Hipotaksa – połączenie zdań relacją podrzędną (w przeciwieństwie do parataksy). W zdaniu z hipotaksą istnieją dwie części składowe: nadrzędnik i podrzędnik. Jest przeciwieństwem parataksy. Użyta w tekście świadczy (zazwyczaj) o „literackości” tekstu lub o potencjale intelektualnym mówiącego. Jest charakterystyczna dla stylu pisanego i literatury.
Spójniki Spójnikami charakterystycznymi dla hipotaksy są: że, bo, ponieważ, aby, skoro, jeżeli…, to, dlatego.
Literackie przykłady hipotaksy Przykładem literackim na to jest Piosenka o Wicie Stwoszu K.I. Gałczyńskiego:
[MATKA:] Synku, niebo się chmurzy. Zasłonię cię od burzy. Taki wiatr, mój syneczku, zbójcy chodzą po drogach. Oj, nie przechodź tą rzeczką. woda taka głęboka. (...)
[WIT:] A tu widzisz? tu Maria i Jan, i gwiazdki małe, a te szaty wiatr targa, bo wiatr też wystrugałem.
Wit używa hipotaksy, matka – parataksy; ponadto dystans pomiędzy tymi dwoma postaciami jest też zaznaczony inaczej.
Zobacz też zdanie podrzędnie złożone
Przypisy
Bibliografia Bożena Chrząstowska, Seweryna Wyłosłuch: Poetyka stosowana
Kategoria:Środki stylistyczne Kategoria:Składnia