Aleksander Ogiński z Kozielska herbu własnego (ur. ok. 1585, zm. 1667) – chorąży nadworny litewski (1633), kasztelan trocki (od 1649), wojewoda miński od (1645), chorąży trocki (1626), pułkownik i rotmistrz królewski, dworzanin, starosta rohaczewski, dyrektor trockiego sejmiku przedsejmowego 1645 i 1647 rokuAndrzej B. Zakrzewski, Sejmiki Wielkiego Księstwa Litewskiego XVI–XVIII w. – ustrój i funkcjonowanie: sejmik trocki, Warszawa 2000, s. 220., starosta dorsuniski w 1632 rokuSuffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W.X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta: Obránego Krola Polskiego, Wielkiego Xiąże̜ćiá Litewskiego, Ruskiego, Pruskiego, Mázowieckiego, Zmudzkiego, Inflantckiego, &c. y Szwedskiego, Gotskiego, Wándálskiego, &c. Dźiedżicznego Krola: Dáne, miedzy Wárssáwa̜ à Wola̜, Dniá 8. Listopádá, roku 1632, [b.n.s.]..
Syn podkomorzego trockiego Bogdana Marcjana (†1625) i Reginy Wołłowiczówny.
Życiorys W 1600 immatrykułował się na Uniwersytecie Królewieckim. Naukę przerwał by wziąć udział w wojnie polsko-szwedzkiej. Uczestniczył w bitwie pod Kircholmem. W 1606 kontynuował studia w Altdorf bei Nürnberg i Ingolstadt.
Jako rotmistrz uczestniczył w oblężeniu Smoleńska w 1611. W 1619 roku został deputatem na Trybunał Główny Wielkiego Księstwa Litewskiego z województwa trockiego. Jako rotmistrz husarski wziął udział w bitwie pod Chocimiem w 1621. Był posłem trockim na sejm w 1623, jako poseł na sejm zwyczajny w 1626 z powiatu trockiegoJan Kwak, Sejm warszawski 1626 roku, Opole 1985, s. 132. wybrany deputatem na Trybunał Skarbowy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Brał udział w wojnie polsko-szwedzkiej w Inflantach w latach 1627–1629. Był członkiem konfederacji generalnej zawiązanej 16 lipca 1632 rokuVolumina Legum, t. III, Petersburg 1859, s. 352.. Poseł na sejm konwokacyjny 1632 roku z powiatu trockiegoWłodzimierz Kaczorowski, Sejmy konwokacyjny i elekcyjny w okresie bezkrólewia 1632 r., Opole 1986, s. 368.. Był elektorem Władysława IV z województwa trockiego, podpisał jego pacta conventaPorządek Na Seymie Walnym Elekcyey, miedzy Warszawą a Wolą, Przez opisane Artykuły, do samego tylko Aktu Elekcyey należące, vchwalony y postanowiony. Roku Pańskiego, M. DC. XXXII. Dnia 27. Września, s. 18.. Poseł na sejm koronacyjny 1633 roku. Na czele swojej 120 osobowej tzw. srebrnej chorągwi usarskiej wziął udział w wojnie polsko-rosyjskiej 1632–1634. Wyznaczony jako jeden z komisarzy do zawarcia pokoju, podpisał w 1634 pokój polanowski.
Poseł na sejm zwyczajny 1635, poseł trocki na sejm nadzwyczajny 1635, poseł na sejm 1643. Był elektorem Jana II Kazimierza w 1648 z województwa mińskiegoElektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, i.t.d. / ułożył i wydał Oswald Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski, Lwów 1845, s. 249., podpisał jego pacta conventaPorządek na seymie walnym elekcyey między Warszawą a Wolą przez opisane artykuły do samego aktu elekcyey należące, vchwalony y postanowiony roku Pańskiego M.DC.XLVIII, dnia VI października, s. 20.. Na sejmie 1650 roku wyznaczony z Senatu komisarzem do zapłaty wojsku Wielkiego Księstwa LitewskiegoVolumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 158.. Na sejmie nadzwyczajnym 1652 roku wyznaczony z Senatu komisarzem do zapłaty wojsku Wielkiego Księstwa LitewskiegoVolumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 173.. Na sejmie 1653 roku wyznaczony z Senatu komisarzem do zapłaty wojsku Wielkiego Księstwa LitewskiegoVolumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 185..
