Final girl (pol. „finałowa dziewczyna”) – termin z dziedziny filmoznawstwa, topos określający postać płci żeńskiej ocalałą w horrorze (najczęściej slasherze). Jest to postać kobiety lub nastoletniej dziewczyny, której udaje się ujść z życiem z konfrontacji z zagrażającym jej niebezpieczeństwem, najczęściej zabójcą. Nie istnieje spolszczony odpowiednik pojęcia w formie spopularyzowanej.
Termin wprowadzony przez profesor teorii filmowej Carol J. Clover w książce Mężczyźni, kobiety i piły mechaniczne: Płeć w nowoczesnym horrorze (Men, Women and Chain Saws: Gender in the Modern Horror Film), powtarzający się w takich popularnych horrorach jak: Krzyk (Scream), Teksańska masakra piłą mechaniczną (The Texas Chain Saw Massacre) czy Obcy – ósmy pasażer Nostromo (Alien).
Postać „final girl” zasadniczo jest inteligentna, seksualnie nieprzystępna lub najczęściej jest po prostu dziewicą. W przeciwieństwie do swoich rówieśników przedstawionych w filmie, unika alkoholu, narkotyków i innych używek. Czasami posiada uniwersalne płciowo, podobne do męskiego, imię (np. Chris Higgins – Piątek, trzynastego III, Sidney Prescott – Krzyk). Nabiera cech stereotypowo męskich, jak odwaga, siła czy wręcz agresja w pojedynku z zagrożeniem, którym najczęściej jest psychopatyczny morderca.
Genezę postaci „final girl” przedstawiono m.in. w filmie paradokumentalnym Behind the Mask: The Rise of Leslie Vernon (2006), w którym motyw ten był jednym z głównych wątków fabuły, intensywnie przedyskutowanym. Określono go jako „survivor girl” (z ang. survivor – ocalały).
Przykłady postaci final girl w popkulturze Postać Film Aktorka Kirsty Cotton Hellraiser: Wysłannik piekieł (Hellraiser) Ashley Laurence Laurie Strode seria Halloween Jamie Lee Curtis Sally Hardesty Teksańska masakra piłą mechaniczną (The Texas Chain Saw Massacre, 1974) Marilyn Burns Ellen Ripley Obcy – ósmy pasażer Nostromo (Alien) i jego sequele Sigourney Weaver Sidney Prescott Krzyk (Scream) i jego sequele Neve Campbell Gale Weathers Krzyk (Scream) i jego sequele Courteney CoxKimberly CormanOszukać przeznaczenie 2 (Final Destination 2)A. J. Cook Alice Hardy Piątek, trzynastego (Friday the 13th) Adrienne King Nancy Thompson Koszmar z ulicy Wiązów (A Nightmare on Elm Street) Heather Langenkamp Julie James Koszmar minionego lata (I Know What You Did Last Summer) i Koszmar następnego lata (I Still Know What You Did Last Summer) Jennifer Love Hewitt Karen Davis The Grudge – Klątwa (The Grudge) Sarah Michelle Gellar Natalie Simon Ulice strachu (Urban Legend) Alicia Witt Carly Jones Dom woskowych ciał (House of Wax) Elisha Cuthbert Erin Hardesty Teksańska masakra piłą mechaniczną (The Texas Chainsaw Massacre, 2003) Jessica Biel Sienna Shaw Terrifier 2: Masakra w Święta i Terrifier 3 Lauren LaVera Brooke Thompson American Horror Story: 1984 Emma Roberts Maxine Minx X Mia Goth
Linki zewnętrzne horschamp.qc.ca The Final Girl: A Few Thoughts on Feminism and Horror
Kategoria:Archetypy postaci Kategoria:Teoria filmu