Stanisław Wisłocki (ur. 7 lipca 1921 w Rzeszowie, zm. 31 maja 1998 w Warszawie) – polski dyrygent, kompozytor i pianista.

Życiorys Edukacja Uczył się gry na fortepianie w Instytucie Muzycznym im. Fryderyka Chopina w Przemyślu u Wandy Cyrbesowej. Naukę kontynuował w konserwatorium we Lwowie u Seweryna Barbaga. W latach 1939–1945 przebywał w Rumunii, gdzie studiował kompozycję i dyrygenturę u George’a Simonisa i fortepian u Emila Michaila w konserwatorium w Temeszwarze. W czasie studiów występował jako pianista i dyrygował polskimi chórami, m.in. w 1942 na festiwalu muzyki polskiej w Temeszwarze. W latach 1942–1945 pozostawał pod opieką artystyczną George’a Enescu w Bukareszcie.

Działalność dyrygencka mały|left|Stanisław Wisłocki podczas dyrygowania

W 1945 powrócił do Polski i zamieszkał w Warszawie, gdzie był współorganizatorem i pierwszym dyrygentem Polskiej Orkiestry Ludowej (od 1946 pod nazwą Polska Orkiestra Kameralna). W latach 1947–1958 działał w Poznaniu, gdzie w 1947 zorganizował orkiestrę Filharmonii Poznańskiej i był jej kierownikiem artystycznym do 1957 oraz pierwszym dyrygentem do 1958. W latach 1952–1953 współpracował z WOSPR w Katowicach. Był dyrygentem Filharmonii Narodowej (1961–1967), a następnie dyrektorem i kierownikiem artystycznym WOSPR (1978–1981). W latach 1988–1990 był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Działalność pedagogiczna Od 1948 prowadził działalność pedagogiczną. Był wykładowcą w Państwowej Wyższej Szkole Operowej w Poznaniu (1948–1951), w poznańskiej PWSM wykładał czytanie partytur i dyrygenturę (1951–1957). Od 1955 uczył dyrygentury także w PWSM w Warszawie, gdzie w 1958 został kierownikiem Katedry Dyrygentury, początkowo na stanowisku docenta, a następnie profesora nadzwyczajnego (1966) i zwyczajnego (1976). W 1991 przeszedł na emeryturę, ale kontynuował pracę na uczelni do marca 1997. Wykształcił ponad 50 dyrygentów, wśród jego uczniów byli m.in.: Tomasz Bugaj, Zbigniew Graca, Jacek Kaspszyk, Szymon Kawalla, Jerzy Kurczewski, Ryszard Dudek, Wojciech Michniewski, Andrzej Straszyński, Ruben Silva, Tadeusz Wojciechowski, Henryk Wojnarowski, Sławek Adam Wróblewski i Krzysztof Kusiel-Moroz.

W latach 1984–1990 był przewodniczącym sekcji muzycznej Narodowej Rady Kultury, w 1987 wiceprzewodniczącym Rady Muzycznej Ministerstwa Kultury i Sztuki, członkiem Sekcji Muzycznej Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego i przewodniczącym Rady Fundacji Kultury Polskiej. W 1997 został członkiem honorowym Związku Kompozytorów Polskich.

W 1944 poślubił architektkę Izabellę Sołtycką.

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu w Wilanowie.

Ważniejsze kompozycje Nocturn na strunę g na skrzypce (1940) Tryptyk symfoniczny (1941) Na rozstajach, poemat symfoniczny (1942) Sonata na skrzypce i fortepian (1942) 2 Sonaty na temat Scarlattiego na fortepian (1942 i 1945) Polska msza na sopran, baryton i orkiestrę kameralną (1942) Trio fortepianowe (1943) 2 Suity na fortepian (1943) Kwartet fortepianowy (1943) I Symfonia (1944) 4 Poematy na tenor i fortepian, do słów I. Minulescu (1942); wersja na tenor i orkiestrę kameralną (1944) Kwartet fortepianowy (1945) Suita polska na orkiestrę kameralną (1945) Taniec zbójnicki na orkiestrę kameralną (1945) Uwertura na orkiestrę kameralną (1945) Zaloty (pieśni weselne z Gór Świętokrzyskich) (1945) Nokturn na orkiestrę (1947) Koncert fortepianowy (1949) Miniatury ludowe na sopran, chór i orkiestrę kameralną (1950) Symfonia o tańcu na orkiestrę (1951) Ballada symfoniczna na orkiestrę (1952)

Źródła: Encyklopedia muzyczna PWM, The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Polskie Centrum Informacji Muzycznej.

Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1985) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1991) Order Sztandaru Pracy II klasy (1964) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1960) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1954) Złoty Krzyż Zasługi (22 lipca 1952) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984) Medal 10-lecia Polski Ludowej (28 lutego 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 28 lutego 1955 r. nr 0/350 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” (1986)Potrzeby i nowe zadania /w/ "Rzeczpospolita", nr 229, 1 października 1986, s. 8. Komandor Orderu Wyzwoliciela San Martina (Argentyna, 1983) Order „Andrés Bello” I klasy (Wenezuela, 1988) Order „Andrés Bello” II klasy (Wenezuela, 1973)

Źródło: Encyklopedia muzyczna PWM oraz Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, str. 1445-1446

Nagrody 1955 – Wyróżnienie Podkomitetu Literatury i Sztuki Nagrody Państwowej za działalność artystyczną w minionym 10-leciu 1960 – Grand Prix du Disque Akademii Charles’a Crossa w Paryżu 1965 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia 1973 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia 1977 – Nagroda Polskiego Radia i Telewizji I stopnia 1981 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia 1983 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia 1987 – Nagroda Specjalna Polskiego Radia i Telewizji za całokształt działalności muzycznej 1997 – Diamentowa Batuta Polskiego Radia z okazji 60-lecia pracy artystycznej

Źródło: Encyklopedia muzyczna PWM.

Spuścizna Wisłocki był znakomitym interpretatorem muzyki klasycystycznej i romantycznej, a także inicjatorem wielu prawykonań polskiej muzyki współczesnej. Zyskiwał uznanie zespołów, z którymi pracował, pamięciowym opanowaniem większości partytur i precyzyjną ich interpretacją. Dał około 750 koncertów i nagrał ponad 160 utworów na płyty i dla archiwum Polskiego Radia. Nagranie II koncertu fortepianowego Rachmaninowa ze Światosławem Richterem z 1959 roku jest często uznawane za najlepszą interpretację tego utworu w historii fonografii (np. https://www.classical-music.com/features/recordings/best-recordings-rachmaninovs-piano-concerto-no-2/). Ta intensywna działalność dyrygencka sprawiła, że dość wcześnie zaniechał twórczości kompozytorskiej. Jego kompozycje są niepretensjonalne i melodyjne, często bazujące na tematach zaczerpniętych z polskiego folkloru. Pisał utwory orkiestrowe, kameralne, na instrumenty solowe, wokalno-instrumentalne i wokalne (w tym pieśni masowe) oraz muzykę teatralną i filmową.

Przypisy

Bibliografia

Stanisław Wisłocki, Życie jednego muzyka, przedmowa Janusz Cegiełła, Warszawa 2000.

Linki zewnętrzne

Kategoria:Członkowie honorowi Związku Kompozytorów Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Rzeszowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu w Wilanowie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Wyzwoliciela San Martina Kategoria:Polscy dyrygenci Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina Kategoria:Zmarli w 1998