Grupa płk. HabichaNazywana też Grupą Operacyjną „Działdowo” od miejsca postoju dowództwa grupy. Grzegorz Ratajczyk posługuje się nazwą Grupa Taktyczna płk. Habicha – improwizowana grupa taktyczna Wojska Polskiego II RP.
Grupa pod dowództwem pułkownika Eugeniusza Habicha zorganizowana została w sierpniu 1920 roku, w czasie wojny z bolszewikami, na terenie Okręgu Generalnego „Pomorze”. W skład grupy miały wchodzić 9 i 10 pułki strzelców granicznychW studium generała Sikorskiego „Nad Wisłą i Wkrą” dowódca grupy wymieniany jest jako płk Habicht. W takim samym brzmieniu nazwisko dowódcy grupy podaje Przemysław Olstowski.. 3 sierpnia 1920 roku dowódca OGen. „Pomorze” rozkazał dowódcy grupy bezwzględną obronę linii kolejowej Warszawa-Gdańsk. Dwa dni później pułkownik Habich podporządkowany został pluton żandarmerii pod dowództwem chorążego Tadeusza Głąba. Następnie grupa pułkownika Habicha podporządkowana została dowódcy 5 Armii, generałowi porucznikowi Władysławowi Sikorskiemu, który z kolei podporządkował ją formalnie pułkownikowi Gustawowi Orlicz-Dreszerowi. W praktyce podporządkowanie to było czysto formalne z uwagi na brak jakiejkolwiek łączności z dowództwem 5 ArmiiWojciech Zawadzki Pomorze 1920, Bellona 2015, s. 98, które nie wiedząc o rozmiarach porażki w Działdowie, nakazało 14 sierpnia 1920 uderzenie w celu odbicia MławyWojciech Zawadzki Pomorze 1920, Bellona 2015, s. 107.
W dniach 8–10 sierpnia 1920 w walkach o Mławę z 10-tys. przeciwnikiem grupa straciła 150 zabitych i rannych oraz 240 wziętych do niewoliWojciech Zawadzki Pomorze 1920, Bellona 2015, s. 97, a 12-13 sierpnia 1920 w walkach o Działdowo 657 żołnierzy, tracąc połowę stanu grupyWojciech Zawadzki Pomorze 1920, Bellona 2015, s. 105-106. Po doznanych porażkach przemęczone i zdemoralizowane resztki grupy znalazły się w Lubawie i Nowym Mieście Lubawskim, a dowództwo grupy w Jabłonowie. 14 sierpnia resztki grupy (400-600 osób) skierowały się do Brodnicy, z zadaniem obrony tego miasta. 15 sierpnia wieczorem miasto to znalazło się jednak w rękach Armii Czerwonej, a płk Habich został wezwany do raportu do Grudziądza, gdzie został postawiony przed sądem wojennym.
Ordre de Bataille i obsada personalna grupy Dowództwo dowódca – płk Eugeniusz Habich zastępca – mjr Aleksander Stawarz kombinowany dywizjon 3 pułku strzelców granicznych w składzie spieszonych szwadronów 1. i 4. szkolnego oraz kombinowanych 1. i 2. szwadronów karabinów maszynowych, po 8 km-ów każdy – razem 555 żołnierzy, oraz plutonu konnego – 26 osób kompania ochotnicza zw. też szturmową pod dowództwem por. Konrada Szramka-Gliszczyńskiego – 250 osób zrekrutowanych ochotniczo w więzieniu kryminalnym w Grudziądzu Po walkach w Mławie pododdziały 3 pułku strzelców granicznych liczyły 7 oficerów, 500 żołnierzy piechoty i 116 ułanów, z 16 ckmów sprawnych było 10 4-kompanijny ochotniczy batalion 265 pp mjra Zygmunta Krudowskiego w sile 423 żołnierzy – Kaszubów, sformowany w Starogardzie, przed walkami o Działdowo liczył już tylko 9 oficerów i 225 szeregowych szwadron 10 pułku strzelców granicznych por. Edmunda Łada-Bardowskiego (dołączył do grupy przed rozpoczęciem walk o Działdowo) – 2 oficerów, 72 szeregowych pluton konny 5 pułku strzelców konnych (dołączył do grupy przed rozpoczęciem walk o Działdowo) – 1 oficer, 64 strzelców konnych 6 bateria 16 pułku artylerii polowej por. Tadeusza Grzegorzewskiego (4 działa i 2 km-y) pociąg pancerny „Wilk” (3 wozy pancerne, 1 działo polowe, 1 działo piechoty, 12 kmów; z powodu uszkodzenia obydwu dział nie brał udziału w walkach o Działdowo) pluton żandarmerii z 8 dywizjonu żandarmerii w Grudziądzu – chor. Tadeusz Głąb (41 żandarmów) oddział samochodowy z Dowództwa Wojsk Samochodowych OG "Pomorze' 36 kompania kolejowa (1 oficer, 62 szeregowych) Stan bojowy grupy płk. Habicha w początku sierpnia 1920 roku wynosił ok. 1500 żołnierzy, a przed podjęciem walk o Działdowo - ponad 1300Wojciech Zawadzki Pomorze 1920, Bellona 2015, s. 89 i 97-98.
Przypisy
Bibliografia Grzegorz Łukomski, Bogusław Polak, Mieczysław Wrzosek, Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920, Koszalin 1990. Władysław Sikorski, Nad Wisłą i Wkrą. Studium z polsko-rosyjskiej wojny 1920 roku, reprint z oryginału wydanego nakładem Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Lwów 1928, , s. 121. Przemysław Olstowski, Dywizja jazdy płk. Gustawa Orlicz-Dreszera w bitwie warszawskiej, Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1997, Nr 1-2 (159-160), s. 38.
Kategoria:Historia Działdowa Kategoria:Improwizowane grupy Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej Habicha Kategoria:Strzelcy Graniczni Kategoria:Polskie grupy taktyczne i operacyjne utworzone w 1920 Kategoria:Polskie grupy taktyczne rozwiązane w 1920