoty Liniowej 23 Pułk Piechoty Liniowej 24 Pułk Piechoty Liniowej 25 Pułk Piechoty Liniowej 26 Pułk Piechoty Liniowej thumb|right|Żołnierze 1 psp Pułki strzelców pieszych: 1 Pułk Strzelców Pieszych 2 Pułk Strzelców Pieszych 3 Pułk Strzelców Pieszych 4 Pułk Strzelców Pieszych nowe od 1830: 5 Pułk Strzelców Pieszych Dzieci Warszawskich 6 Pułk Strzelców Pieszych Braci Krakowian 7 Pułk Strzelców Pieszych 8 Pułk Strzelców Pieszych 9 Pułk Strzelców Pieszych 10 Pułk Strzelców Pieszych 11 Pułk Strzelców Pieszych
Bataliony strzelców celnych okresu powstania listopadowego:
Piechota Wojska Polskiego na Wschodzie (1914–1920)
Dywizje: Dywizja Strzelców Polskich 1 Dywizja Strzelców Polskich 2 Dywizja Strzelców Polskich 3 Dywizja Strzelców Polskich 4 Dywizja Strzelców Polskich 4 Dywizja Strzelców Polskich (AP we Francji) 5 Dywizja Strzelców Polskich 5 Dywizja Strzelców Polskich (AP we Francji) Pułki strzelców: 1 Pułk Strzelców Polskich - pułk 1 DSP 2 Pułk Strzelców Polskich - pułk 1 DSP 3 Pułk Strzelców Polskich - pułk 1 DSP 4 Pułk Strzelców Polskich - pułk 1 DSP 5 Pułk Strzelców Polskich - pułk 2 DSP 6 Pułk Strzelców Polskich - pułk 2 DSP 7 Pułk Strzelców Polskich - pułk 2 DSP 8 Pułk Strzelców Polskich - pułk 2 DSP 9 Pułk Strzelców Polskich - pułk 3 DSP 10 Pułk Strzelców Polskich - pułk 3 DSP 11 Pułk Strzelców Polskich - pułk 3 DSP 12 Pułk Strzelców Polskich - pułk 3 DSP 13 Pułk Strzelców Polskich - sformowany na bazie rosyjskiego 661 pp pułk 4 DSP 2 KP w Rosji 14 Pułk Strzelców Polskich - sformowany na bazie rosyjskiego 662 pp pułk 4 DSP 2 KP w Rosji 15 Pułk Strzelców Polskich - pułk 5 DSP 2 KP w Rosji 15 Pułk Strzelców Polskich - pułk 5 DSP 2 KP w Rosji 13 Pułk Strzelców Polskich - pułk 4 DSP; formalnie w AP we Francji; późniejszy 28 Pułk Strzelców Kaniowskich 14 Pułk Strzelców Polskich - pułk 4 DSP; formalnie w AP we Francji; późniejszy 29 Pułk Strzelców Kaniowskich 15 Pułk Strzelców Polskich - pułk 4 DSP; formalnie w AP we Francji; późniejszy 31 Pułk Strzelców Kaniowskich 1 Syberyjski Pułku Piechoty - pułk 4 DSP; formalnie w AP we Francji; jego tradycje kultywował 82 Syberyjski Pułk Piechoty 2 Syberyjski Pułku Piechoty - pułk 4 DSP; formalnie w AP we Francji; jego tradycje kultywował 83 Pułk Strzelców Poleskich 3 Syberyjski Pułku Piechoty - pułk 4 DSP; formalnie w AP we Francji; jego tradycje kultywował 84 Pułk Strzelców Poleskich
Piechota w II RP Dywizje piechoty (czynne)
Dywizje piechoty (rezerwowe) Formowane zgodnie z planem operacyjnym "Zachód" 33 Dywizja Piechoty 35 Dywizja Piechoty 36 Dywizja Piechoty 38 Dywizja Piechoty 39 Dywizja Piechoty 41 Dywizja Piechoty 44 Dywizja Piechoty 45 Dywizja Piechoty 48 Dywizja Piechoty 55 Dywizja Piechoty Formowane zgodnie z planem operacyjnym "Wschód" 31 Dywizja Piechoty 32 Dywizja Piechoty 34 Dywizja Piechoty 35 Dywizja Piechoty 37 Dywizja Piechoty 38 Dywizja Piechoty 40 Dywizja Piechoty
Dywizje piechoty (improwizowane) Dywizja Ochotnicza Kombinowana Dywizja Piechoty gen. Wołkowickiego 50 Dywizja Piechoty "Brzoza" 60 Dywizja Piechoty "Kobryń"
Brygady piechoty
Pułki piechoty
