Łużycka Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza (ŁBWOP) – zlikwidowana brygada Wojsk Ochrony Pogranicza pełniąca służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej i polsko-niemieckiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne 8 Brygada WOP w kwietniu 1958 została przemianowana na 8 Łużycką Brygadę Wojsk Ochrony PograniczaZarządzenie Nr 075/58 Ministra Spraw Wewnętrznych z 22 kwietnia 1958.. Sztab brygady stacjonował w Lubaniu przy ul. Wojska Polskiego 1.

W 1959 został rozformowany batalion WOP w Lubaniu, a Graniczny Punkt Kontrolny Węgliniec przeniesiony do Bielawy Dolnej. W 1961 roku dowództwo posiadało kryptonim Teleskop. 240 px|thumb|Żołnierze ŁB WOP podczas szkolenia, obsługa RKM DP (1964) W 1962 wprowadzono nowy plan mobilizacyjny PM–62. Zakładał on na wypadek wojny znaczne rozwiniecie jednostki. Zgodnie z etatem czasu „P”, na dzień 1 lipca 1965 Brygada liczyła 2912 żołnierzy, a etat czasu „W” przewidywał 4940 żołnierzy. W ramach zadań mobilizacyjnych jednostka formowała 13 Brygadę WSW Armii, zapasowy batalion łączności WOP, przeformowywała Zakład Tresury Psów Służbowych, rozformowywała Szkołę Podoficerów Łączności WOP.

9 maja 1967 z okazji święta narodowego Czechosłowacji odbyła się uroczystość nadania imienia kapitana Stepana Wajdy Strażnicy WOP PorajówWojskowy Przegląd Historyczny Nr 3 (43), Warszawa 1967, s. 391..

Wiosną 1968 rozformowano kompanię rozpoznawczą, a dwa plutony rozpoznawcze bez kadry i sprzętu przekazano odpowiednio 9 Lubuskiej i 12 Pomorskiej Brygadzie WOPZarządzenie Szefa WOP nr 05 z 8.02.1968 w sprawie zmian etatowych..

W 1976, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, zostały rozformowane Bataliony WOP Bogatynia i Zgorzelec. W miejsce batalionów zostały utworzone placówki zwiadu i kompanie odwodowe do wzmocnienia strażnic. Jednocześnie Brygada została przemianowana na Łużycką Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza.

Brygada funkcjonowała do 15 maja 1991.

Zarządzeniem nr 012 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 7 maja 1991 w sprawie rozwiązania jednostek WOP oraz utworzenia jednostek organizacyjnych Straży Granicznej Minister Spraw Wewnętrznych polecił z dniem 16 maja 1991 rozwiązać Łużycką Brygadę WOP w Lubaniu Śląskim istniejącej według etatu nr 44/095 o stanie osobowym na okres „W” 1201 żołnierzy i 61 pracowników cywilnych oraz na okres „P” 1230 żołnierzy i 84 pracowników cywilnych. Na jej bazie powstał Łużycki Oddział Straży Granicznej.

Struktura organizacyjna Dowództwo 8 Łużyckiej Brygady WOP w LubaniuStrukturę organizacyjną brygady podano za (). pododdziały dowodzenia 81 batalion WOP w Szklarskiej Porębie 82 batalion WOP w Lubaniu Śląskim 83 batalion WOP w Bogatyni 84 batalion WOP w Zgorzelcu Graniczna Placówka Kontrolna Jakuszyce Graniczna Placówka Kontrolna Zawidów Graniczna Placówka Kontrolna Turoszów Graniczna Placówka Kontrolna Zgorzelec Graniczna Placówka Kontrolna Węgliniec.

