Eduard Zeller (ur. 22 stycznia 1814 w Kleinbottwar, zm. 19 marca 1908 w Stuttgarcie) – niemiecki teolog i filozof.
Życie W 1832 ukończył studium teologiczne w Maulbronn, a następnie udał się na studia z teologii i filozofii na Uniwersytecie w Tybindze, które ukończył w 1836. Pracował jako privatdozent w Tybindze (1840), jako profesor teologii na Uniwersytecie Berneńskim (1847–1849) i Marburgu (1849–1862). W latach 1862–1872 był profesorem filozofii na Uniwersytecie w Heidelbergu, a w latach 1872–1895 w Berlinie. W 1877 został odznaczony cywilnym Pour le Mérite za Naukę i SztukęEduard Zeller na liście odznaczonych.
Teologia i filozofia Jako teolog, należał do młodszej szkoły tybińskiej i zakładał jej pismo „Theologischen Jahrbücher” (1842–1857).
W zakresie filozofii, początkowo był zwolennikiem Hegla, a następnie zwrócił się ku filozofii Kanta. Jest ważną postacią dla powstania neokantyzmu. 22 października 1862 otworzył swoje wykłady na Uniwersytecie w Heidelbergu wykładem Über Bedeutung und Aufgabe der Erkenntniss-Theorie, który wkrótce opublikowano. Jako pierwszy używał tu pojęcia teoria poznania (Erkenntnisstheorie, początkowo zapisywane jako Erkenntniss-Theorie), na oznaczenie dyscypliny badającej podstawy metodologiczne i epistemologiczne filozofii i nauki. Wykład skrytykowany został przez Karla Micheleta, który określił Zellera mianem neokantyzsty. Zeller zaliczany jest do grona wczesnych neokantystów, lub filozofów zapowiadających ten nurt.
Zeller jest znany również ze swoich prac z zakresu historii filozofii.
Dzieła Platonische Studien, 1839, Die Philosophie der Griechen. Eine Untersuchung über Charakter, Gang und Hauptmomente ihrer Entwicklung, 1844–1852, Geschichte der christlichen Kirche. Uebersichtlich dargestellt, 1848, Die Philosophie der Griechen in ihrer geschichtlichen Entwicklung, 1856–1868; Leipzig: R. Reisland 3. A. 1876–1882, Die Apostelgeschichte kritisch untersucht, 1854, Über Bedeutung und Aufgabe der Erkenntniss-Theorie. Ein akademischer Vortrag. Groos, Heidelberg 1862, Vorträge und Abhandlungen, 1865–1884; Leipzig: R. Reisland, Religion und Philosophie bei den Römern, 1866, Staat und Kirche. Vorlesungen an der Universität zu Berlin gehalten, 1873. Geschichte der deutschen Philosophie seit Leibniz (= Geschichte der Wissenschaften in Deutschland, Bd. 13), 1873, Grundriss der Geschichte der griechischen Philosophie, 1883, Über die Gründe unseres Glaubens an die Realität der Außenwelt, 1884, Friedrich der Große als Philosoph, 1886,
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Tybindze Kategoria:Niemieccy teolodzy Kategoria:Niemieccy filozofowie XX wieku Kategoria:Niemieccy neokantyści Kategoria:Odznaczeni cywilnym Orderem Pour le Mérite Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Marburgu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Bernie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Heidelbergu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Tybindze Kategoria:Urodzeni w 1814 Kategoria:Zmarli w 1908