Bataliony piechoty 1 Batalion Strzelców (1926-1939) 2 Batalion Strzelców (1926-1939) Batalion Manewrowy → 3 Batalion Strzelców Batalion Morski (1931-1937) → 1 Batalion Morski (1937-1938) → 1 Morski Batalion Strzelców (1938-1939) → 1 Morski Pułk Strzelców 2 Batalion Morski (1937-1938) → 2 Morski Batalion Strzelców (1938-1939) → 2 Morski Pułk Strzelców Bataliony ciężkich karabinów maszynowych typu „A” i „B” (1925) 1 Batalion Ciężkich Karabinów Maszynowych (1926-1930) 2 Batalion Ciężkich Karabinów Maszynowych (1927-1930) Batalion Szkolny Podchorążych Rezerwy Piechoty (1935-1937) Batalion Przeciwpancerny Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej (1939) Rezerwowy Batalion Piechoty nr I LOW Rezerwowy Batalion Piechoty nr II LOW Rezerwowy Batalion Piechoty nr III LOW 4 Batalion Strzelców 5 Batalion Strzelców 6 Batalion Strzelców 7 Batalion Strzelców 8 Batalion Strzelców 9 Batalion Strzelców 11 Batalion Strzelców 1 Batalion Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszących 2 Batalion Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszących 3 Batalion Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszących 4 Batalion Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszących 5 Batalion Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszących 6 Batalion Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszących 7 Batalion Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszących
Piechota Korpusu Ochrony Pogranicza
Obrona Narodowa
Piechota w PSZ na Zachodzie thumb
We Francji Dywizje: 1 Dywizja Piechoty - od 14 maja 1940 jako 1 Dywizja Grenadierów 1 Dywizja Grenadierów 2 Dywizja Strzelców Pieszych 3 Dywizja Piechoty 4 Dywizja Piechoty Brygady: Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich Samodzielna Brygada Strzelców KarpackichJednostka utworzona na Bliskim Wschodzie. Pułki: 1 Pułk Grenadierów Warszawy 2 Pułk Grenadierów Wielkopolskich 3 Pułk Grenadierów Śląskich 4 Warszawski Pułk Strzelców Pieszych 5 Małopolski Pułk Strzelców Pieszych 6 Kresowy Pułk Strzelców Pieszych 1 Pułk Piechoty SBSK 2 Pułk Piechoty SBSK
W Wielkiej Brytanii Dywizje 1 Dywizja Grenadierów (kadrowa) (1943) → 2 Dywizja Grenadierów Pancernych (kadrowa) 4 Dywizja Piechoty (1945-1947)
Brygady 1 Brygada Strzelców (1940-1943) → 1 Dywizja Grenadierów (kadrowa) 2 Brygada Strzelców (1940) → 10 Brygada Kawalerii Pancernej 3 Brygada Strzelców 3 Brygada Kadrowa Strzelców (1940-1941) → II Oficerski Batalion Strzelców 4 Brygada Kadrowa Strzelców (1940-1941) → 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa 5 Brygada Kadrowa Strzelców (1940-1941) 7 Brygada Kadrowa Strzelców (1940-1941) → II Oficerski Batalion Szkolny 8 Brygada Kadrowa Strzelców (1941) Brygada Szkolna (1941-1942) → Dowództwo Jednostek Terytorialnych 1 Brygada Grenadierów (kadrowa) (1943-1945) 1 Brygada Grenadierów (1945-1947) 2 Brygada Strzelców Pieszych (1945-1947) 8 Brygada Piechoty (1945-1947)
W PSZ w ZSRR Dywizje:
Pułki:
We Włoszech Dywizje: 3 Dywizja Strzelców Karpackich 5 Kresowa Dywizja Piechoty Brygady: 1 Brygada Strzelców Karpackich 2 Brygada Strzelców Karpackich 3 Brygada Strzelców Karpackich 4 Wołyńska Brygada Piechoty 5 Wileńska Brygada Piechoty 6 Lwowska Brygada Piechoty 16 Brygada Piechoty
Piechota ludowego Wojska Polskiego thumb
Dywizje piechoty
Pułki piechoty
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Bronisław Gembarzewski Wojsko Polskie - Królestwo Polskie 1815-1830; reprint: Kurpisz Poznań 2003 Maciej Szczurowski: Artyleria PSZ na Zachodzie w II wojnie światowej, Piotrków Trybunalski-Warszawa 2000. .