15 Armia () – związek operacyjny Armii Czerwonej okresu wojny domowej w Rosji i wojny polsko-bolszewickiej.
Formowanie i walki
Sformowana 4 stycznia 1919 r. w RydzeT. Paluszyński, Walka o niepodległość Łotwy 1914–1921, Bellona, Warszawa 1999, s. 138-139. pod nazwą Armii Radzieckiej Łotwy, poprzez przekształcenie Grupy Armijnej Łotwy, stworzonej w grudniu roku poprzedniego na potrzeby rozpoczętej w listopadzie ofensywy Armii Czerwonej na Łotwie, na bazie 1 Dywizji Strzelców ŁotewskichT. Paluszyński, Walka o niepodległość Łotwy 1914–1921, Bellona, Warszawa 1999, s. 135.. Działała od lutego 1919 w składzie Frontu Zachodniego, utworzonego 19 lutego 1919. Jej jednostki osłaniały Piotrogród przed wojskami Judenicza, toczyły walki z oddziałami estońskimi.
Armia Radzieckiej Łotwy została przekształcona w 15 Armię 7 czerwca 1919 r., kiedy po utracie Kurlandii i Semigalii, większości Liwonii oraz Rygi dowództwo Armii Czerwonej uznało utrzymywanie odrębnych wojsk Łotewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej za bezzasadneT. Paluszyński, Walka o niepodległość Łotwy 1914-1921, Bellona, Warszawa 1999, s. 283-284.. Armia brała następnie w styczniu 1920 r. udział w bitwie pod Dyneburgiem, walcząc przeciwko połączonym siłom polskim i łotewskim. Poniosła klęskę, po której Łotewska Socjalistyczna Republika Radziecka przestała istniećT. Paluszyński, Walka o niepodległość Łotwy 1914-1921, Bellona, Warszawa 1999, s. 322 i 329-334..
Wiosną 1920 przerzucona na Białoruś do walk przeciwko Polakom.
Podczas ofensywy majowej 1920 oddziały 15 Armii, działające na północ od Dźwiny, były połączone pod dowództwem Sergiejewa w Grupę Północną, której za zadanie postawiono sforsowanie Dźwiny w rejonie na zachód od Połocka. 15 Armia uderzyła na słabe oddziały Dywizji Litewsko-Białoruskiej, zajmującej mniej więcej bieg rzeki Ułły. Oddziały tejże dywizji zostały rozbite i rozproszone już pierwszego dnia bolszewickiego ataku.
Podczas ofensywy lipcowej 1920 roku 15 Armia pod dowództwem Augusta Korka otrzymała rozkaz uderzenia w kierunku Głębokiego. Wyróżniła się w bitwie nad Wkrą. Zmuszona do odwrotu poniosła klęskę w bitwie pod Łomżą. Jej resztki uszły wzdłuż granicy pruskiej nad Niemen. Odtworzona wzięła udział w bitwie nad Niemnem, gdzie poniosła duże straty. Rozformowana w grudniu 1920.
Dowódcy armii August Kork – lipiec 1919 – październik1920 Siergiej Mieżeninow - październik-grudzień 1920 Boris Niegrodow
Struktura organizacyjna Skład w lipcu 1919 skład niepełny 2 Dywizja ŁotewskaWedług T. Paluszyńskiego, opierającego się na źródłach radzieckich, 30 czerwca rozformowana i częściowo włączona do 1 Dywizji Łotewskiej. T. Paluszyński, Walka o niepodległość Łotwy 1914-1921, Bellona, Warszawa 1999, s. 283. 4 Dywizja Strzelców.
Skład 1 listopada 1919 4 Dywizja Strzelców, 10 Dywizja Strzelców, 11 Dywizja Strzelców, 19 Dywizja Strzelców.
Razem: 32760 „bagnetów”, 740 „szabel”, 625 km i 128 dział.
Skład 4 lipca 1920 4 Dywizja Strzelców, 11 Dywizja Strzelców, 16 Dywizja Strzelców, 33 Dywizja Strzelców, 54 Dywizja Strzelców.
Przypisy
Bibliografia Grzegorz Łukomski, Bogusław Polak, Mieczysław Wrzosek, Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920, Koszalin 1990.
Kategoria:Armie radzieckie RFSRR Kategoria:Sowieckie armie z okresu wojny polsko-bolszewickiej Kategoria:Radzieckie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1919 Kategoria:Radzieckie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1920