Franciszek Bryja SAC (ur. 31 maja 1910 w Rajczy, zm. 4 maja 1942 w Dachau) – sługa Boży, polski duchowny katolicki, męczennik za wiarę.
Życiorys Syn Józefa i Karoliny z domu Omyła. Edukację rozpoczął w szkole podstawowej w Rajczy. Po ukończeniu wadowickiego gimnazjum Collegium Marianum wstąpił w 1929 roku do Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego i kontynuował naukę na wydziale teologii w Wyższym Seminarium Duchownym w Sucharach.
Profesję zakonną złożył 15 sierpnia 1931 roku, wieczną konsekrację 15 sierpnia 1934 roku, a 11 czerwca 1938 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Został przeniesiony do Warszawy, gdzie podjął studia na wydziale filologii klasycznej Uniwersytetu Warszawskiego.
Po wybuchu II wojny światowej kontynuował pracę naukową biorąc udział w tajnym nauczaniu.
Został aresztowany przez gestapo 13 września 1940 roku i poddany przesłuchaniu w więzieniu śledczym przy Al. Szucha, a następnie uwięziony w charakterze zakładnika na Pawiaku. Jako jedyny z czterech uwięzionych pallotynów został postawiony przed sądem i skazany na obóz koncentracyjny. 23 listopada 1940 przewieziony został do hitlerowskiego obozu koncentracyjnego w Auschwitz-Birkenau, a następnie (10 grudniu) do obozu zagłady Dachau i zarejestrowany pod numerem 22196. Został zagazowany w transporcie inwalidów.
W relacji ks. Stefana Treuchla w czasie pożegnania księży przeznaczonych do eksterminacji ks. Franciszek Bryja pożegnał się słowami:„Swoje młode ledwo zaczęte kapłańskie życie, swoje marzenia i nadzieje nie ziszczone, całe serce i dusze swoją, już dzisiaj oddaję w ręce Boga i Królowej Apostołów oraz Ofiaruję to wszystko dla pomyślnego rozwoju naszej świętej wiary katolickiej w Polsce i rozwoju polskiej prowincji księży pallotynów.”
Proces beatyfikacyjny Jest jednym z 122 sług Bożych, wobec których 17 września 2003 rozpoczął się proces beatyfikacyjny drugiej grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej.
W kulturze masowej Ks. Franciszek Bryja jest jednym z bohaterów filmu Wandy Rollny Czas wielkiej próby.
Zobacz też 108 błogosławionych męczenników Słudzy Boży II procesu beatyfikacyjnego drugiej grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – ofiary represji Niemiec nazistowskich w Polsce 1939–1945 Kategoria:Polscy prezbiterzy pallotyńscy Kategoria:Polskie ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych Kategoria:Słudzy Boży II procesu beatyfikacyjnego drugiej grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Więźniowie aresztu śledczego Gestapo w alei Szucha w Warszawie Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Ofiary KL Dachau Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Zmarli w 1942 Kategoria:Ludzie urodzeni w Rajczy