mały|Grób Lucyny Legut w kolumbarium cmentarza Srebrzysko Lucyna MariaW Księdze Urodzeń USC w Suchej Beskidzkiej z 1926 r. pod numerem 39 zostały zapisane imiona Lucianna Maria, w metryce chrztu: Lucia Maria. Od trzeciej klasy szkoły podstawowej zaczęła używać imienia Lucyna. Legut (ur. 27 marca 1926 w Suchej Beskidzkiej, zm. 4 marca 2011 w Gdańsku) – polska aktorka teatralna, artystka malarka, pisarka, autorka utworów dla dzieci i młodzieży, słuchowisk radiowych oraz widowisk telewizyjnych i teatralnych.
Życiorys Pochodziła z rodziny góralskiej. Na świat przyszła jako najmłodsza córka Józefa Leguta (zm. 1941), konduktora PKP, i Julii z domu Janiczak (zm. 1991), hafciarki. Była siostrą dziennikarza, pisarza satyryka Ludomira Leguta (zm. 1969) i aktorki Ludmiły Legut (1921–2018).
W latach 1939–1940 ukończyła pierwszą klasę Instytutu Maryi - gimnazjum należącego do Zgromadzenia Córek Bożej Miłości. W roku szkolnym 1940/1941 uczyła się w Prywatnej Szkole i Technikum Handlowym im. A. Liberdy (Private Handels u. Handelsfachschule), w roku szkolnym 1941/1942 ukończyła kurs przysposobienia biurowego (Private Handelkurse). Brała także lekcje angielskiego u hrabin Grocholskich. Podczas okupacji niemieckiej pracowała w należącym do Austriaka Hausnera zakładzie naprawy męskiej bielizny.
W latach 1945–1947 studiowała na wydziale malarstwa i rzeźby Akademii Sztuk Pięknych, równocześnie uczęszczając do klasy dla dorosłych o skróconym programie nauczania XI Państwowego Gimnazjum im. Józefy Joteyko. W 1947 zdała maturę. W 1950 ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Aktorską w Krakowie. Podczas studiów wraz z Barbarą Witek (Swinarską) prowadziła kabaret „Melpomena”, statystowała w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w sztuce Judasz z Kariothu, wstąpiła do Koła Młodych przy krakowskim oddziale Związku Literatów Polskich. W latach 1950–1951 była aktorką Teatru Młodego Widza, zaś w latach 1951–1956 grała na deskach Teatru Ziemi Pomorskiej w Toruniu. W latach 1956–1983 była aktorką Państwowego Teatru „Wybrzeże” w Gdańsku.
Debiutowała w roku 1960 jako pisarka i ilustratorka książeczką dla dzieci Świerszcze mają sklep z instrumentami. 5 stycznia 1961 roku debiutowała jako autorka utworów scenicznych bajką Złodziej serc na sopockiej scenie Teatru Wybrzeże. W latach 60. i 70. była autorką wielu słuchowisk radiowych, współpracowała z estradą, pisząc monologi (m.in. dla Hanki Bielickiej), skecze i teksty piosenek.
Od 1952 roku była członkiem Związku Zawodowych Pracowników Kultury i Sztuki, od 1955 członkiem rzeczywistym Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu - ZASP, od 1961 członkiem Oddziału Gdańskiego Związku Literatów Polskich, w latach 1961–1981 członkiem nadzwyczajnym , od 1981 członkiem zwyczajnym Związku Autorów i Kompozytorów Scenicznych. W 1989 roku wstąpiła do Stowarzyszeni Pisarzy Polskich.
Od roku 1950 była w nieformalnym związku z reżyserem Wojciechem Jerzym Hasem. Ich związek trwał 10 lat i obfitował w listy, które się zachowały, i które zostały wydane w formie książki pt. Ptak srebrnopióryLucyna Legut, Ptak srebrnopióry, Wydawnictwo ARCHE, Sopot 2021. (2021). Książka powstała na podstawie maszynopisu przygotowanego przez Lucynę Legut kilkadziesiąt lat przez wydaniem Ptaka srebrnopiórego. W latach 1957–1961 występowała pod nazwiskiem Has lub Legut-Has. W latach 1970–1973, gdy była żoną Marka Wereckiego używała nazwiska Legut-Werecka.
