Alexander Florian Edward Karol Pruszyński (biał. Аляксандр Ксавер’евіч Прушынскі; ur. 4 maja 1934 w Rogoźnicy koło Grodna, zm. 4 lipca 2022 w Mińsku) – działacz polonijny, dziennikarz i wydawca związany z Grodzieńszczyzną.
Życiorys Syn pisarza Ksawerego Pruszyńskiego (1907–1950) i Marii z Meysztowiczów. Jego bratem był Stanisław (Stash) Pruszyński. Urodził się w majątku dziadka Oskara Meysztowicza na Grodzieńszczyźnie. W latach 1945–1947 mieszkał w USA, później przez trzy lata w Holandii, gdzie jego ojciec Ksawery zginął w wypadku samochodowym (1950). Po powrocie do Polski w 1950 uczył się w Gimnazjum Władysława Jagiełły w Płocku, po czym podjął studia na Wydziale Samochodów i Ciągników Politechniki Warszawskiej. Uzyskał stopień magistra w Szkole Głównej Planowania i Statystyki. Od 1965 do 1972 zatrudniony w przemyśle maszynowym. W 1972 wyemigrował do Kanady, w której mieszkał do 1991. W 1981 stanął na czele redakcji pisma Słowo-Solidarność w Toronto, które jako jedyne czasopismo na zachodniej półkuli przedrukowywało artykuły z Tygodnika Solidarność. W 1982 rozpoczął wydawanie pisma Express Polski.
Po upadku Związku Radzieckiego podjął starania o odzyskanie rodzinnego majątku na Grodzieńszczyźnie, a także próbował włączyć się w życie polityczne Białorusi m.in. kandydując w wyborach prezydenckich 1994 (ostatecznie jego kandydatury nie zarejestrowano). W 1992 rozpoczął wydawanie efemerycznego pisma Pryzmat przeznaczonego dla Polaków z Białorusi oraz innych krajów WNP. Stanął na czele Partii Chrześcijańsko-Demokratycznej.
Deklaruje się jako przeciwnik obecnych władz w Mińsku. Jest członkiem Związku Polaków na Białorusi uznawanego przez władze polskie"Lekka" dyktatura, "Dziennik Kijowski", nr 5 (372), marzec 2010, s. 1, 17 (wywiad Borysa Dragina z Alexandrem Pruszyńskim). Wielokrotnie był zatrzymywany i aresztowany przez białoruską policję oraz skazywany na kary grzywny za nielegalne demonstracje polityczne. W 2010 bez powodzenia ubiegał się o mandat radnego Mińska z ramienia chrześcijańskich demokratów. W 2015 ponownie wyraził chęć kandydowania w wyborach prezydenckich, ale Centralna Komisja Wyborcza odmówiła zarejestrowania jego kandydatury ze względów formalnych.
Jedną z najpopularniejszych książek jego autorstwa jest Złote serca i złote żniwa, którą w następnych wydaniach publikowano jako Polacy–Żydzi: bilans wieków współżycia, a od 2011 (aż do teraz) pod tytułem Co Żydzi winni Polakom. Książka została także przetłumaczona na język angielski i wydana także w Kanadzie i USA. W 2014 wydał także książkę Kijowski Majdan (AGA Warszawa-Mińsk–Toronto 2014).
Mieszkał w Mińsku, a w lecie również w Wielkiej Rohoźnicy, o oddzyskanie której w latach 90. XX wieku bezskutecznie ubiegał się. Był korespondentem torontońskiego Gońca na Białorusi.
W drugim małżeństwie żonaty z Białorusinką Tatianą, miał trzy córki i dwóch synów. Zmarł w lipcu 2022 roku, został pochowany na cmentarzu Wschodnim w Mińsku.
Przypisy
Bibliografia Aleksander Pruszyński, Jak nie zostałem prezydentem Białorusi, Wydawnictwo AGA, Warszawa 1995 Aleksander Pruszyński, Co Żydzi winni Polakom, Wydawnictwo AGA, Warszawa 2008 Aleksander Pruszyński, Pierwsza jaskółka, Wydawnictwo AGA, Warszawa 2014
Kategoria:Absolwenci Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Jagiełły w Płocku Kategoria:Białoruscy politycy Kategoria:Członkowie Związku Polaków na Białorusi Kategoria:Pochowani na cmentarzu Wschodnim w Mińsku Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polonia w Kanadzie Kategoria:Urodzeni w 1934 Kategoria:Zmarli w 2022