Nagroda Goldmanów – nagroda przyznawana przez Fundację Ochrony Środowiska Goldmanów, osobom indywidualnym działającym na rzecz ochrony środowiska. Jest to najważniejsza światowa nagroda w dziedzinie ochrony środowiska, nazywana ekologicznym Noblem. Nagroda ufundowana została przez działaczy społecznych i filantropów Richarda i Rhodę Goldmanów w 1990 roku.
Przyznawana jest corocznie przedstawicielom każdego z sześciu zamieszkanych kontynentów. Zwycięzcy nagrody Goldmanów w dziedzinie ochrony środowiska wybierani są przez międzynarodowe jury na podstawie nominacji zgłaszanych przez ogólnoświatową sieć organizacji ochrony środowiska i osoby indywidualne. Po około pięciu miesiącach zostaje wyłoniona grupa zwycięzców, z których każdy otrzymuje nagrodę w wysokości 150 tys. dolarów.
Polskimi laureatami tej nagrody są Jadwiga Łopata w 2002 roku, współdyrektor Międzynarodowej Koalicji dla Ochrony Polskiej Wsi (International Coalition to Protect the Polish Countryside, ICPPC) oraz Małgorzata Górska w 2010, działaczka Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków, koordynatorka kampanii w obronie Doliny Rospudy zagrożonej planami budowy drogi ekspresowej Via Baltica.
Kontrowersje Decyzje jury w sprawie nagrodzonych w niektórych kręgach budzą spore kontrowersje. Przykładem mogą być przedstawiciele Ameryki Południowej, nagrodzeni w 2008 r.: Luis Yanza i Pablo Fajardo. Wnieśli oni pozew przeciwko koncernowi paliwowemu Chevron, oskarżając go o zanieczyszczenie rejonów Ekwadoru, na których prowadził swoje inwestycje oraz spowodowanie pogorszenia się stanu zdrowia okolicznych mieszkańców. Przedsiębiorstwo nie przyznaje się do winy, zarzucając skarżącym kierowanie się pobudkami czysto finansowymi i fabrykowanie doniesień o stanie zdrowia mieszkańców, a także wspieranie państwowego koncernu – Petroecuadoru.
Zdobywcy nagrody Źródło:
1990 Robert Brown (Australia) Lois Gibbs (Stany Zjednoczone) Janet Gibson (Belize) Harrison Ngau Laing (Malezja) János Vargha (Węgry) Michael Werikhe (Kenia)
1991 Wangari Muta Maathai (Kenia) Eha Kern & Roland Tiensuu (Szwecja) Evaristo Nugkuag (Peru) Yoichi Kuroda (Japonia) Samuel LaBudde (Stany Zjednoczone) Cath Wallace (Nowa Zelandia)
1992 Jeton Anjain (Wyspy Marshalla) Medha Patkar (Indie) Wadja Egnankou (Wybrzeże Kości Słoniowej) Christine Jean (Francja) Colleen McCrory (Kanada) Carlos Alberto Ricardo (Brazylia)
1993 Margaret Jacobsohn & Garth Owen-Smith (Namibia) Juan Mayr (Kolumbia) Dai Qing (Chiny) John Sinclair (Australia) JoAnn Tall (Stany Zjednoczone) Sviatoslav Zabelin (Rosja)
1994 Matthew Coon Come (Kanada) Tuenjai Deetes (Tajlandia) Laila Iskander Kamel (Egipt) Luis Macas (Ekwador) Heffa Schücking (Niemcy) Andrew Simmons (Saint Vincent i Grenadyny)
1995 Aurora Castillo (Stany Zjednoczone) Choi Yul (Korea Południowa) Noah Idechong (Palau) Emma Must (Anglia) Ricardo Navarro (Salwador) Ken Saro-Wiwa (Nigeria)
