Wydarzenia historyczne thumb|150px|Bitwa pod Mons-en-Pevele (18 VIII 1304) thumb|150px|Bitwa pod Sluys(24 VI 1340) thumb|150px|Bitwa pod Crécy(26 VIII 1346) thumb|150px|Bitwa pod Poitiers(19 IX 1356)
1301 – papież Bonifacy VIII wydał bullę Ausculta fili carissime, w której zagroził ekskomuniką królowi Francji Filipowi IV, w związku z nałożeniem przez niego podatku na duchownych i przejęcie sądów nad nimi (5 grudnia) 1302 – Dante Alighieri został skazany na wygnanie z Florencji (27 stycznia) 1303 – papież Bonifacy VIII założył Uniwersytet Rzymski, największy uniwersytet w Europie (20 kwietnia) 1304 – zwycięstwo wojsk francuskich nad powstańcami flandryjskimi w bitwie pod Mons-en-Pevele (18 sierpnia) 1305 – Klemens V został wybrany na papieża (5 czerwca) 1306 – założono Uniwersytet w Orleanie (27 stycznia) 1307 – z rozkazu króla Francji Filipa Pięknego aresztowano wielkiego mistrza i wielu innych członków zakonu templariuszy (13 października) 1308 – Hanazono został cesarzem Japonii (28 grudnia) 1309 – Robert I został królem Neapolu (5 maja) 1310 – we Francji 54 templariuszy zostało spalonych na stosie za herezję (11 maja) 1311 – Kompania Katalońska rozgromiła nad rzeką Kefisos w Beocji wojska księcia Aten Waltera V (15 marca) 1312 – podczas soboru w Vienne papież Klemens V wydał bullę Vox in excelso rozwiązującą zakon templariuszy (22 marca) 1313 – Ludwik IV Bawarski pokonał swego kuzyna Fryderyka III w bitwie o Gammelsdorf (9 listopada) 1314 – Szkoci pod wodzą Roberta Bruce odnieśli zwycięstwo nad Anglikami w bitwie pod Bannockburn (23/24 czerwca). Szkocja odzyskała niepodległość 1315 – pierwsze regaty weneckich gondolierów 1316 – Jan XXII wybrany na papieża (7 sierpnia) 1317 – margrabia brandenburski Waldemar Wielki, po przegranej bitwie pod Gransee z księciem meklemburskim Henrykiem II, został zmuszony do zawarcia pokoju w Templin i zwrotu ziemi stargardzkiej (25 listopada) 1318 – wojska szkockie pod wodzą króla Roberta I Bruce’a odbiły z rąk angielskich miasto Berwick (1 kwietnia) 1319 – król Aragonii Jakub II założył Zakon Rycerzy z Montesy 1320 – w Arbroath została ogłoszona deklaracja niepodległości Szkocji (6 kwietnia) 1321 – założono Uniwersytet Florencki 1322 – wojska króla Anglii Edwarda II rozgromiły zbuntowanych baronów w bitwie pod Boroughbridge (16 marca) 1323 – podpisany został traktat w Pähkinäsaari, dzielący wschodnią Finlandię pomiędzy Szwecję a Księstwo Nowogrodu (12 sierpnia) 1324 – pielgrzymujący do Mekki władca Imperium Mali Mansa Musa przybył do Kairu (19 lipca); jego szczodrość w rozdawaniu jałmużny była tak wielką, że kurs złota wobec srebra znacznie spadł 1325 – książę twerski Dymitr zamordował w stolicy Wielkiej Ordy księcia moskiewskiego Jerzego, mszcząc się za śmierć swego ojca Michała (21 listopada) 1326 – w lutym, po raz pierwszy w Europie, pojawiły się armaty (dekret miasta Florencja wymienia armatę z metalu i żelazne kule do niszczenia murów) 1327 – Edward III został koronowany na króla Anglii (1 lutego) 1328 – koniec dynastii Kapetyngów we Francji (29 maja) 1329 – papież Jan XXII w bulli In agro dominico potępił 17 tez niemieckiego teologa i filozofa Johannesa Eckharta, a 11 uznał za podejrzane (27 marca) 1330 – rozpoczęła się Bitwa pod Posadą, w której hospodar wołoski Basarab I rozgromił wojska króla Węgier Karola Roberta (9 listopada) 1331 Bitwa pod Płowcami (27 września) zwycięstwo etiopskiej armii cesarskiej nad muzułmańskimi wojskami Sebr-ad-Dina, władcy jednego z księstw 1332 – Bazyli Wielki Komnen został cesarzem Trapezuntu (22 września) 1333 – użycie dział w bitwie morskiej (Arabowie) 1334 – w bitwie pod Taphede książę Gerard z Holsztynu pokonał syna Krzysztofa II Ottona i uwięził go, umacniając tym samym swoją faktyczną władzę w Danii w okresie bezkrólewia (7 października) 1335 – bitwa pomiędzy wojskami cesarza Amde Tsyjon a muzułmańskimi wojskami władcy krainy Adal (zwycięstwo Tsyjona) 1336 – włoski poeta Francesco Petrarca zdobył szczyt Mont Ventoux (1912 m n.p.m.) w Prealpach Południowych, co uznaje się za początek alpinizmu (26 kwietnia) 1337 – rozpoczyna się wojna stuletnia (24 maja) 1338 – zjazd elektorów Rzeszy przy tronie królewskim w Rhense odmówił papieżowi prawa zatwierdzania wyboru i cesarskiej koronacji królów Niemiec (16 lipca) 1339 – na zjeździe wyszehradzkim Kazimierz Wielki zawarł układ z Karolem Robertem dotyczący sukcesji tronu polskiego i sojuszu w walkach z Krzyżakami (9 lipca) 1340 – Bitwa pod Sluys (24 czerwca) 1341 – Ramathibodi I wstąpił na tron Syjamu (4 marca) 1342 – Klemens VI został wybrany na papieża (7 maja) 1343 – Wojna o sukcesję w Bretanii: królowie Anglii i Francji, Edward III i Filip VI, podpisali w Vannes zawieszenie broni (19 stycznia) 1344 – w bitwie morskiej w Zatoce Smyrneńskiej flota wenecka pokonała piratów emira Ajdynu (13 maja) 1345 – nastąpiła koniunkcja Marsa, Jowisza i Saturna, łączona przez ówczesnych astrologów z rozpoczętą wkrótce epidemią tzw. czarnej śmierci w Europie (20 marca) 1346 – Bitwa pod Crécy (26 sierpnia) 1347–1352 – w tych latach epidemia dżumy dziesiątkuje ludność Europy 1348 – trzęsienie ziemi z epicentrum w północnych Włoszech spowodowało zniszczenia w promieniu kilkuset km, m.in. osunięcie południowego stoku góry Dobratsch w Alpach Gailtalskich (25 stycznia) 1349 – w wyniku trzęsienia ziemi zawaliła się zewnętrzna część południowej ściany Koloseum około 1350 Higden, angielski mnich i historyk, stworzył owalną mappa mundi (mapa świata) schyłek osadnictwa wikingów na Grenlandii (opuszczono osadę zachodnią) 1351 – Wojna o sukcesję w Bretanii: został stoczony rycerski tzw. turniej trzydziestu (27 marca) 1352 – wybrano nowego papieża Innocentego VI (18 grudnia) 1353 – w Pradze Anna świdnicka została koronowana na królową Czech przez arcybiskupa Arnošta z Pardubic (28 lipca) 1354 – podpisano traktat stralsundzki, regulujący spory graniczne między książętami Meklemburgii i Pomorza (12 lutego) 1355 – Karol IV Luksemburski został koronowany na cesarza rzymsko-niemieckiego (5 kwietnia) 1356 – Bitwa pod Poitiers (19 września) 1357 – we Francji ogłoszono tzw. wielki ordonans marcowy, który ustanowił m.in. zasadę wolnego zwoływania Stanów Generalnych (3 marca) 1358 – powstała Republika Dubrownicka (27 czerwca) 1359 – zostały odnowione przywileje miejskie Ornety na prawie chełmińskim (14 sierpnia). Miasto otrzymało ratusz 1360 – wszedł do obiegu frank francuski (5 grudnia) 1361 – Adrianopol bez walki dostał się w ręce Turków, którzy przekształcili go w umocniony obóz osłaniający dostęp do Konstantynopola 1362 – potężny sztorm na Morzu Północnym spowodował śmierć co najmniej 25 tys. osób na terenach nadbrzeżnych Anglii, Holandii, Niemiec i Danii (16 stycznia) 1363 – Elżbieta Pomorska, czwarta żona Karola IV, została koronowana w Pradze na królową Czech (18 czerwca) 1364 – założenie Uniwersytetu Krakowskiego, później nazywanego Jagiellońskim (12 maja) 1365 – zdobycie Aleksandrii przez krzyżowców (11 października) 1366 – opanowanie Rusi Halickiej oraz uzyskanie kontroli nad zyskownym handlem czarnomorskim (szlachta małopolska prowadziła tam intensywną kolonizację) 1367 – rozpoczęła się Wojna duńsko-hanzeatycka (19 listopada) 1368 – przywódca antymongolskiego powstania, mnich buddyjski Zhu Yuanzhang, po zdobyciu Pekinu ogłosił się cesarzem i rozpoczął panowanie dynastii Ming (23 stycznia) 1369 – I kastylijska wojna domowa: decydujące zwycięstwo sił pretendenta do tronu Henryka Trastámara nad wojskami króla Kastylii-Leónu Piotra I i wspierającymi go wojskami portugalskimi w bitwie pod Montiel (14 marca) 1370 – w Paryżu rozpoczęto budowę Bastylii (22 kwietnia) 1371 – koalicja chrześcijańskich władców bałkańskich poniosła klęskę w bitwie nad Maricą z wojskami tureckimi (26 września) 1372 – Wojna stuletnia: zwycięstwo francusko-kastylijskich sił morskich nad Anglikami w bitwie