Ludwik Witold Rajchman (ur. 1 listopada 1881 w Warszawie, zm. 13 lipca 1965 w Chenu) – polski bakteriolog i działacz społeczny żydowskiego pochodzenia, jeden z założycieli UNICEF, wolnomularzSĘP, Forpoczty masonerii w Polsce, „Myśl Narodowa” 1933 nr 30, s. 345..
Wczesne życie i edukacja Syn Aleksandra i Melanii z Hirszfeldów. Ukończył III Gimnazjum w Warszawie w 1900 roku. Działał w Polskiej Partii Socjalistycznej. Po masakrze robotników folwarcznych w Łaniętach w marcu 1905 roku, wydał odezwę wzywającą do strajków rolnych. Współautorami odezwy, sygnowanej przez Ludowe Koło Oświaty, byli m.in. Konstanty Krzeczkowski, Stefan Wolff i Stefan Julian Brzeziński (współzałożyciel Polskiego Związku Ludowego). Rajchman przemycił odezwę z Krakowa do Królestwa Polskiego. Po rozłamie w PPS na IX zjeździe w Wiedniu w 1906 roku, przyłączył się do PPS-Lewicy. Za działalność w czasie rewolucji 1905 roku został aresztowany. Po czterech miesiącach pobytu w więzieniu został uwolniony dzięki pomocy finansowej teściów. Musiał opuścić Królestwo Polskie przez co wyjechał do Kazania, aby to tam nostryfikować dyplom lekarski. Następnie pojechał do Francji, by w latach 1907–1909 studiować w Instytucie Pasteura w Paryżu. W 1919 zorganizował Państwowy Centralny Zakład Epidemiologiczny w Warszawie (przemianowany później na Państwowy Zakład Higieny), którego był pierwszym dyrektorem.
Emigracja i działania za granicą W latach 1920–1921 był współorganizatorem Komisji Epidemiologicznej Ligi Narodów. W 1929 i 1930–1931 przebywał w Chinach jako doradca medyczny Czang Kaj-szeka i Song Ziwena, w latach 1931–1939 ekspert Narodowej Rady Ekonomicznej do Spraw Odbudowy Chin, 1940–1943 doradca Song Ziwena, jako specjalny przedstawiciel Chin w USA.
Dziedzictwo Był pomysłodawcą i współzałożycielem UNICEF – Funduszu Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci. Dzięki jego inicjatywie w latach 1948–1951, w 22 krajach na całym świecie wykonano około 30 milionów badań lekarskich i dostarczono 17 milionów szczepionek przeciwko gruźlicy.
W marcu 2018 roku powstała Fundacja na rzecz Polskiej Młodzieży im. Ludwika Rajchmana, której celem była pomoc młodzieży w osiąganiu sukcesów na rynku pracy oraz w rekrutacji na uniwersytety, poprzez zniesienie barier finansowych i pomoc merytorycznąKrajowy Rejestr Sądowy..
Rodzina Był ojcem informatyka Jana Rajchmana i dziadkiem matematyka Michała Ludwika Balińskiego, oraz pradziadkiem pisarki Marty Balińskiej, która wydała jego dobrze przyjętą biografię. Jego siostrą była Helena Radlińska pedagog, a bratem Aleksander Rajchman matematyk.
Willa Ludwika Rajchmana Na ulicy Słonecznej (obecnie pod numerem 25, przed latami 30. XX wieku pod numerem 3) w Warszawie znajduje się Willa Ludwika Rajchmana. Willa znajduje się nieopodal dawnej siedziby Państwowego Zakładu Higieny. W 1925 roku w willi zamieszkiwała Maria Tarnowska (ze Światopełk-Czetwertyńskich). W 1930 roku willa została sprzedana Janowi Hołyńskiemu. W późniejszym czasie willa była rezydencją ambasadora Meksyku.
W 2024 roku willa była jedną z siedzib I Społecznego Liceum Ogólnokształcącego im. Maharadży Jam Saheba Digvijay Sinhji w Warszawie.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 630 „za zasługi na polu narodowem i humanitarnem”.
Zobacz też Jan Rajchman – najstarszy syn Ludwika, absolwent Politechniki Federalnej w Zurychu i pionier informatyki Michał Ludwik Baliński – wnuk Ludwika Rajchmana, matematyk o wkładzie w teorię gier Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF)
Przypisy
Bibliografia Marta A. Balińska, Ludwik Rajchman, lider międzynarodowej ochrony zdrowia, „Medycyna Pracy”, XLIV, 1993, 4. Marta A. Balinska, For the good of humanity: Ludwik Rajchman, medical statesman, Central European University Press, Budapeszt 1998, .
Linki zewnętrzne
Informacja o wydaniu w języku polskim biografii Ludwika Rajchmana
Kategoria:Absolwenci III Rządowego Gimnazjum Filologicznego w Warszawie Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kazańskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewica (1906–1918) Kategoria:Dyrektorzy Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1892–1906) Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy mikrobiolodzy Kategoria:Polscy wolnomularze (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1965