thumb|upright|Herb Olelkowiczów (Pogoń Litewska) thumb|upright|Herb Radziwiłłów (Trąby Odm.) thumb|upright|Herb książąt Palatynatu na Neuburgu w herbarzu J. Siebmachera, 1605 Księstwo Słuckie (Kopylsko-Słuckie) – odrębna dzielnica książęca w ramach Rusi Kijowskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jedno z potężniejszych państw magnackich I Rzeczypospolitej, zajmujące wschodnią część powiatu nowogródzkiego. Początkowo stolicą księstwa był Kopyl, a następnie Słuck.
W wieku XII w rękach Rurykowiczów. W następnym stuleciu weszło w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. W roku 1395 w. ks. Witold nadał je swemu stryjecznemu bratu ks. Włodzimierzowi Olgierdowiczowi jako rekompensatę za utratę Księstwa Kijowskiego. Zapoczątkował on dynastię ks. Olelkowiczów-Słuckich, władających Księstwem do końca XVI wieku. Jako posag ostatniej księżniczki słuckiej Zofii Olelkowiczówny, przechodzi ono w ręce birżańskiej linii Radziwiłłów (1600 r.). Według niezrealizowanego traktatu w Radnot (1657 r.) miało stać się częścią suwerennego państwa Bogusława Radziwiłła. Po śmierci jego córki, Ludwiki Karoliny (1695 r.), żony margrabiego Ludwika Brandenburskiego i palatyna reńskiego Karola III, oraz po długoletnim sporze pomiędzy najpotężniejszymi rodami Rzeczypospolitej (Radziwiłłowie, Sapiehowie) i Rzeszy Niemieckiej (Wittelsbachowie, Hohenzollernowie), księstwo objęła (1732 r.) nieświeska linia rodu Radziwiłłów. W wyniku II rozbioru Rzeczypospolitej (1793 r.) terytorium księstwa weszło w skład Imperium Rosyjskiego. W roku 1845 ostatni właściciel księstwa, ks. Ludwik Sayn-Wittgenstein (mąż Stefanii Radziwiłłówny), sprzedał je rządowi.
Panowie na Księstwie Słuckim I.1395-1398Włodzimierz Olgierdowicz, książę kijowskiII.1398-1454Aleksander (Olelko) Włodzimierzowicz, książę kijowskiIII.1454-1481Michał Olelkowicz, namiestnik Nowogrodu WielkiegoIV.1505-1542Jerzy Olelkowicz-SłuckiV.1542-1560Szymon Olelkowicz-SłuckiVI.1560-1578Jerzy Olelkowicz-Słucki, starosta bobrujskiVII.1578-1586Jerzy Olelkowicz-SłuckiVIII.1586-1600Zofia Olelkowiczówna, święta prawosławnaIX.1600-1620Janusz Radziwiłł, kasztelan wileński, pan na LichtenberguX.1620-1640Krzysztof Radziwiłł (młodszy), hetman wielki litewski, kasztelan i wojewoda wileńskiXI.1640-1669Bogusław Radziwiłł, chorąży wielki litewski, feldmarszałek szwedzki, generalny namiestnik Prus KsiążęcychXII.1669-1695Ludwika Karolina Radziwiłł, księżna neuburskaXIII.1695-1717Karol III Filip Wittelsbach, palatyn reński, książę neuburskiXIV.1717-1729Józef Karol Wittelsbach, książę von SulzbachXV.1732-1760Hieronim Florian Radziwiłł, chorąży wielki litewskiXVI.1760-1762Michał Kazimierz Radziwiłł „Rybeńko”, wojewoda wileński, hetman wielki litewskiXVII.1762-1786Hieronim Wincenty Radziwiłł, podkomorzy wielki litewskiXVIII.1786-1790Karol Stanisław Radziwiłł „Panie Kochanku”, wojewoda wileńskiXIX.1790-1813Dominik Hieronim Radziwiłł, szambelan Aleksandra I, pułkownik wojsk polskichXX.1813-1828Stefania RadziwiłłównaXXI.1828-1845Ludwik Sayn-Wittgenstein
Zobacz też powiat słucki państwa magnackie Książęta I Rzeczypospolitej
Bibliografia Degiel R., 2000, Protestanci i Prawosławni. Patronat wyznaniowy Radziwiłłów birżańskich nad Cerkwią prawosławną w Księstwie Słuckim w XVII w., NERITON, Warszawa Kowalski M., 2007, Księstwa w przestrzeni politycznej I Rzeczpospolitej, [w:] I. Kiniorska, S. Sala (red.), Rola geografii społeczno-ekonomicznej w badaniach regionalnych, Instytut Geografii AŚ, PTG, Kielce, 2007, s. 177–186.
Linki zewnętrzne
Kopylsk Kategoria:Państwa magnackie I Rzeczypospolitej Kategoria:Województwo nowogródzkie (I Rzeczpospolita)