pod La Rochelle (22 czerwca) 1373 – zachowując tytuł elektora Rzeszy, ostatni margrabia z rodu Wittelsbachów – Otto V Leniwy – za pół miliona talarów sprzedał cesarzowi Karolowi IV Marchię Brandenburską (18 sierpnia) 1374 – w Finlandii wybuchło antyszwedzkie powstanie. Finowie przejęli kontrolę nad całym krajem, a wojska króla Albrechta Meklemburskiego zbuntowały się przeciwko niemu 1375 – Acamapichtili wybrany na tlatoaniego państwa Azteków 1376 – wojska ruskie poniosły klęskę w bitwie z Tatarami nad rzeką Pjaną (2 sierpnia) 1377 – rozpoczęto budowę katedry w Ulm (30 czerwca) 1378 – arcybiskup Cambrai Robert z Genewy wybrany antypapieżem Klemensem VII; początek wielkiej schizmy zachodniej (20 września) 1379 – w bitwie morskiej pod Pulą flota genueńska pokonała wenecjańską (7 maja) 1380 – w bitwie na Kulikowym Polu wojska Dymitra Dońskiego odniosły zwycięstwo nad Tatarami (8 września) 1381 – zawarto drugi traktat z Guérande, na mocy którego Jan IV odzyskał prawo do posiadania księstwa Bretanii (4 kwietnia) 1382 – w Paryżu wybuchło powstanie wywołane podniesieniem podatków (1 marca) 1383 – podczas wojny rodów rycerskich Grzymalitów i Nałęczów doszło do bitwy pod Szamotułami (15 lutego) 1384 – wojska portugalskie pokonały kastylijskich najeźdźców w bitwie pod Atoleiros (6 kwietnia) 1385 – unia polsko-litewska w Krewie (14 sierpnia) 1386 – Anglia i Portugalia zawarły traktat windsorski (9 maja) 1387 – w Niemczech wybuchła tzw. wojna miast - konflikt pomiędzy Związkiem Miast Szwabskich a książętami bawarskimi (15 grudnia) 1388 – założono Uniwersytet w Kolonii (21 maja) 1389 – szwedzka opozycja wspierana przez wojska duńsko-norweskie zwyciężyła pod Falköping nad oddziałami niemieckimi króla Szwecji Albrechta Meklemburskiego, który dostał się do niewoli (24 lutego) 1390 – książę Witold Kiejstutowicz i Krzyżacy rozpoczęli nieskuteczne oblężenie zamku w Wilnie, bronionego przez Skirgiełłę i rycerstwo polskie. W trakcie oblężenie zabity został przez Krzyżaków brat Jagiełły Korygiełło (11 listopada) 1391 – w bitwie pod Kunduzczą armia Timura pokonała wojska Złotej Ordy pod wodzą Tochtamysza (19 czerwca) 1392 – w Korei uruchomiono pierwszą odlewnię czcionek drukarskich 1393 – wojska tureckie zdobyły Tyrnowo, stolicę Bułgarii (17 lipca) 1394 – król Yi Song-gye przeniósł 29 listopada stolicę Korei z Kaesŏng do Hanyang (obecnie Seul) 1395 – w bitwie nad Terekiem starcia dowodzone przez Tamerlana pokonały wojska Złotej Ordy pod wodzą Tochtamysza (15 kwietnia) 1396 – krucjata neapolitańska: europejscy krzyżowcy ponieśli klęskę z Turkami Osmańskimi w bitwie pod Nikopolis (25 września) 1397 – Unia kalmarska, jednoczyła Danię, Norwegię i Szwecję pod berłem jednego monarchy (17 czerwca) 1398 – rozpoczęto budowę zamku w Bytowie 1399 – obalenie Ryszarda II, króla Anglii przez Henryka Bolingbroke'a (30 września) 1400 – Zofia Bawarska, druga żona Wacława IV, została koronowana na królową Czech (15 marca)
Władcy Polski w XIV wieku 1291–1305: Wacław II (król 1300–1305) 1305–1306: Wacław III (król 1305–1306) 1306–1333: Władysław I Łokietek (książę do 1300, 1305–1320 książę krakowski, od 1320 król) 1333–1370: Kazimierz III Wielki 1370–1382: Ludwik Węgierski 1384–1399: Jadwiga Andegaweńska (z tytułem króla Polski) 1386–1434: Władysław II Jagiełło
B thumb|100px|Muhammad Ibn Battuta Muhammad Ibn Battuta – podróżnik i geograf arabski
C thumb|100px|Geoffrey Chaucer Geoffrey Chaucer – angielski poeta
E Joanna d’Évreux
G Eleonora de Guzman – szlachcianka kastylijska, kochanka króla Kastylii i León – Alfonsa XI
J Joanna z Tower
L William Langland (ok. 1332 – ok. 1386) – angielski poeta, pochodzący prawdopodobnie z Ledbury
O Beatrycze z Ornacieu – francuska zakonnica, błogosławiona Kościoła katolickiego
P thumb|100px|Marco Polo Marco Polo – podróżnik włoski Jan de Pontremulo (zm. 25 czerwca 1400) – biskup Pizy
R Cola di Rienzi – przywódca rewolucji ludowej w Rzymie
14