Zmarła w Gdańsku, pochowana w kwaterze kolumbarium na cmentarzu Srebrzysko.
Filmografia
Filmy fabularne i seriale tv
1970: Prom jako kobieta na promie 1978: Życie na gorąco (serial tv) jako właścicielka pensjonatu „Magnolia” (odc. 3) 1985: Mokry szmal jako kobieta na bazarze 2000: Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości (serial tv) jako pijaczka „Królowa Balu” (odc. 3)
Spektakle Teatru Telewizji
1971: Jedenasty list Kamilii Colon jako Francuzka 1972: Dlaczego mnie budzą? jako Marieke Puf 1974: Justyna jako Marynia Kirłowa 1975: Koszulka jako Babcia 1981: Polityka jako Panna Franciszka, sekretarka 1987: Remus jako Marcjanna
Źródło:.
Ekranizacje W Teatrze Telewizji zostały wyemitowane spektakle Nie trzeba krzykiem zagłuszać ciszy nocy (1966) w reż. Kazimierza Łastawieckiego i Piękne ogrody (1971) w reż. Marka Okopińskiego.
W 2000 Maciej Wojtyszko wyreżyserował 7-odcinkowy serial na podstawie książki Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości.
Źródło:.
Twórczość literacka Całkiem zwariowane urodziny Piotrka oraz to i owo o Paluch-Rogalskiej Czekając na dziurę w niebie Dla kogo ten wawrzyn? Jak zdobyć męża, czyli Skok stulecia Jasiek chce być reżyserem, a Paluch-Rogalska cyrkówką Jasiek pisze kronikę rodzinną, a Piotrek ciągle się w kimś kocha Już nigdy nie będę się kłócił z Piotrkiem! Marzę o ślubie Miłosne niepokoje pana Zenka Miłość trzynastolatki Nie zabijajcie Desdemony O tym, jak Jasiek został bezimiennym bohaterem albo awantura o sławę Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości Strach się martwi Szyfon na ślubną suknię Świerszcze mają sklep z instrumentami Ta miłość przetrwa Zacznijmy od pomidorów... Życie artystki Kingi Kidney
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (5 czerwca 2000) „za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy artystycznej”. Złoty Krzyż Zasługi (1971) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (pośmiertnie, 7 marca 2011) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1976) Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1975) Odznaka „Zasłużony dla Miasta Gdańska” (1968) Medal Prezydenta Miasta Gdańska (1976) Medal Honorowy z okazji 30-lecia Teatru Wybrzeże (1976) Źródło:.
Nagrody i wyróżnienia 1966: I nagroda w ogólnopolskim konkursie na małoobsadowe słuchowisko radiowe 1965 przyznana przez PR III za słuchowisko Nie trzeba krzykiem zagłuszać ciszy nocy 1966: II nagroda w ogólnopolskim konkursie na małoobsadowe słuchowisko radiowe 1965 przyznana przez PR III za słuchowisko Na godzinę przed przyjściem ptaków 1966: III nagroda w konkursie Ośrodka TV w Gdańsku za scenariusz telewizyjny Pokój z widokiem na morze 1966: wyróżnienie w konkursie Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki, Ośrodka TV w Gdańsku oraz redakcji „Liter” za scenariusz telewizyjny Pora deszczowa czy susza? 1967: II nagroda w konkursie rozgłośni PR w Kielcach na słuchowisko na dowolny temat za słuchowisko Uwaga, pękają pąki kwiatów 1968: I nagroda w etapie krajowym Międzynarodowego Konkursu Warszawa - Zagrzeb - Praga na słuchowisko radiowe za słuchowisko Bohater potrzebny od zaraz 1968: wyróżnienie za słuchowisko Nie mówmy o tym zębie przyznane przez rozgłośnię PR w Krakowie. 1968: wyróżnienie w plebiscycie radiosłuchaczy „Wybieramy premierę roku 1968” za słuchowisko Pękają pąki kwiatów 1969: III nagroda w konkursie Wydawnictwa PAX na powieść - za powieść dla młodzieży Kilka dni w czerwcu 1969: wyróżnienie w ogólnopolskim konkursie literackim Polskiego Radia na słuchowisko o tematyce 25-lecia PRL - za Pan da zapalić! 