Mrzygłód – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934–1939, 1941–1944 i 1945–1954 w woj. lwowskim, dystrykcie krakowskim, rzeszowskim (dzisiejsze woj. podkarpackie). Siedzibą władz gminy był Mrzygłód.

Historia

Gmina zbiorowa Mrzygłód została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie sanockim w woj. lwowskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Dębna, Dobra Szlachecka, Dobra Rustykalna, Hłomcza, Hołuczków, Liszna, Łodzina, Międzybrodzie, Mrzygłód, Rakowa, Siemuszowa, Tyrawa Solna, Tyrawa Wołoska i Wola Krecowska. Gminy te przekształcono 17 września 1934 w gromady (sołectwa) gminy MrzygłódLwowski Dziennik Wojewódzki. 1934, nr 19, poz. 113.

Pod koniec lat 30. wójtem gminy był Michał Fedyczyński.

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę granica niemiecko-sowiecka przedzieliła powiat wzdłuż Sanu. Wschodnia część gminy została włączona do ZSRR, gdzie weszła w skład rejonu leskiego (w ZSRR gminy nie funkcjonowały, lecz sielsowiety)Хроніка за 17 січня 1940 року на сайті Інститут історії України НАН Україн. Mniejsza, lewobrzeżna część (z Mrzygłodem, Dębną, Hłomczą i Łodziną) została zajęta przez Niemców, wchodząc w skład Landkreis Sanok w dystrykcie krakowskim Generalnego Gubernatorstwa. Mimo że w granicach GG znalazł się sam Mrzygłód, gmina była zbyt mała (zostały przy niej tylko 4 z 14 gromad), przez co została zniesiona i włączona do gminy SanokGemeindekarte des Generalgouvernements für die besten polnischen Gebiete (1940)Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete: Miasta - ludność - Polska - 1939-1945 r. ; Generalne Gubernatorstwo (1939-1945) - podział administracyjny ; Spisy.

Rejon leski przestał istnieć wraz z wybuchem wojny niemiecko-radzieckiej 22 czerwca 1941. Jego tereny weszły w skład Landkreis Sanok dystryktu krakowskiego Generalnego Gubernatorstwa, w związku z czym reaktywowano gminę Mrzygłód w jej przedwojennych granicachAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG..

Granicę na Sanie odtworzono 31 lipca 1944, po zajęciu tych terenów przez Armię Czerwoną, co spowodowało ponowne zniesienie gminy Mrzygłód1944 рік в історії (history.org.ua). W marcu 1945, w wyniku wytyczenia granicy między ZSRR a Polską, prawie cały rejon leski wszedł w skład Polski. Gminę Mrzygłód odtworzono ponownie w jej przedwojennych granicachInformator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej – 1948. Weszła w skład reaktywowanego powiatu sanockiego w utworzonym 18 sierpnia 1945 województwie. rzeszowskim.

15 października 1948 gromady Dobra Szlachecka i Dobra Rustykalna połączono w jedną gromadę o nazwie DobraRzeszowski Dziennik Wojewódzki. R.5, nr 8 (15 października 1948) = 27, poz. 95, tym samym zmniejszając liczbę gromad do 13: Dębna, Dobra, Hłomcza, Hołuczków, Liszna, Łodzina, Międzybrodzie, Mrzygłód, Rakowa, Siemuszowa, Tyrawa Solna, Tyrawa Wołoska i Wola KrecowskaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.

Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Jej obszar wszedł w skład nowych gromad: Mrzygłód, Olchowce, Trepcza i Tyrawa WołoskaUchwała Nr 33/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu sanockiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 18 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 30 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 41).

Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 roku po reaktywowaniu gmin, a jej dawny obszar wszedł w skład gmin Sanok (Dębna, Dobra, Hłomcza, Liszna, Łodzina, Międzybrodzie, Mrzygłód i Tyrawa Solna) i Tyrawa Wołoska (Hołuczków, Rakowa, Siemuszowa, Tyrawa Wołoska i Wola Krecowska)Uchwała Nr XVIII/56/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie rzeszowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 1972, Nr 16, Poz. 193)..

Przypisy

Mrzyglxozzxd (województwo rzeszowskie) Mrzyglxozzxd (województwo rzeszowskie)