1797

Wydarzenia w Polsce

9 stycznia – generał Jan Henryk Dąbrowski podpisał umowę z Zarządem Republiki Lombardii o powołaniu Legionów Polskich posiłkujących wojska lombardzkie. 20 stycznia – generał Jan Henryk Dąbrowski wydał odezwę zachęcającą do wstępowania do Legionów Polskich we Włoszech. 28 czerwca – Kęty w Małopolsce zostały zniszczone niemal całkowicie przez pożar. 30 czerwca – klęska powstańców w jedynym większym starciu zbrojnym z Austriakami pod Dobronowicami w czasie insurekcji Deniski, pierwszym po insurekcji kościuszkowskiej zbrojnym zrywie Polaków w walce o niepodległość. 16–19 lipca – Józef Wybicki napisał tekst Mazurka Dąbrowskiego. 15 grudnia – wybuchł pożar na zamku w Kętrzynie.

w Toruniu założono jeden z najstarszych Ogrodów Zoobotanicznych w kraju.

Wydarzenia na świecie

7 stycznia – w Reggio nell’Emilia poświęcono trójkolorowy sztandar Legionu Lombardzkiego, który później przyjęto jako flagę zjednoczonych Włoch. 13 stycznia – wojna brytyjsko-francuska: brytyjska fregata HMS „Indefatigable” i mniejszy okręt HMS „Amazon” przechwyciły i doprowadziły do rozbicia na mieliźnie powracający do Francji, po nieudanym desancie na wybrzeżu Irlandii, liniowiec „Droits de l’Homme”. Zginęło ponad tysiąc członków załogi i przewożonych żołnierzy. 14 stycznia – wojny napoleońskie: zwycięstwo Francuzów nad Austriakami w bitwie pod Rivoli. 15 stycznia – w Londynie po raz pierwszy na głowach panów pojawił się cylinder. 26 stycznia – Austria, Prusy i Rosja podpisały w Sankt Petersburgu ostateczną konwencję rozbiorową głoszącą, że nazwa Królestwa Polskiego ma być wymazana na zawsze z map. 2 lutego – I koalicja antyfrancuska: wojska napoleońskie zdobyły po 9 miesiącach oblężenia miasto Mantua w Lombardii, biorąc do niewoli 18 tys. austriackich obrońców. 4 lutego – ekwadorskie miasto Riobamba zostało całkowicie zniszczone w wyniku trzęsienia ziemi; zginęło ponad 6 tys. osób. 14 lutego – Brytyjczycy pokonali flotę hiszpańską w bitwie koło Przylądka św. Wincentego. 18 lutego – wojska brytyjskie dokonały udanej inwazji na będącą dotychczas hiszpańską kolonią wyspę Trynidad. 19 lutego – podpisano Traktat z Tolentino, w którym papież Pius VI zgodził się na aneksję hrabstwa Venaissin przez Francję. 21 lutego – Brytyjczycy opanowali wyspę Trynidad. 23 lutego – nieudana próba inwazji wojsk francuskich na Anglię. 26 lutego – zmniejszenie rezerw złota w wyniku wojny z I Republiką zmusiło Bank Anglii do emisji pieniądza papierowego. Bank of England wyemitował pierwszy banknot o nominale 1 funta. 4 marca – John Adams zastąpił George’a Washingtona na stanowisku prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki. 13 marca – w Paryżu odbyła się premiera opery Medea Luigiego Cherubiniego. 16 kwietnia – Paweł I Romanow został koronowany na cara Rosji. 17 kwietnia – Napoleon Bonaparte zawarł z Austriakami pokój w Leoben, na mocy którego Austria miała utracić na rzecz Francji Belgię i Lombardię w zamian za terytoria weneckie, Istrię oraz Dalmację. Traktat został potwierdzony przez oficjalne porozumienie, które zawarto w Campo Formio 17 października 1797 roku. 10 maja – zwodowano pierwszy okręt US Navy USS „United States”. 12 maja – Napoleon Bonaparte zakończył 1070-letni okres niepodległości Republiki Weneckiej. 27 maja – François Noël Babeuf, przywódca radykalnego Sprzysiężenia Równych został zgilotynowany. 14 czerwca – Napoleon Bonaparte zlikwidował Republikę Genui. 17 czerwca – w mieście Szusza w dzisiejszym Azerbejdżanie został zamordowany szach Persji Agha Mohammad Chan Kadżar. 29 czerwca – Napoleon Bonaparte utworzył w północnych Włoszech Republikę Cisalpińską. 14 lipca – Napoleon Bonaparte utworzył we Włoszech Republikę Liguryjską. 20 lipca – w Reggio Emilia miało miejsce pierwsze publiczne wykonanie Mazurka Dąbrowskiego. 25 lipca – w przegranej bitwie morskiej pod Santa Cruz de Tenerife Horatio Nelson stracił prawą rękę. 24 czerwca – Karl Heinrich Klingert przeprowadza w Opatowicach udaną próbę podwodną wynalezionego przez siebie aparatu nurkowego. 4 września – we Francji udaremniono rojalistyczny zamach stanu. 11 października – porażka floty Republiki Batawskiej w morskiej bitwie pod Kamperduin z Royal Navy uniemożliwiła Dyrektoriatowi interwencję w Irlandii. 17 października – został podpisany austriacko-francuskiego pokój w Campo Formio. Austria zrzekła się na rzecz Francji swojej części Niderlandów (dzisiejszej Belgii) oraz lewego brzegu Renu. W północnych Włoszech utworzono uzależnioną od Francji Republikę Cisalpińską. 21 października – wszedł do służby najstarszy obecnie pływający okręt na świecie USS Constitution. 22 października – André-Jacques Garnerin wykonał pierwszy odnotowany skok ze spadochronem (z wysokości ok. 700 m). 16 listopada – Fryderyk Wilhelm III został królem Prus. 30 grudnia – papież Pius VI wydał encyklikę Christi Ecclesiae regendae mundus, dotyczącą sposobu wyboru jego następcy.