Wydarzenia 1964 – na zagrożonych odcinkach strażnic lądowych w miejsce dotychczas przestarzałej sygnalizacji świetlnej rozpoczęto instalowanie urządzeń sygnalizacyjnych na podczerwień tzw. US-y. Strażnice na których zostały zainstalowane te urządzenia nazwano strażnicami technicznymi, urządzenia te bowiem wymagały dobrze wyszkolonej obsługi do prawidłowego wykonania instalacji, zorganizowania właściwej eksploatacji i konserwacji. Główna uwaga w pełnieniu służby granicznej skupiała się na dozorze zainstalowanych na strażnicach urządzeń, które w dzień i w nocy zapewniały ciągłość ochrony granicy na całym ochranianym odcinku. Z powodu polepszenia warunków służby dotychczasowe stany osobowe strażnic zostały zmniejszone bez uszczerbku dla ochrony granicy państwowej . 240 px|thumb|Żołnierze ŁB WOP zbudowali mieszkańcom Kościelnik drewniany most na rzece Kwisie (1980–1985) 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), cały wysiłek służb przede wszystkim strażnic i GPK, skierowano na ochronę granicy oraz utrzymanie porządku i bezpieczeństwa w strefie nadgranicznej, współpracując ściśle z organami milicji i Służby Bezpieczeństwa. W strażnicach normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Po wprowadzeniu ograniczeń w ruchu granicznym część niewykorzystanej kadry GPK przerzucono do strażnic w celu wspomożenia bezpośredniej ochrony granicy. Patrole wysyłane w teren zostały wzmocnione. Wyeliminowano służby składające się z jednego żołnierza. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, sięgając niekiedy głębiej. Niektóre szlaki turystyczne zostały zamknięte, a ruch w strefie nadgranicznej został znacznie ograniczony. W stan gotowości były postawione wszystkie pododdziały odwodowe. Dla umocnienia bezpieczeństwa w strefie nadgranicznej organizowano stałe akcje penetracyjne terenu przez wszystkie służby, zwłaszcza lotne patrole na motocyklach lub samochodach osobowo-terenowych. Mimo utrudnionych warunków nie zaprzestano współpracy z ludnością pogranicza. 240 px|thumb|Weterani służby granicznej. Pierwsze centralne obchody Dnia Weterana Służby Granicznej w Lubaniu (12 września 1985) 1986 – 12–13 września w Lubaniu odbyły się pierwsze centralne obchody Dnia Weterana Służby Granicznej. Weterani gościli w szkołach Lubania i na pograniczu. M.in. ppłk w st. spocz. Zygmunt Stelmaszczyk spotkał się z młodzieżą Zespołu Szkół Zawodowych ZNTK, ppłk w st. spocz. Tadeusz Kłodnicki i mjr w st. spocz. Alojzy Bujała gościli w Zespole Szkół Zawodowych, ppłk w st. spocz. Tomasz Piwko w Liceum Ekonomicznym. W sali tradycji d-ca WOP gen. dyw. Feliks Stramik wręczył wyróżnionym wpisaniem do Honorowej Księgi Zasłużonych dla WOP akty wpisania. Zaszczytu figurowania w księdze dostąpili: płk w st. spocz. Bolesław Dudziak, płk w st. spocz. Bronisław Bański, ppłk rez. Czesław Warguła, ppłk rez. Witold Rosa, płk rez. Czesław Ziółkowski, płk rez. Jan Tran, ppłk w st. spocz. Jan Przygoda, płk rez. Bolesław Gongało, płk rez. Mieczysław Matela, płk rez. Stanisław Mercik, płk rez. Jan Nikiforow, płk rez. Ryszard Olejak, ppłk w st. spocz. Tomasz Piwko, ppłk rez. Bogusław Damek, ppłk w st. spocz. Kazimierz Kielar. Władze województwa przyznały pismu „Granica” odznakę „Za zasługi dla województwa jeleniogórskiego”.

Sąsiednie brygady Sudecka Brygada WOP ⇔ Lubuska Brygada WOP – 1.01.1958–07.1989 Sudecki Batalion WOP ⇔ Lubuska Brygada WOP – 08.1989–11.1989 Sudecki Batalion WOP ⇔ Pomorska Brygada WOP – 12.1989–15.05.1991.

Oficerowie brygady 240 px|thumb|Szklarska Poręba, wspólny obiad kadry brygady z żołnierzami zasadniczej służby wojskowej. Od lewej: ppłk Giwerski, ppłk Marczuk, płk Józef Galicki d-ca ŁBWOP i płk Zbigniew Skoczylas d-ca bg ŁB WOP w Szklarskiej Porębie (1990–1991) Dowódcy brygady ppłk Roman Wasilkowski (01.01.1958–30.08.1960) płk Henryk Chmielak (1960–04.10.1971) płk Ryszard Łopusiewicz (1971–13.10.1977) ppłk Ryszard Bartoszewicz (1977–27.09.1978) płk Roman Smulski (1978–01 11.1984) płk Józef Galicki (1984–15.02.1991).

Kierownicy sekcji KRG mjr Rudolf Wołkowski kpt. Franciszek Dziadykiewicz ppłk Tadeusz Biegański ppłk Stanisław Kopczyk ppłk Hołda mjr Józef Goszczycki.

Przekształcenia 1 Oddział Ochrony Pogranicza → 1 Łużycki Oddział WOP → 6 Brygada Ochrony Pogranicza → 8 Brygada WOP → 8 Łużycka Brygada WOP → Łużycka Brygada WOP → Łużycki Oddział SG.

Upamiętnienie Po 45 latach, 8 miesiącach i 2 dniach służby na południowo-zachodnich rubieżach Polski – Łużycka Brygada WOP i jej poprzednicy przeszła do historii. Z inicjatywy byłych jej żołnierzy, ku pamięci mieszkańcom Lubania i następcom w służbie funkcjonariuszom Straży Granicznej w obiekcie Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG w Lubaniu odsłonięto tablicę upamiętniającą Wojska Ochrony Pogranicza. W uroczystości wzięli udział byli żołnierze WOP i obecna kadra OSSSG. Symboliczną wstęgę przecinali: płk dypl. mgr Ryszard Bartoszewicz były dowódca Łużyckiej Brygady WOP płk dypl. Józef Galicki były dowódca Łużyckiej Brygady WOP Walery Czarnecki Starosta Lubański Arkadiusz Słowiński Burmistrz Miasta Lubania płk SG Marek Woszczatyński Komendant Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG ppłk SG Adam Miksiewicz Prezes Związku Emerytów i Rencistów SG mjr SG Jan Hofbauer Prezes Zarządu ZEiRSG w Lubaniu płk SG Jan Toma były komendant Łużyckiego Oddziału SG Oprawę muzyczną zgodnie z ceremoniałem zapewniła Orkiestra Reprezentacyjna Straży Granicznej.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Wojsko w Lubaniu Kategoria:Brygady WOP Kategoria:Brygady WOP rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Łużyce Kategoria:Jednostki Wojska Polskiego o nazwie wyróżniającej Łużycka Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1958 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1991