Douglas AC-47 Spooky – uzbrojona wersja samolotu C-47 Skytrain, pierwszy z serii ciężkich samolotów wsparcia używanych przez United States Air Force. Samolot zaprojektowano podczas wojny wietnamskiej, a jego głównym zadaniem było zapewnienie bliskiego wsparcia powietrznego (CAS).
Pomysły i plany Koncepcja użycia samolotu wsparcia prowadzącego ogień prostopadle do kierunku lotu powstała w 1926 roku. Autorem pomysłu był amerykański pilot por. Fred Nelso który przeprowadził udane próby, jednak tego pomysłu nie zastosowano. W 1961 roku płk. MacDonald zaproponował użycie samolotu wsparcia prowadzącego ostrzał (prostopadle do kierunku lotu) celów naziemnych. Pomysł po kilku miesiącach rozważań inżynierów i wojskowych trafił jako projekt w ramach wojskowego programu Project Tailchaser i został zatwierdzony do realizacji. Pierwsze testy przeprowadzono z samolotem Convair C-131 B uzbrojonym w trzy Miniguny które standardowo montowano w śmigłowcach Bell UH-1 Iroquois oraz celownika MK-20 z samolotu Douglas A-1 Skyraider. Do dalszej fazy testów uzbrojenie zabudowano na samolocie transportowym C-47, a udane testy potwierdziły jego przydatność bojową. Taktyka użycia tego samolotu zakładała bojowe zastosowanie do bezpośredniego wsparcia oddziałów naziemnych w warunkach nocnych, kiedy użycie szybkich samolotów lotnictwa szturmowego jest utrudnione.
Zastosowanie bojowe AC-47 Spooky Pierwsze dwa C-47 przebudowano na samoloty bojowe AC-47, które zostały wyposażenie w trzy karabiny maszynowe Minigun SUU-11A kalibru 7,62 mm systemu Gatlinga, w lewym oknie pilotów umieszczono celownik Mk20, a spust do uruchomienia karabinów umieszczono na wolancie. Pilot mógł otwierać ogień z jednego, z dwóch lub trzech karabinów równocześnie. Miniguny umieszczono z lewej strony w kadłubie samolotu, dwa umieszczono w miejscu dwóch ostatnich okien samolotu, a jeden w pobliżu drzwi ładunkowych. Samolot wyposażono także w 45 flar oświetlających. Załoga samolotu składała się zazwyczaj z sześciu osób: pilota, nawigatora, inżyniera pokładowego, oficera załadunku i dwóch strzelców. Trzy karabiny prowadziły zmasowany ogień w lewą stronę w stosunku do kierunku lotu samolotu, a duża szybkostrzelność trzech karabinów maszynowych (18 tys. pocisków na minutę) zapewniała pokrycie ogniem dużego obszaru terenu. thumb|Działka Minigun w samolocie AC-47
Pierwsze zastosowanie bojowe w grudniu 1964 roku potwierdziły wysoką skuteczność tego samolotu. Po pierwszych lotach bojowych załogi tych samolotów nadały im nazwę Spooky (Upiorny). W późniejszym czasie przebudowano następne cztery C-47, jednak z braku Minigunów zabudowano od 8-10 karabinów maszynowych Browning M2 (kaliber 12,7 mm), a samoloty otrzymały oznaczenie AC-47D. Ta wersja uzbrojenia miała mniejszą szybkostrzelność i skuteczność bojową.
W grudniu 1969 roku armia amerykańska wycofała AC-47 zastępując je nowymi samolotami Lockheed AC-130, które powstały po przebudowie samolotów C-130 Hercules.
AC-47T Fantasma W 1987 roku w Kolumbii przebudowano pięć samolotów C-47 do wersji AC-47T nazwanej w języku hiszpańskim Fantasma (ang. Spooky). Oryginalnie były uzbrojone w trzy stałe karabiny maszynowe M3 kalibru 12,7 mm w oknach lewej burty, z celownikiem z samolotu T-33A w lewym oknie kokpitu. W 1994 roku trzy samoloty zmodernizowano, wyposażając w silniki turbośmigłowe Pratt & Whitney PT6A-67R ze śmigłami pięciołopatowymi. Silniki były mocniejsze, przez co zwiększono ładowność samolotu do 5 ton. Z innych ulepszeń wzmocniono konstrukcję skrzydeł, przedłużono nos kadłuba, unowocześniono wyposażenie i zainstalowano pod kabiną głowicę obserwacyjną FLIR z kamerą podczerwieni do wykrywania celów w nocy i zamaskowanych celów na ziemi w gęstej dżungli. Karabiny maszynowe wymieniono na dwa trzylufowe rotacyjne GAU-19/A kalibru 12,7 mm. Mogą one pozostawać w powietrzu do 10 godzin w czasie patrolowania dżungli. Do 2001 roku przebudowano jeszcze pięć samolotów C-47. W razie potrzeby można wymienić jeden karabin maszynowy na działko kalibru 20 mm GIAT M621. Jeden oryginalny i dwa zmodernizowane samoloty utracono w wypadkach w 1988, 2000 i 2009 roku. Samoloty te używane były nadal w 2023 roku przez Kolumbijskie Siły Powietrzne do walki z kartelami narkotykowymi, przemytnikami broni, narkotyków i handlarzami narkotyków.
Przypisy
Bibliografia "Aeroplan" nr 5/6 2015, ISSN 1232-8839
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie samoloty szturmowe po 1945 AC-47 Kategoria:Samoloty szturmowe z napędem śmigłowym