Porąbka – wschodnia dzielnica Sosnowca o statusie jednostki pomocniczej gminy.

Do 1967 r. Porąbka była wsią, której historia sięga średniowiecza. W spisanej w latach 1470–1480 księdze „Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis” Jan Długosz wymienia Porąbkę wśród wsi jako „Porambka”Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, „Liber Beneficiorum”, Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, s. 205.. W latach 1967–1973 Porąbka była samodzielnym miastem w powiecie będzińskim, a w okresie 1973-1975 dzielnicą Kazimierza Górniczego. W 1975 r. została włączona do Sosnowca.

Porąbka graniczy od północnego zachodu z Zagórzem, od północnego wschodu z Kazimierzem i Ostrowami Górniczymi, od południowego zachodu z Klimontowem a od południowego wschodu z Maczkami. Jest przecięta torowiskiem historycznej Kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej posiadającym tutaj stację, jednak rzadko już używanym na tym odcinku, a w części zachodniej drogą ekspresową S1 posiadającą tutaj węzeł o charakterze miejskim.

Współcześnie do Porąbki zalicza się historycznie odrębne Zawodzie (określane czasem jako Porąbka-Zawodzie), wzajemnie oddzielone przepływającą tutaj rzeką Bobrek. W przeszłości w Zawodziu łączyły się ważne szlaki komunikacyjne będzińsko-krakowski i sławkowsko-modrzejowski. Połączony szlak prowadził na północ, a po przecięciu brodu na Bobrku, rozchodził się w trzy strony: do Strzemieszyc Wielkich (na północny wschód, przez wieś Porąbka), Będzina i Modrzejowa.

W dzielnicy wyodrębnia się: Zawodzie Nowe Zawodzie Pekin Zawodzie Stare Zawodzie Galot Juliusz i os. Juliusz kolonia Zabobrek Poręba Wielka W 2015 r. w obszarze Porąbki utworzono jednostkę pomocniczą gminy - Dzielnicę Porąbka. Data Wydarzenie 1326 Pierwsza informacja pisana o Porąbce. Pierwotnie obejmowała ona w przybliżeniu teren dzisiejszych dzielnic Sosnowca: Porąbka, Kazimierz Górniczy, Ostrowy Górnicze i Maczki. 5 sierpnia 1390 Abraham z Wojkowa sprzedaje Porąbkę biskupowi krakowskiemu Janowi Radlicy za 250 grzywien groszy praskich. Odtąd do końca epoki przedrozbiorowej Porąbka wchodzi w skład sławkowskiego klucza dóbr biskupich. 1827 Porąbka liczy 100 domów i 577 mieszkańców. 1905–1913 Budowa osiedla robotniczego (tzw. Kolonia Pekin) dla pracowników kopalń „Kazimierz” i „Juliusz”Michał Bulsa, Patronackie osiedla robotnicze. Tom 2: Zagłębie Dąbrowskie, Ziemia Rybnicka, Ziemia Wodzisławska, Łódź 2023, s. 64.. 6 stycznia 1913 W Porąbce urodził się Edward Gierek. 1 czerwca 1939 Uruchomienie pierwszego połączenia autobusowego na trasie Śródmieście Sosnowca - Maczki. 1 maja 1959 Uruchomienie połączenia tramwajowego ze Śródmieściem Sosnowca. 1967 Uzyskanie praw miejskich. 1 stycznia 1973 Utrata statusu miasta, przyłączenie do Kazimierza Górniczego.1975Razem z Kazimierzem Górniczym włączona w granice Sosnowca

Zabytki Kościół NMP Częstochowskiej – świątynia, o cechach neogotyckich, powstała z budynku zbornego (cechowni) kopalni „Kazimierz", który w 1924 r. został zaadaptowany do celów sakralnych.

Inne obiekty i miejsca Balaton Park im. Włodzimierza Mazura w Sosnowcu Przystanek kolejowy Sosnowiec Porąbka

Osoby związane z Porąbką

Edward Gierek Włodzimierz Mazur

Zobacz też Sosnowiec Zagłębie Dąbrowskie Klucz sławkowski Parafia Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej w Sosnowcu

Przypisy

Linki zewnętrzne

Rada Dzielnicy Porąbka

Kategoria:Dawne miasta w województwie śląskim Kategoria:Miasta w Polsce, którym nadano prawa miejskie w XX wieku Kategoria:Dawne miejscowości w Polsce zlikwidowane w 1973 roku