Ukwap dwupienny (Antennaria dioica (L.) Gaertn.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Rośnie w strefie umiarkowanej Europy i Azji od Hiszpanii i Irlandii po Wyspy Japońskie i Rosyjski Daleki Wschód. W Polsce rośnie na terenie całego kraju. Gatunek uprawiany jest jako roślina ozdobna.
Morfologia thumb|left|Kwiatostany Pokrój Roślina zielna o wzniesionych, nierozgałęzionych łodygach o wysokości od kilku do 20 cm (rzadko do 35 cm), z długimi, płożącymi i gęsto ulistnionymi rozłogami. Liście Dolne i na rozłogach łopatkowate lub odwrotnie jajowate, u nasady zwężone w ogonek, na wierzchołku tępe lub z krótkim ostrzem. Osiągają do 2 cm długości i 8 mm szerokości. Liście łodygowe wąsko lancetowate, także do 2 cm długości (ku szczytowi łodygi są coraz krótsze), ale tylko do 2 mm szerokości. Owłosienie liści jest zmienne – blaszki mogą być obustronnie srebrzystobiało, gęsto owłosione, mogą być owłosione jednostronnie (od spodu), lub mogą być nagie lub niemal nagie z obu stron. Kwiaty Zebrane w koszyczki, a te zebrane po 3–8 w szczytowe, baldachokształtne wiechy. Gatunek wyróżnia się rzadko występującą w rodzinie astrowatych dwupiennością; kwiaty męskie i żeńskie występują na różnych roślinach. Koszyczki żeńskie osiągają do 1 cm długości. Mają barwne listki okrywy koloru czerwono-różowego do srebrzystobiałego ułożone w 3–4 szeregach. Koszyczki z kwiatami męskimi są mniejsze (do 7 mm długości) i mają dwa szeregi listków okrywy. Dno koszyczków jest stożkowate, do 1 mm szerokie. Owoce Niełupki z puchem kielichowym do 4 mm długości złożonym z włosków zazębionych brzegami, na szczycie rozszerzonych.
Biologia i ekologia Bylina, chamefit. Kwitnie od maja do sierpnia. Rośnie w miejscach suchych i ubogich siedliskowo, na glebach ubogich w węglan wapnia, zarówno w formacjach trawiastych, krzewinkowych (na wrzosowiskach), jak i leśnych. Gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Nardo-Callunetea. Liczba chromosomów 2n = 28Antennaria dioica na Flora of China [dostęp 2014-01-17]..
Zastosowanie Rośliny tego gatunku uprawiane są jako ozdobne. Nadają się na rabaty kwiatowe i do ogrodów skalnych. Mogą być też roślinami okrywowymi. Wysuszone kwiatostany używane są do suchych bukietów.
Uprawa Roślina jest w pełni mrozoodporna (strefy mrozoodporności 5–9), może rosnąć w pełnym słońcu lub w półcieniu. Wymaga wilgotnej i przepuszczalnej gleby. Rozmnaża się przez nasiona lub podział.
Oprócz typowej formy uprawiane są również odmiany ozdobne, np.: 'Rosea' o głęboko różowych koszyczkach kwiatowych 'Australis' o srebrzystoszarych łodygach i białych kwiatach
Zagrożenia i ochrona Gatunek umieszczony na polskiej czerwonej liście w kategorii NT (bliski zagrożenia).
Przypisy
Kategoria:Asteroideae Kategoria:Rośliny lecznicze Kategoria:Ozdobne byliny ogrodowe Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza