Nicos Poulantzas, gr. Νίκος Πουλαντζάς (ur. 1936 w Atenach, zm. 3 października 1979 w Paryżu) – francuski filozof pochodzenia greckiego, jeden z czołowych przedstawicieli marksizmu strukturalistycznego, uczeń i współpracownik Louisa Althussera. Zajmował się głównie teorią klas społecznych, państwa i władzy.
Życiorys Poulantzas studiował prawo w Grecji. Po studiach wyemigrował do Francji. Działał w Komunistycznej Partii Grecji na emigracji. Przeciwnik interwencji ZSRR w Czechosłowacji, w latach 70. popierał program eurokomunizmu. W 1979 roku popełnił samobójstwo.
W swoich pracach zajmował się problematyką konfliktów klasowych, faszyzmu i dyktatury, teorią państwa i prawa. Twórca jednej z pierwszych marksistowskich teorii narodu. Przewidywał i analizował upadek dyktatur wojskowych w Europie Południowej (Grecji, Hiszpanii i Portugalii). W uznawanej za jego najważniejsze dzieło ostatniej książce L'État, le pouvoir, le socialisme (Państwo, władza socjalizm, 1978) analizował ewolucję współczesnych państw zachodnich w stronę "autorytarnego etatyzmu", w którym politykę w rosnącym stopniu zastępuje administracja, a parlament traci znaczenie na rzecz pozornie apolitycznych urzędników.
Ważniejsze prace Pouvoir politique et classes sociales (1968) Fascisme et dictature (1970) Les classes sociales dans le capitalisme aujourd'hui (1973) La crise des dictatures: Portugal, Grèce, Espagne (1975) L'État, le pouvoir, le socialisme (1978)
Po polsku Klasy społeczne i ich rozszerzona reprodukcja, przeł. Tadeusz Popławski i Małgorzata Kowalska, "Colloquia Communia" nr 2/1985
Linki zewnętrzne
Kategoria:Francuscy filozofowie XX wieku Kategoria:Grecy Kategoria:Francuscy samobójcy Kategoria:Filozofowie i teoretycy marksistowscy Kategoria:Ludzie urodzeni w Atenach Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 1979