1996 Ndyakira Amooti (Uganda) Bill Ballantine (Nowa Zelandia) Edwin Bustillos (Meksyk) M.C. Mehta (Indie) Marina Silva (Brazylia) Albena Simeonova (Bułgaria)
1997 mały|Paul Alan Cox (po lewej) i Fuiono Senio (po prawej) zdobyli Nagrodę Goldmanów w 1997 roku za wysiłki w zakresie ochrony terenu Falealupo w państwie Samoa. Ich praca później doprowadziła do założenia organizacji Seacology. Nick Carter (Zambia) Loir Botor Dingit (Indonezja) Alexander Nikitin (Rosja) Juan Pablo Orrego (Chile) Fuiono Senio & Paul Alan Cox (Samoa) Terri Swearingen (Stany Zjednoczone)
1998 Anna Giordano (Włochy) Kory Johnson (Stany Zjednoczone) Berito Kuwaru'wa (Kolumbia) Atherton Martin (Dominika) Sven „Bobby” Peek (Południowa Afryka) Hirofumi Yamashita (Japonia)
1999 Jacqui Katona i Yvonne Margarula (Australia) Michal Kravčík (Słowacja) Bernard Martin (Kanada) Samuel Nguiffo (Kamerun) Jorge Varela (Honduras) Ka Hsaw Wa (Burma)
2000 Oral Ataniyazova (Uzbekistan) Elias Diaz Peña i Oscar Rivas (Paragwaj) Vera Mischenko (Rosja) Rodolfo Montiel Flores (Meksyk) Alexander Peal (Liberia) Nat Quansah (Madagaskar)
2001 Jane Akre i Steve Wilson (Stany Zjednoczone) Yosepha Alomang (Indonezja) Giorgos Catsadorakis i Myrsini Malakou (Grecja) Oscar Olivera (Boliwia) Eugène Rutagarama (Rwanda) Bruno Van Peteghem (Nowa Kaledonia)
2002 mały|Jadwiga Łopata Pisit Charnsnoh (Tajlandia) Sarah James & Jonathon Solomon (Stany Zjednoczone) Fatima Jibrell (Somalia) Alexis Massol-González (Portoryko) Norma Kassi (Kanada) Jean La Rose (Gujana) Jadwiga Łopata (Polska)
2003 Julia Bonds (Stany Zjednoczone) Pedro Arrojo-Agudo (Hiszpania) Eileen Kampakuta Brown i Eileen Wani Wingfield (Australia) Von Hernandez (Filipiny) Maria Elena Foronda Farro (Peru) Odigha Odigha (Nigeria)
2004 Rudolf Amenga-Etego (Ghana) Rashida Bee (Indie) Libia Grueso (Kolumbia) Manana Kochladze (Gruzja) Demetrio do Amaral de Carvalho (Timor Wschodni) Margie Richard (Stany Zjednoczone)
2005 Isidro Baldenegro López (Meksyk) Kajsza Atachanowa (Kazakstan) Jean-Baptiste Chavannes (Haiti) Stephanie Danielle Roth (Rumunia) Corneille Ewango (Kongo) José Andrés Tamayo Cortez (Honduras)
2006 Silas Kpanan’ Siakor (Liberia) Yu Xiaogang (Chiny) Olya Melen (Ukraina) Anne Kajir (Papua-Nowa Gwinea) Craig E. Williams (Kentucky) Tarcisio Feitosa da Silva (Brazylia)
2007 Sophia Rabliauskas (Kanada) Hammerskjoeld Simwinga (Zambia) Tsetsgeegiin Mönkhbayar (Mongolia) Julio Cusurichi Palacios (Peru) Willie Corduff (Irlandia) Orri Vigfússon (Islandia)
2008 Pablo Fajardo i Luis Yanza (Ekwador) Jesus Leon Santos (Meksyk) Rosa Hilda Ramos (Portoryko) Feliciano dos Santos (Mozambik) Marina Rikhvanova (Rosja) Ignace Schops (Belgia)
2009 Maria Gunnoe (Stany Zjednoczone) Marc Ona (Gabon) Rizwana Hasan (Bangladesz) Olga Speranskaya (Rosja) Yuyun Ismawati (Indonezja) Wanze Eduards i Hugo Jabini (Surinam)
