Ostatni i pierwsi ludzie (tyt. oryg. Last and First Men: A Story of the Near and Far Future) – powieść science fiction brytyjskiego autora Olafa Stapledona, wydana w 1930 roku. Dzieło bezprecedensowe w skali świata, autor opisuje historię ludzkości w okresie dwóch miliardów lat, w którym to pierwszym są Pierwsi Ludzie (czyli nasz własny gatunek), a także siedemnaście innych gatunków człowieka, które na zmianę rozwijają się i degenerują. W przedmowie autora do tej powieści pojawiła się teza, według której fantastyka naukowa jest czymś zbliżonym do mitu.
W polskim przekładzie fragment powieści ukazał się w antologii Droga do science fiction, a całość w 2020 roku nakładem Wydawnictwa Stalker Books.
Fabuła Kontrowersyjna cześć książki ukazuje Piątych Ludzi w przyszłości, którzy uciekają z umierającej Ziemi i osiedlają się na Wenus, tam w procesie eksterminacji mieszkańców (inteligentnego gatunku morskiego) przejmują władzę nad planetą. Przez niektórych jest ona interpretowana jako akceptacja ludobójstwa jako uzasadniony i niezbędny akt do przetrwania ludzkości. Jednak wielu stronników Stapledona twierdzi, że jego intencje były inne. Miał on zamiar pokazać, że mimo postępu społecznego i technicznego w przyszłości człowiek nadal będzie zdolny do brutalności.
Gatunki człowieka Żyjące na Ziemi Pierwsi Ludzie (rozdział 1 - 6): nasz własny gatunek. Drudzy Ludzie (rozdział 7 - 9) Trzeci Ludzie (rozdział 10) Czwarci Ludzie (rozdział 11) Piąci Ludzie (rozdział 11 - 12) Żyjące na Wenus Szóści Ludzie (rozdział 13) Siódmi Ludzie Ósmi Ludzie Żyjące na Neptunie Dziewiąci Ludzie (rozdział 14) Ludzie od dziesiątego do siedemnastego gatunku Osiemnaści Ludzie (rozdział 15 – 16): najbardziej zaawansowani ze wszystkich ludzi.
Istoty człekokształtne Pawianokształtny człowiek (rozdział 7) Fokokształtny człowiek (rozdział 13)
Zobacz też After Man: A Zoology of the Future Man After Man: An Anthropology of the Future
Przypisy
Kategoria:Powieści z 1930 Kategoria:Brytyjskie powieści fantastycznonaukowe Kategoria:Utwory, których akcja toczy się na Wenus