Napoleon Bonaparte przedstawił Dyrektoriatowi plan zaatakowania Anglii przez podbój Egiptu. W Rosji wprowadzono dziedziczność tronu opartą na zasadzie primogenitury.

Urodzili się 4 stycznia – Wilhelm Beer, niemiecki astronom amator (zm. 1850) 26 stycznia – Matija Čop, słoweński językoznawca (zm. 1835) 31 stycznia – Franz Schubert, austriacki kompozytor (zm. 1828) 4 lutego – Karol Kaczkowski, polski lekarz, uczestnik powstania listopadowego (zm. 1867) 13 lutego – Walenty Chłędowski, polski pisarz, tłumacz, krytyk literacki, filozof (zm. 1846) 3 marca – Gotthilf Heinrich Ludwig Hagen, niemiecki fizyk i inżynier (zm. 1884) 19 marca Józef Korzeniowski, polski pisarz (zm. 1863) Wilhelm Radziwiłł, polski książę, ordynat na Nieświeżu, generał pruski (zm. 1870) 22 marca – Jean Bernard Rousseau, francuski lasalianin, misjonarz, błogosławiony katolicki (zm. 1867) 24 marca – Antonio Rosmini-Serbati, włoski filozof, błogosławiony katolicki (zm. 1855) 22 kwietnia – Jean Louis Marie Poiseuille, francuski lekarz i fizyk (zm. 1869) 4 maja – Florian Sawiczewski, polski farmaceuta, chemik, lekarz (zm. 1876) 20 czerwca – Maria Teresa od Jezusa, niemiecka zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1879) 29 czerwca – Józef Lompa, śląski działacz, poeta, publicysta i prozaik, autor polskich podręczników szkolnych (zm. 1863) 12 lipca – Adele Schopenhauer, niemiecka pisarka 20 lipca – Paweł Edmund Strzelecki, polski podróżnik, geolog, geograf, badacz Australii (zm. 1873) 25 sierpnia – Ludwika Róża Ossolińska, polska pisarka, poetka, filantropka (zm. 1850) 30 sierpnia – Mary Shelley, angielska poetka i pisarka okresu romantyzmu (zm. 1851) 10 września – Piotr Wysocki, polski oficer, przywódca spisku, który doprowadził do wybuchu powstania listopadowego (zm. 1875) 12 września – Emilia de Vialar, francuska zakonnica, święta katolicka (zm. 1856) 19 września – January Suchodolski, polski malarz batalista okresu romantyzmu (zm. 1875) 7 października – Bruno Kiciński, polski dziennikarz, wydawca, twórca pierwszego koncernu prasowego (zm. 1844) 16 października – Józef Łubieński, polski hrabia, polityk, działacz gospodarczy, pisarz ekonomiczny i religijny (zm. 1885) 26 października – Giuditta Pasta, włoska śpiewaczka operowa, sopran (zm. 1865) 14 listopada – Charles Lyell, angielski geolog (zm. 1875) 29 listopada – Gaetano Donizetti, włoski kompozytor operowy (zm. 1848) 13 grudnia – Heinrich Heine, niemiecki poeta epoki romantyzmu (zm. 1856) 17 grudnia – Joseph Henry, amerykański fizyk, odkrywca indukcji elektromagnetycznej i samoindukcji (zm. 1878)

data dzienna nieznana: Elżbieta Chŏng Chŏng-hye, koreańska męczennica, święta katolicka (zm. 1839) Hiroshige, japoński malarz i twórca Ukiyo-E (zm. 1858) Teresa Kim, koreańska męczennica, święta katolicka (zm. 1840) Piotr Nam Kyŏng-mun, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1846)

Zmarli 26 marca – James Hutton, szkocki geolog, główny przedstawiciel plutonizmu (ur. 1726) 27 maja – François Noël Babeuf, radykalny polityk francuski z okresu rewolucji francuskiej (ur. 1760) 15 czerwca – Franciszek Bukaty, polski dyplomata, minister pełnomocny Rzeczypospolitej w Królestwie Wielkiej Brytanii (ur. 1747) 9 lipca – Edmund Burke, brytyjski polityk i filozof, twórca konserwatyzmu (ur. 1729) 10 września – Mary Wollstonecraft, angielska pisarka i publicystka, prekursorka feminizmu (ur. 1759) 16 listopada – Fryderyk Wilhelm II, król Prus od 1786 roku (ur. 1744)

data dzienna nieznana: Cyprian Aleksy Rokossowski, konsyliarz konfederacji targowickiej (ur. ?)

Święta ruchome Tłusty czwartek: 23 lutego Ostatki: 28 lutego Popielec: 1 marca Niedziela Palmowa: 9 kwietnia Wielki Czwartek: 13 kwietnia Wielki Piątek: 14 kwietnia Wielka Sobota: 15 kwietnia Wielkanoc: 16 kwietnia Poniedziałek Wielkanocny: 17 kwietnia Wniebowstąpienie Pańskie: 25 maja Zesłanie Ducha Świętego: 4 czerwca Boże Ciało: 15 czerwca

*1797