Rokitno Szlacheckie (także Rokitno-SzlacheckiePo wojnie obowiązywała pisownia z łącznikiem; od 1948 Łazy) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1947. Początkowo siedzibą władz gminy było Rokitno Szlacheckie, a po II wojnie światowej wieś ŁazyGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.
Królestwo Polskie
Gmina Rokitno Szlacheckie powstała w związku z reformą gminną w Królestwie Polskim. Należała do powiatu będzińskiego w guberni piotrkowskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359). Gmina była przedzielona na pół Koleją Warszawsko-Wiedeńską.
Okupacja austriacko-niemiecka
W czasie I wojny światowej (1915–19) gminę Rokitno Szlacheckie przecięła granica delimitacyjna wzdłuż Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej pomiędzy niemieckim a austriackim okupantem.
Część austriacką (liczącą w 1916 roku 6154 mieszkańcówStan szkolnictwa powszechnego w grudniu 1917 r. na terytorjum obu byłych jeneralnych gubernatorstw: Warszawskiego i Lubelskiego) włączono do nowo utworzonego powiatu dąbrowskiego, zachowując gminę o nazwie Rokitno Szlacheckie , a obejmującą już tylko miejscowości Głazówka, Grabowa, Hutki-Kanki. Młynek. Niegowonice, Niegowoniczki, Rokitno Szlacheckie oraz zasadniczą, wschodnią część Łaz. Część niemiecką (liczącą w 1916 roku 5561 mieszkańców) okupant przekształcił 27 lutego 1915 w gminę Wysoka w powiecie będzińskim, składającą się z miejscowości położonych na zachód od Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, czyli: BugajBugaja błędnie nie wymieniono w cytowanym źrodle, natomiast wymieniony jest jako miejscowość w gminie Wysoka w wykazie gmin według stanu z 17 września 1915 (Kreis-Blatt des Kreises Bendzin, 1915, No. 32), co zgodne jest z jego położeniem po zachodniej części Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej:, Chruszczobród, Ciągowice, Kuźnica, Turza, Wiesiółka i Wysoka oraz mniejsza, zachodnia część ŁazWspółczesne Podlesie, Cegielnia, Kąty i Bory, która utworzyła odrębną miejscowośćKreis-Blatt des Kreises Bendzin, 1915, No. 2 (str. 8)Stan szkolnictwa powszechnego w grudniu 1917 r. na terytorjum obu byłych jeneralnych gubernatorstw: Warszawskiego i Lubelskiego.
Polska
Po wojnie władze polskie zlikwidowały gminę Wysoka, reintegrując ją z gminą Rokitno Szlacheckie. Na początku okresu międzywojennego gmina Rokitno Szlacheckie należała do powiatu będzińskiego w woj. kieleckim. 1 stycznia 1927 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego w tymże województwie.
Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem zawierciańskim przyłączona do woj. śląskiego. 1 stycznia 1948 roku gmina została zniesiona, po czym z jej obszaru utworzono gminę Łazy z siedzibą w Łazach.
Nie mylić z gminą Rokitno (Rządowe).
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w województwie łódzkim Kategoria:Dawne gminy w województwie kieleckim Kategoria:Dawne gminy w województwie katowickim Kategoria:Historia Łaz