2010 mały|upright|Małgorzata Górska Thuli Brilliance Makama (Suazi) Tuy Sereivathana (Kambodża) Małgorzata Górska (Polska) Humberto Ríos Labrada (Kuba) Lynn Henning (Stany Zjednoczone) Randall Arauz (Kostaryka)
2011 Raoul du Toit (Zimbabwe) Dmitry Lisitsyn (Rosja) Ursula Sladek (Niemcy) Prigi Arisandi (Indonezja) Hilton Kelley (Stany Zjednoczone) Francisco Pineda (Salwador)
2012 Ikal Angelei (Kenia) Ma Jun (Chiny) Yevgeniya Chirikova (Rosja) Edwin Gariguez (Filipiny) Caroline Cannon (Stany Zjednoczone) Sofia Gatica (Argentyna)
2013 Azzam Alwash (Irak) Aleta Baun (Indonezja) Jonathan Deal (Południowa Afryka) Rossano Ercolini (Włochy) Nohra Padilla (Kolumbia) Kimberly Wasserman (Stany Zjednoczone)
2014 Desmond D'Sa (Południowa Afryka) Ramesh Agrawal (Indie) Suren Gazaryan (Rosja) Rudi Putra (Indonezja) Helen Slottje (Stany Zjednoczone) Ruth Buendia (Peru)
2015 Myint Zaw (Mjanma) Marilyn Baptiste (Kanada) Jean Wiener (Haiti) Phyllis Omido (Kenia) Howard Wood (Szkocja) Berta Cáceres (Honduras)
2016 Máxima Acuña (Peru) Zuzana Čaputová (Słowacja) Luis Jorge Rivera Herrera (Portoryko) Edward Loure (Tanzania) Leng Ouch (Kambodża) Destiny Watford (Stany Zjednoczone)
2017 Uroš Macerl (Słowenia) Prafulla Samantara (Indie) mark! Lopez (Stany Zjednoczone) Rodrigo Tot (Gwatemala) Rodrigue Mugaruka Katembo (DR Kongo) Wendy Bowman (Australia)
2018 Claire Nouvian (Francja) Manny Calonzo (Filipiny) Khanh Nguy Thi (Wietnam) LeeAnne Walters (Stany Zjednoczone) Makoma Lekalakala, Liz McDaid (RPA) Francia Márquez (Kolumbia)
2019 Alberto Curamil (Chile) Linda Garcia (Stany Zjednoczone) Jacqueline Evans (Wyspy Cooka) Ana Čolović Lešoska (Macedonia Północna) Bayarjargal Agvaantseren (Mongolia) Alfred Brownell (Liberia)
2020 Chibeze Ezekiel (Ghana) Leydy Pech (Meksyk) Kristal Ambrose (Bahamy) Paul Sein Twa (Mjanma) Lucie Pinson (Francja) Nemonte Nenquimo (Ekwador)
2021
Liz Chicaje (Peru) Gloria Majiga-Kamoto (Malawia) Maida Bilal (Bośnia i Hercegowina) Sharon Lavigne (Stany Zjednoczone) Thai Van Nguyen (Wietnam) Kimiko Hirata (Japonia)
2022 Chima Williams (Nigeria) Niwat Roykaew (Tajlandia) Marjan Minnesma (Holandia) Julien Vincent (Australia) Nalleli Cobo (Stany Zjednoczone) Alex Lucitante and Alexandra Narváez Trujillo (Ekwador)
2023 Zafer Kızılkaya (Turcja) Alessandra Korap Munduruku (Brazylia) Chilekwa Mumba (Zambia) Tero Mustonen (Finlandia) Delima Silalahi (Indonezja) Diane Wilson (Stany Zjednoczone)
2024 Sinegugu Zukulu and Nonhle Mbuthuma (Republika Południowej Afryki) Alok Shukla (Indie) Teresa Vicente (Hiszpania) Murrawah Maroochy Johnson (Australia) Andrea Vidaurre (Stany Zjednoczone) Marcel Gomes (Brazylia)
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona Nagrody Goldmanów
Kategoria:Ochrona środowiska Kategoria:Nagrody