Zabrzeg (1973–77 Ligota) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1954Od 1 grudnia 1945 do 28 września 1954 roku. w województwie śląskim (śląsko-dąbrowskim), katowickim i stalinogrodzkim. Siedzibą władz gminy był Zabrzeg.

Jako gmina jednostkowa, Zabrzeg od 28 lipca 1920 przynależał do woj. śląskiego (powiat bielski).

Gmina zbiorowa Zabrzeg powstała 1 grudnia 1945 w tymże powiecie i województwie, która objęła dotychczasowe gminy jednostkowe Zabrzeg, Bronów i LigotęRozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 o podziale powiatu bielskiego w województwie śląsko-dąbrowskim na gminy wiejskie i gromady (Katowice: Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki z dnia 22 grudnia 1945 r., Nr. 34, Poz. 450).

1 stycznia 1951 z gminy Zabrzeg wyłączono osiedle Podkępie (57,7275 ha) należące do Ligoty, natomiast do gminy Zabrzeg (do Ligoty) włączono obszar o powierzchni 23,3283 z Czechowic w gminie Czechowice-Dziedzice

W rozporządzeniu z 1950 roku mowa jest o wymianie części obszarów między gminą Ligota a gminą Czechowice. Użycie sformułowania gmina w tym kontekście jest niefortunne ponieważ nawiązuje do obszarów przedwojennych gmin jednostkowych, a nie obowiązujących gmin zbiorowych (Ligota należała do gminy Zabrzeg, a Czechowice do gminy Czechowice-Dziedzice). Wszystkie powojenne wykazy jednostek administracyjnych to potwierdzają. Główny Urząd Statystyczny (Wydawnictwo zatwierdzone przez Ministerstwo Oświaty pismem Nr VI Oc.– 3118 47 z dn. 9 listopada 1947 jako książkę zalecaną do bibliotek nauczycielskich), s. 23.Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej (1948): Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: Biblioteka Samorządowca Nr 77, 1948, s. 175.Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948, s. 56, 197.Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.

Według stanu z 1 lipca 1952 gmina Zabrzeg składała się z 3 gromad: Międzyrzecze Bronów, Ligota i ZabrzegWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie, a 9 marca 1953 kolejno na woj. stalinogrodzkie.

1 stycznia 1954 roku część obszaru gminy Zabrzeg (części gromad Ligota i Zabrzeg) włączono do gminy Pszczyna (do gromady Łąka), w celu uregulowania przebiegu granic administracyjnych w związku z planowanym sztucznym Jeziorem Goczałkowickim.

Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą znoszącą gminy – z jej terenu powstały gromady Ligota i Zabrzeg.

Na terenie dawnej gminy 1 stycznia 1973 roku utworzono gminę Ligota (od 1 lutego 1977 część gminy Czechowice-Dziedzice).

Przypisy

Zabrzeg