Był wyznawcą prawosławia i ostatnim senatorem niekatolikiem. W 1662 roku był dyrektorem sejmiku wiłkomirskiego. Na sejmie 1662 roku wyznaczony z Senatu komisarzem do zapłaty wojsku Wielkiego Księstwa LitewskiegoVolumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 416..
Żonaty był dwukrotnie. Za pierwszym razem pojął za żonę Aleksandrę Elżbietę Szemet (Szemiot), córkę kasztelana smoleńskiego Wacława Szemiota i Halszki z ChodkiewiczówSzemiot Wacław (zm. 1599), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 48, s. 161., która urodziła mu dwóch synów Jana i Bogdana. Po jej śmierci poślubił Katarzynę z książąt Połubińskich, córkę Konstantego i Zofii z Sapiehów; miał z nią troje dzieci: Marcjana, Aleksandrę – żonę pisarza wielkiego litewskiego Andrzeja Kazimierza Kieżgajło-Zawiszy (syna Krzysztofa Kieżgajło-Zawiszy)K. Niesiecki, Herbarz Polski, Lipsk 1845, t. 10, s. 110–111.; i Teodorę – żonę Jana GrużewskiegoHenryk Lulewicz, Aleksander Ogiński, w: Polski Słownik Biograficzny, t. XXIII, 1978, s. 594–597..
Był ostatnim senatorem niekatolikiem w Wielkim Księstwie Litewskim. Pochowany 7 czerwca 1667 roku w cerkwi Świętego Ducha w Wilnie.
Przypisy
Bibliografia Henryk Lulewicz, Aleksander Ogiński, w: Polski Słownik Biograficzny, t. XXIII, 1978, s. 594–597. M.J. Minakowska, Ci wielcy Polacy to nasza rodzina, wyd. 3, Dr Minakowska Publikacje Elektroniczne, Kraków 2008, .
Kategoria:Chorążowie nadworni litewscy Kategoria:Chorążowie troccy Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej 1632 Kategoria:Deputaci świeccy Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego (województwo trockie) Kategoria:Dworzanie królewscy Kategoria:Dyplomaci I Rzeczypospolitej Kategoria:Elektorzy Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Elektorzy Władysława IV Wazy Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo mińskie) Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo trockie) Kategoria:Kasztelanowie troccy Kategoria:Komisarze do zapłaty wojsku I Rzeczypospolitej (Senat) Kategoria:Marszałkowie sejmikowi (województwo trockie) Kategoria:Marszałkowie sejmikowi (województwo wileńskie) Aleksander Ogiński Kategoria:Pochowani w cerkwi Świętego Ducha w Wilnie Kategoria:Posłowie deputaci Trybunału Skarbowego Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1623 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1626 Kategoria:Posłowie na sejm konwokacyjny 1632 Kategoria:Posłowie na sejm koronacyjny 1633 Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1635 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1635 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1643 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (powiat trocki) Kategoria:Pułkownicy I Rzeczypospolitej Kategoria:Rotmistrzowie husarii Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Władysława IV Wazy Kategoria:Senatorowie za panowania Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Starostowie dorsuniscy Kategoria:Starostowie rohaczewscy Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Władysława IV Wazy Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Szlachta prawosławna w Polsce (I Rzeczpospolita) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1609–1618 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1632–1634 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-szwedzkiej 1600–1611 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-szwedzkiej 1626–1629 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-tureckiej 1620–1621 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w XVI wieku Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wojewodowie mińscy Kategoria:Zmarli w 1667