1969: III nagroda w ogólnopolskim konkursie na słuchowisko za słuchowisko Chłopiec z niebieskim gołębiem 1969: III nagroda w ogólnopolskim konkursie na słuchowisko za słuchowisko Mały! Wynoś się stad! 1970: II nagroda w lubelskim konkursie literackim im. J. Czechowicza w dziedzinie prozy za powieść Dla kogo ten wawrzyn? 1970: III nagroda w konkursie rozgłośni PR w Bydgoszczy na słuchowisko radiowe za słuchowisko Więc jak będzie panie Wincenty? 1972: nagroda specjalna Państwowego Teatru Lalki „Tęcza” w Słupsku na pełnospektaklową sztukę lalkową za Wszyscy słupskie wróble znają 1973: wyróżnienie w konkursie na opowiadanie dla dzieci i młodzieży ogłoszonym przez Wydawnictwo Harcerskie „Horyzonty” i Kwaterę Główną ZHP za opowiadanie Piotrek zgubił dziadka oko 1973: III nagroda w ogólnopolskim konkursie na słuchowisko rozgłośni PR w Krakowie za słuchowisko Stare bajki w nowych czasach 1974: III nagroda w ogólnopolskim konkursie na słuchowisko rozgłośnię PR w Warszawie za słuchowisko A co jest za tą górą? 1974: wyróżnienie rozgłośni PR w Krakowie za słuchowisko Poemat o morzu - z kluczem 1975: III nagroda w konkursie rozgłośni PR w Bydgoszczy na krótki utwór satyryczny za słuchowisko Ten idiota! 1975: wyróżnienie Klubu Związków i Stowarzyszeń Twórczych „13 Muz” na małe formy sceniczne za utwór dramatyczny Tyrani 1976: II nagroda rozgłośni PR i oddziału ZLP w Poznaniu na krótkie opowiadanie o tematyce współczesnej za opowiadanie Żeby tak łogonek łodjońć... 1981: Wyróżnienie Klubu Krytyki Literackiej przy ZO ZLP w Gdańsku w dziedzinie prozy za powieść Nasza zmierzchowa mama 1993: wyróżnienie na IV Międzynarodowym Konkursie na Sztukę Teatralną (o tematyce ekologicznej) dla Dzieci i Młodzieży w Poznaniu za sztukę Była kiedyś planeta Ziemia... 1999: honorowa nagroda Poznańskiego Przeglądu Nowości „Zima 98” za powieść Jasiek pisze kronikę rodzinną a Piotrek ciągle się w kimś kocha 2000: tytuł Radiowej Osobowości Roku 2000 Radia Gdańsk 2000: Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury 2000: nominacja do tytułu Kobiety Roku 2000 w plebiscycie miesięcznika „Twój Styl” 2001: II miejsce w plebiscycie „Przekroju” i PR III na najśmieszniejszą książkę świata 2001 za Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości 2001: wyróżnienie jury dziecięcego XIX MFF Dla Dzieci „Ale Kino!” w Poznaniu za scenariusz do filmu Jaśka biorą do filmu (razem z Maciejem Wojtyszką) 2001: Radiowa Osobowość Roku 2000 – nagroda Radia Gdańsk dla najdowcipniejszego gościa Salonu literackiego Radia Gdańsk 2005: Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 55-lecia pracy aktorskiej i 45-lecia pracy literackiej 2009: tytuł Lady Soroptimist przyznana przez Gdański Klub Soroptimist International 2009: I nagroda na X Targach Książki Kaszubskiej i Pomorskiej „Costerina 2009” w edycji książki pomorskiej w dziedzinie prozy za Romans kuchenny 2009: Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za całokształtną wyjątkowość artystyczną Źródło:.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Lucyna Legut na stronie poświęconej Wojciechowi Jerzemu Hasowi
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Aktorki związane z Gdańskiem Kategoria:Artyści Teatru Wybrzeże w Gdańsku Kategoria:Autorzy słuchowisk Polskiego Radia Kategoria:Ludzie urodzeni w Suchej Beskidzkiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pisarze związani z Gdańskiem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 2011