Islandia, ze względu na klimat (wysokie opady atmosferyczne) i urozmaiconą rzeźbę terenu, charakteryzuje się dużą jeziornością. W większości są to niewielkie jeziora. Spośród nich około 200 ma powierzchnię większą niż 1 km², a 27 – większą niż 5 km². Łącznie jeziora zajmują powierzchnię 2757 km². Najczęstszym typem jezior spotykanych na wyspie to jeziora polodowcowe, lodowcowe i wulkaniczne, znaleźć także można jeziora przybrzeżne i zaporowe. Górzysty krajobraz sprzyja także budowie sztucznych zbiorników wodnych.
Hydronimami najczęściej używanymi w nazwach islandzkich jest vatn (isl. "woda, jezioro") i lón (isl. "laguna").
Typologia jezior islandzkich Jeziora lodowcowe i polodowcowe
Wśród jezior o genezie polodowcowej można wymienić jeziora: rynnowe – najczęstszy typ jezior polodowcowych na wyspie, o kształcie owalnym lub wydłużonym; powstały one w rynnach polodowcowych wydrążonych przez wody podlodowcowe podczas ruchów lodowców; przykładem takiego jeziora jest Lagarfljót we wschodniej części wyspy oraz szereg jezior na płaskowyżu Arnarvatnsheiði w zachodniej Islandii położonych na zachód od lodowca Langjökull, wytopiskowe – jeziora polodowcowe powstałe w zagłębieniu utworzonym po wytopieniu się brył martwego lodu; są zwykle małe i okrągłe, cyrkowe – jeziora polodowcowe powstałe w obszarach górskich w obrębie cyrku lodowcowego po ustąpieniu lodowca, proglacjalne – jeziora lodowcowe położone na przedpolu lodowca, zasilane głównie przez wody z topniejącego lodowca, często zatamowna przez morenę czołową; przykładami takich jezior są: Jökulsárlón, Hvítavatn, Gígjökulslón i Fjallsárlón, zastoiskowe – jeziora lodowcowe, które powstają przez zatamowanie wolnej od lodu doliny przez czoło lodowca; jeziora takie są częstym źródeł powodzi typu jökulhlaup, kiedy wody jeziora przerwą lodową tamę; przykładem takiego jeziora wywołującego regularnie tego rodzaju powodzie jest Grænalón,
Jeziora wulkaniczne thumb|right|Jezioro wulkaniczne kraterowe – Víti w kraterze wulkanu Krafla Do islandzkich jezior o genezie wulkanicznej należy zaliczyć jeziora: zaporowe – powstałe, gdy potok lawy zatamował dolinę rzeczną lub obniżenie terenu; najbardziej znanym jeziorem tego rodzaju na wyspie jest Mývatn; innym typem są jeziora powstałe w okresie lodowcowym w trakcie szczelinowych erupcji subglacjalnych tworzących góry tufowe tamujące później odpływ wody; do tego rodzaju należą Kleifarvatn i Langisjór, kraterowe (maar) – powstają, gdy krater wulkanu jest na tyle głęboki, by gromadziły się w nim wody podziemne; przykładami tego rodzaju jezior są Víti w kraterze wulkanu Krafla, Víti w kraterze wulkanu Askja, Ljótipollur, Grænavatn, Kerið oraz zespół jezior Veiðivötn, kalderowe – powstałe w kalderze wulkanicznej; przykładem takiego jeziora jest jezioro subglacjalne Grímsvötn, położone pod lodowcem Vatnajökull – aktywność geotermalna nad dnie jeziora powoduje zwiększanie się jeziora, które co jakiś czas wylewa się w postaci dużych powodzi jökulhlaup,
Jeziora przybrzeżne
lagunowe – powstają, gdy zatoka morska stopniowo odcinana jest od pełych wód przez mierzeję; wody słone napływają niewielkimi cieśninami, ale mieszają się ze spływającymi z lądu wodami słodkimi; do tego rodzaju jezior należą: Hlíðarvatn, Hóp, Hraunsvatn, Lónsvík i Hornafjörður, duże eustaria rzek tamowana przez piaski i żwiry niesione przez rzekę; przykładem jest ujście rzeki Ölfusá.
Największe jeziora Islandii Wybrane jeziora naturalne pod względem powierzchni Lp.NazwaPowierzchnia w km²1Þingvallavatn822Lögurinn533Mývatn 374Hvítárvatn305Hópið306Langisjór267Grænalón188Skorradalsvatn159Apavatn1310Svínavatn1211Öskjuvatn11
Jeziora naturalne według głębokości Lp.NazwaGłębokość w m1Jökulsárlón2602Öskjuvatn2203Hvalvatn 1604Þingvallavatn1145Þórisvatn1136Lögurinn1127Kleifarvatn978Hvítárvatn849Langisjór75
Wybrane sztuczne zbiorniki wodne według powierzchni Lp.NazwaPowierzchnia w km²1Þórisvatn83-882Kvíslavatn203Sultartangalón194Sigöldulón14
Zobacz też Geografia Islandii Rzeki w Islandii Wodospady Islandii
Przypisy
Islandia