Zyta Rudzka (ur. 10 października 1964 w Warszawie) – polska pisarka, scenarzystka filmów o sztuce, psycholożka.
Życiorys Córka Zygmunta Rudzkiego, chemika, i Czesławy z Zawadzkich, pielęgniarki. Ukończyła w 1982 roku XXII Liceum Ogólnokształcące im. José Martí w Warszawie. W latach 1985–1991 studiowała psychologię na Wydziale Filozofii Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Debiutowała jako poetka w roku 1985 wierszem pt. Ludzie, nagrodzonym w konkursie „Bez walki”, a zamieszczonym w piśmie „Południowa Wielkopolska” (nr 8). Jako prozaiczka debiutowała w 1991 roku fragmentem powieści Białe klisze, zamieszczonym na łamach nr 1 „Twórczości”. Natomiast jako dramatopisarka debiutowała w 2005 roku sztuką Fruwanie dla ornitologów wystawioną pod tytułem Seks, chemia i latanie w reż. Marcina Sosnowskiego w warszawskim Teatrze Bajka. Współpracowała z miesięcznikiem „Teatr” , w którym od 2012 ogłaszała felietony w rubryce Zakaz fotografowania. W 2003 była jurorką w programie Polsatu "Debiut". W 2021 weszła w skład Kapituły Konkursu o Nagrodę Dramaturgiczną im. Tadeusza Różewicza.
Nagradzana powieść Zyty Rudzkiej Ten się śmieje, kto ma zęby ukazała się/ukaże się po: angielsku USA/UK, chorwacku, czesku, francusku, niemiecku, litewsku, serbsku, słowacku, ukraińsku, po argentyńsku-hiszpańsku, niderlandzku, portugalsku (Brazylia), albańsku. Prawa kupiły takie wydawnictwa jak m.in.: Gallimard, Seven Stories Press, Matthes&Seitz Berlin. Powieść Krótka wymiana ognia została uznana jedną z dziesięciu najlepszych polskich książek dekady przez tygodnik „Polityka” oraz wybrana do kanonu 25 książek na 25-lecie opublikowanych na polskim rynku od 2000 roku - plebiscyt „Książka 25-lecia” organizowany przez „Gazetę Wyborczą”.
Zyta Rudzka jest autorką sztuk teatralnych wyróżnionych m.in. Gdyńską Nagrodą Dramaturgiczną oraz Gold Remi na Worldfest Independent Film Festival w Houston.
Mieszka w Warszawie.
Twórczość Powieści Białe klisze (1993) Uczty i głody (1995) Pałac Cezarów (1997) Mykwa (1999) Dziewczyny Bonda (2004) Ślicznotka doktora Josefa (2006) Krótka wymiana ognia (2018) Tkanki miękkie (2020) Ten się śmieje, kto ma zęby (2022) Tylko durnie żyją do końca (2025)
Sztuki teatralne Fruwanie dla ornitologów, wystawiony pod tytułem: Seks, chemia i latanie (2005) Fastryga (2006) Cukier Stanik (2007) Eskimos w podróży służbowej (2008) Pęknięta, obwiązana nitką (2010) Zimny Bufet (2011)
Nagrody i wyróżnienia
II nagroda w Ogólnopolskim Konkursie Poetyckim „O Laur Zielonego Liścia” im. Michała Kajki (1986) Wyróżnienie w dziale poezji w II Ogólnopolskim Konkursie Literackim o nagrodę „Brązowej Stępki” o tematyce marynistycznej ogłoszonym przez Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miejskiego w Gdyni oraz Stoczniowy Ośrodek Kultury „Fregata” przy Stoczni im. Komuny Paryskiej (1986) Stypendium Ministerstwa Kultury i Sztuki (1992) Nagroda im. Jarosława Iwaszkiewicza za powieść Białe klisze (1993) Nagroda im. Stanisława Piętaka za debiut prozatorski Białe klisze (1993) Nagroda w konkursie Łódzkiego Forum Dramatu „Lustro. Obraz. Iluzja” za sztukę Cukier Stanik (2007) Nagroda w konkursie Teatru Polskiego we Wrocławiu na sztukę Fastryga inspirowaną wydarzeniami Marca 68 (2008) Nagroda w Ogólnopolskim Konkursie „Sztuka Monologu” organizowanym przez Laboratorium Dramatu w Warszawie, Dom Pracy Twórczej w Wigrach i Obiekt Znaleziony (Podziemia Galerii Zachęta w Warszawie) za monodram Ten się śmieje, kto ma zęby (2010) Gdyńska Nagroda Dramaturgiczna za sztukę Zimny bufet (2011) Nagroda Gold Remi na Worldfest Independent Film Festival w Houston (2016) Nagroda Literacka Gdynia za powieść Krótka wymiana ognia (2019) Nagroda miesięcznika „Odra” za tryptyk powieściowy Ślicznotka doktora Josefa, Krótka wymiana ognia i Tkanki miękkie (2020) Nagroda Literacka Gryfia za powieść Tkanki miękkie (2021) Nagroda Literacka m.st. Warszawy za tryptyk powieściowy Ślicznotka doktora Josefa, Krótka wymiana ognia i Tkanki miękkie (2021) Poznańska Nagrodą Literacką im. Adama Mickiewicza za powieść Ten się śmieje, kto ma zęby (2023) Nagrodą Literacką m.st. Warszawy za powieść Ten się śmieje, kto ma zęby (2023) Nagroda Literacka Nike za powieść Ten się śmieje, kto ma zęby (2023)
Źródło:.
Przypisy
Bibliografia Maria Kotowska-Kachel, Rudzka Zyta, [w:] Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku. Słownik biobiliograficzny, tom I (opracował zespół pod redakcją Alicji Szałagan), Warszawa 2011, s. 228–230. sylwetka (dostęp: 4 lutego 2012).
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Kategoria:Laureaci Nagrody im. Stanisława Piętaka Kategoria:Laureaci Nagrody Literackiej Gdynia Kategoria:Laureaci Nagrody Literackiej m.st. Warszawy Kategoria:Laureaci Nagrody Nike Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Polscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Polscy dramaturdzy XXI wieku Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Polscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Polscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1964