Ostrowy Górnicze – wschodnia dzielnica Sosnowca. W latach 1967–1975 dzielnica Kazimierza Górniczego.

Obszar współczenych Ostrów Górniczych składa się z dwóch wsi o odrębnej historiiOstrowy i Niemce na mapie WIG., połączonych 1 kwietnia 1949 rokuŚląski Dziennik Wojewódzki, 1949, nr 11, poz. 178.:

Niemce – w zachodniej części dzielnicy, w widłach obecnych ulic Bocznej i Juliuszowskiej; Ostrowy – we wschodniej części dzielnicy, w widłach obecnych ulic Stefana Starzyńskiego i Zygmunta Waltera-Janke.

Generalnie przyjmuje się, że Niemce to dawna nazwa Ostrów GórniczychNiemce – kiedyś wieś, dziś dzielnica. Filar przemysłowy i rewolucyjny Zagłębia Dąbrowskiego., choć nie jest to do końca poprawne. Niemce zmieniły nazwę na Ostrowy Górnicze dopiero w 1948 roku, w związku z przyłączeniem do nich Ostrów, od których to nowa nazwa została ewidentnie przejęta.

Współczesne Ostrowy Górnicze graniczą z innymi dzielnicami Sosnowca – od północnego zachodu z Kazimierzem, od południa z Maczkami, a od zachodu z Porąbką. Północna granica dzielnicy to granica z Dąbrową Górniczą, wyznaczona częściowo przepływającą tutaj rzeką Bobrek, natomiast od wschodu Ostrowy Górnicze graniczą ze Sławkowem.

Na wschodnich obrzeżach znajduje się wspólne w tym miejscu, prowadzące do Maczek (dawniej: Granica) torowisko historycznych szlaków Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej i Kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej, nieposiadające tutaj stacji i rzadko już używane na tym odcinku.

W dzielnicy wyodrębnia się kolonie: Dorota Feliks Bory

Historia Niemce i Ostrowy to dawniej samodzielne miejscowości. W latach 1867–1941 należały do gminy Olkusko-Siewierskiej w powiecie będzińskim. W II RP przynależały do woj. kieleckiego. 31 października gminę Olkusko-Siewierską podzielono na osiem gromad. Niemce wraz z kolonią Feliks utworzyła gromadę o nazwie Niemce, natomiast Ostrowy weszły w skład gromady Strzemieszyce WielkieKielecki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 27, poz. 182..

Podczas II wojny światowej Niemce i Ostrowy włączone do III RzeszyAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.. W 1941 roku okupant utworzył nową gromadę Ostrowy z kolonii Ostrowy i Ciernice z dotychczasowej gromady Strzemieszyce Wielkie oraz z kolonii Czarnemorze z dotychczasowej gromady Porąbka. Gromada weszła w skład nowej gminy Strzemieszyce, obok gromady NiemceAmtsbezirk Strzemieszyce..

Po wojnie władze polskie utrzymały gromady Ostrowy i Niemce, jako dwie z dziewięciu gromad gminy StrzemieszyceŚląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki z dnia 22 grudnia 1945 r., Nr. 34, Poz. 470).. Ostrowy wraz z powiatem będzińskim włączono w 1945 do województwa śląskiego..

1 kwietnia 1949 zredukowano liczbę gromad gminy Strzemieszyce, której przywrócono przedwojenną nazwę Olkusko-Siewierska. Gromadę Ostrowy zniesiono, włączając ją do gromady Niemce, której nazwę zmieniono na Ostrowy Górnicze Gromada składała się odtąd ze wsi Ostrowy, wsi Ostrowy Górnicze i kolonii Feliks. Nazwa Ostrowy Górnicze obowiązuje zatem od czasu połączenia Niemców z Ostrowami w 1949 roku. Obie miejscowości – Ostrowy i Ostrowy Górnicze – funkcjonowały jako odrębne wsie do 1956 roku, choć w latach 1949–1955 wchodziły już w skład jednej gromady o nazwie Ostrowy Górnicze.

1 stycznia 1950 gromada Ostrowy Górnicze, wraz z gromadami Kazimierz, Maczki i Porąbka, weszła w skład nowej gminy Kazimierz.Wykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej: według stanu na z dnia 1 VII 1952 r.

W związku z reformą znoszącą gminy, jesienią 1954 roku Ostrowy Górnicze zostały przekształcone w samodzielną gromadę Ostrowy GórniczeUchwała Nr 14/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu będzińskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54).. Status gromady zamieniono po 15 miesiącach, tj. 1 stycznia 1956, na status osiedla..

1 stycznia 1967 r. z osiedli Ostrowy Górnicze i Kazimierz utworzono miasto miasto Kazimierz Górniczy.Na uwagę zasługuje fakt że Ostrowy Górnicze nie zostały włączone do Kazimierza, lecz zostały z nim połączone w nowe miasto o nowej nazwie – Kazimierz Górniczy., które 27 maja 1975 stało się częścią Sosnowca.. W 2014 r. Ostrowy Górnicze otrzymały status jednostki pomocniczej gminy - Dzielnicy Ostrowy Górnicze.

Kalendarium mały|240x240px|Dom w stylu zakopiańskim w Ostrowach Górniczych mały|240x240px|Budynek w Ostrowach Górniczych mały|240x240px|Budynek w Ostrowach Górniczych Data Wydarzenie 1590 Pierwsza wzmianka o Niemcach, wchodzących w skład Porąbki, będącej własnością biskupów krakowskich (klucz sławkowski). Dokument z 1590 r. zawierający zapis o wsi Niemce znajduje się obecnie w archiwum miasta Mysłowice. 1814 Odkrycie pokładów węgla kamiennego w trakcie kopania studni dla browaru. Hrabia Feliks Franciszek Łubieński zakłada kopalnię odkrywkową węgla, nadając jej nazwę „Feliks”. 1822 Powstaje huta cynku „Joanna”, założona przez Konstantego Walickiego i Piotra Steinkellera. 1823 Otwarcie kopalni głębinowej „Feliks”. 1841 Zamknięcie kopalni „Feliks” z powodu pożaru, w czasie którego zginęło 3 górników. 1848 Zamknięcie huty „Joanna”. 1857 Wznowienie wydobycia w kopalni „Feliks”. 1874 Pola górnicze w Niemcach przejęte zostały przez Warszawskie Towarzystwo Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych. 1 maja 1897 W lesie pod Niemcami do delegatów zagłębiowskich kopalń i fabryk przemawia Stanisław Wojciechowski. 1905 Organizacja PPS w Niemcach liczy blisko 700 członków i sympatyków. Powstaje Organizacja Bojowa PPS. 1906 Założono Stowarzyszenie Spółdzielcze Spożywców „Robotnik”. 1907 Bojowcy PPS z osady Niemce organizują akcję w Sławkowie. 1908 Instruktor Organizacji Bojowej PPS w Niemcach Edmund Tarantowicz ps. „Albin” wydaje władzom carskim prawie wszystkich bojowców. Aresztowano 200 osób, z których część wysłano na katorgę, a część zamknięto w więzieniach. 1913 Udając się na zwołaną przez przebywającego w Galicji Lenina do Wiednia wspólną konferencję deputowanych do IV Dumy bolszewików i członków Komitetu Centralnego SDPRR, w lesie koło Ostrów Górniczych granicę austriacko-rosyjską nielegalnie przekracza Iosif W. Dżugaszwili (Józef Stalin)J. Kmiotek, A. Rybak, M. Milka: Niemce filarem przemysłowym i rewolucyjnym Zagłębia Dąbrowskiego, w: Jan Kmiotek, Dariusz Kmiotek, Arkadiusz Rybak (red.), Echo dawnych Strzemieszyc, cz. IV, Dąbrowa Górnicza 2001, , s. 58 (65-57).. 1 czerwca 1939 Uruchomienie pierwszego połączenia autobusowego na trasie Śródmieście Sosnowca – Maczki. 1948 Zmiana nazwy wsi z Niemce na Ostrowy Górnicze. 1956 Uzyskanie statusu osiedla. 1964 Wybudowano nowy budynek szkoły, przy ul. Stefana Starzyńskiego 41 w ramach programu „1000 szkół na Tysiąclecie Państwa Polskiego”. Pierwsze zajęcia dydaktyczne odbyły się w styczniu. 1964 Liczba ludności wynosiła 4 500. 1967 1 stycznia 1967 z osiedli Kazimierz i Ostrowy Górnicze utworzono miasto Kazimierz Górniczy 1 czerwca 1975 Przyłączenie do Sosnowca.

Zabytki Na ulicy Klubowej znajduje się Gospoda w stylu zakopiańskim z 1902–1903, w której obecnie mieści się hotel, restauracja i szkółka drzew. Zespół budynków i drzew z okresu od 1875 do 1922 roku

Oświata mały|240x240px|Dom dla nauczycieli w Ostrowach Górniczych mały|240x240px|Niepubliczna Szkoła Podstawowa nr 7 w SosnowcuSzkoła Podstawowa nr 33 im. Adama Mickiewicza z Oddziałami Specjalnymi przy ulicy Stefana Starzyńskiego 41 jest kontynuatorem tradycji szkolnictwa w Ostrowach Górniczych, które sięgają początków XX wieku. W 1900 roku w górniczej osadzie Niemce (dawna nazwa Ostrów Górniczych) wybudowano szkołę dla dzieci pracowników z kopalń „Feliks”, „Dorota”, „Lilit” i „Kazimierz”. Szkoła przyjęła nazwę Gminna Oddziałowa Szkoła Ludowa Warszawskiego Towarzystwa Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych w Niemcach. Obecny budynek, w którym mieści się szkoła wybudowano w 1964 roku w ramach programu „1000 szkół na Tysiąclecie Państwa Polskiego”. Otwarcie nowej szkoły było poprzedzone wielką uroczystością, na którą przybyli przedstawiciele ówczesnych władz wojewódzkich na czele z Edwardem Gierkiem, władz powiatowych, członkowie dyrekcji Kopalni „Kazimierz – Juliusz” i mieszkańcy.

Religia Dzielnica jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy.

Zobacz też Dom Ludowy w Ostrowach Górniczych Sosnowiec Zagłębie Dąbrowskie Warszawskie Towarzystwo Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych

Przypisy

Bibliografia Jan Kmiotek, Arkadiusz Rybak, Marian Milka: Niemce filarem przemysłowym i rewolucyjnym Zagłębia Dąbrowskiego, w: Jan Kmiotek, Dariusz Kmiotek, Arkadiusz Rybak (red.), Echo dawnych Strzemieszyc, cz. IV, Dąbrowa Górnicza 2001, .

Linki zewnętrzne

Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 6

Kategoria:Dzielnice i osiedla Sosnowca