1956

Wydarzenia w Polsce

thumb|left|140px|Pomnik Ofiar Czerwca 1956 w Poznaniu 1 stycznia – powstało Studio Filmów Lalkowych w Tuszynie wydzielone z Wytwórni Filmów Fabularnych w Łodzi (później – Studio Filmowe Se-ma-for). 5 stycznia – odbyło się pierwsze zebranie Klubu Krzywego Koła. 14 stycznia – utworzono Ojcowski Park Narodowy. 24 stycznia – Polska i Kambodża nawiązały stosunki dyplomatyczne. 25 stycznia: na mocy zarządzenia przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej rozpoczęło działalność Przedsiębiorstwo Państwowe Totalizator Sportowy. premiera filmu Podhale w ogniu. 3 lutego – ukazał się pierwszy numer tygodnika „Bandera”. 6 lutego – wyemitowano premierowy spektakl telewizyjnego Teatru Sensacji. 17 lutego – 15 górników zginęło w wyniku pożaru w KWK Rokitnica w Zabrzu. 26 lutego – w Białymstoku zostało założone Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne w Polsce. 29 lutego – w Krakowie Tadeusz Kantor uruchomił Teatr Cricot 2. 2 marca – lawina, która zeszła z Kondratowego Wierchu w Tatrach Zachodnich, zniszczyła 2 schroniska, zabijając 5 osób. 12 marca – w Moskwie umarł Bolesław Bierut. 13–16 marca – żałoba narodowa po śmierci Bolesława Bieruta. 18 marca – Górnik Zabrze w swym debiucie w ekstraklasie wygrał z Ruchem Chorzów 3:1. 20 marca – Edward Ochab został pierwszym sekretarzem KC PZPR. 26 marca – Telewizja Polska wyemitowała premierowe wydanie pierwszego polskiego talk-show Tele-Echo. 1 kwietnia – ukazał się pierwszy numer „Gazety Częstochowskiej”. 5 kwietnia – w Warszawie otwarto studencki klub „Stodoła”. 7 kwietnia – odbyła się premiera filmu Sprawa pilota Maresza. 11 kwietnia – skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności pilot myśliwski Stanisław Skalski został uwolniony i zrehabilitowany. 15 kwietnia – ogłoszono amnestię. 19 kwietnia: Włodzimierz Sokorski został odwołany ze stanowiska ministra kultury i sztuki, zastąpił go Karol Kuryluk. w Stoczni Gdańskiej zwodowano drobnicowiec MS „Bolesław Bierut”. 21 kwietnia – w Krakowie odbył się pierwszy w kraju oficjalny mecz brydżowy. 23 kwietnia – zostali aresztowani pierwsi funkcjonariusze MBP – wiceminister Roman Romkowski i dyrektor X Departamentu Anatol Fejgin. 27 kwietnia: ogłoszono amnestię. zalegalizowano aborcję. 1 maja: w Warszawie powstał pierwszy w Polsce ośrodek telewizyjny. Program nadawany był przez 5 dni w tygodniu. utworzono sekcję rugby Lechii Gdańsk. premiera filmu Cień. 15 maja – Stanisław Królak jako pierwszy Polak wygrał Wyścig Pokoju. 26 maja – w Krakowie otwarto Piwnicę pod Baranami, założoną m.in. przez Piotra Skrzyneckiego. 28 maja – w Lublinie odnotowano najwyższą temperaturę w maju (+35,7 °C). 1 czerwca: ukazało się pierwsze wydanie tygodnika „Piłka Nożna”. w Białymstoku powstał pierwszy w Polsce sklep samoobsługowy. zlikwidowano ówczesną 1 klasę w wagonach pasażerskich, pozostałym dwóm klasom zmieniono oznaczenie: dawna klasa druga stała się pierwszą, a trzecia drugą. 8 czerwca – minister spraw wewnętrznych wydał zarządzenie, zgodnie z którym do wydawania paszportów została upoważniona Milicja Obywatelska. 9 czerwca – 5 górników zginęło w wybuchu gazu w KWK Siemianowice. 14 czerwca – powstała Organizacja Harcerska Polski Ludowej. 19 czerwca – wprowadzono nowy wzór tablic rejestracyjnych. 28 czerwca – w Poznaniu doszło do protestów robotniczych („Poznański Czerwiec”), krwawo stłumionych przez wojsko i milicję. 29 czerwca – po krwawym stłumieniu przez wojsko protestu poznańskich robotników premier PRL Józef Cyrankiewicz w wieczornym przemówieniu radiowym powiedział m.in.: „Każdy prowokator czy szaleniec, który odważy się podnieść rękę przeciw władzy ludowej, niech będzie pewny, że mu tę rękę władza ludowa odrąbie!” 7 lipca – w Poznaniu, płotkarz Janusz Kotliński ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 52,6 s. 8 lipca – w Poznaniu, płotkarka Elżbieta Wagner ustanowiła rekord Polski w biegu na 80 m ppł. wynikiem 11,1 s. 11 lipca – w Warszawie, 22-letnia Beata Żbikowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 57,5 s. 14 lipca – w Warszawie, płotkarz Edward Bugała ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m ppł. wynikiem 14,7 s. 15 lipca – we Wrocławiu odsłonięto pochodzący ze Lwowa pomnik Aleksandra Fredry. 18 lipca – największa katastrofa górnicza w kopalni KWK „Boże Dary” w Katowicach-Kostuchnie. 20 lipca – premiera filmu Warszawska syrena. 22 lipca – otwarto Stadion Śląski. 6 sierpnia – rozpoczął się I Festiwal Muzyki Jazzowej w Sopocie. 19 sierpnia – Legia Warszawa odniosła największe zwycięstwo w historii swych występów w ekstraklasie, pokonując na Łazienkowskiej Wisłę Kraków 12:0. 25 sierpnia – 30 górników zginęło w pożarze w KWK „Chorzów”. 26 sierpnia – na Jasnej Górze przy udziale około miliona wiernych złożono Jasnogórskie Śluby Narodu zredagowane przez prymasa Stefana Wyszyńskiego. 30 sierpnia: seryjny morderca Władysław Mazurkiewicz został skazany na karę śmierci. biegacz Stefan Lewandowski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1:48,5 s. 13 września – biegaczka Halina Gabor ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 2:09,1 s. 30 września – w Zabrzu, biegacz Stanisław Swatowski ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 47,5 s. 10 października: zainaugurowano I Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień. Kraków: Kazimierz Kordylewski po raz pierwszy zaobserwował księżyce pyłowe Ziemi. 19 października – powstało Stowarzyszenie Muzyczne Śląski Jazz Club, najstarsze stowarzyszenie jazzowe w Polsce. 19–21 października – odbyło się VIII plenum KC PZPR, na którym nowym przewodniczącym partii został zrehabilitowany Władysław Gomułka (odwilż gomułkowska). Na obrady bez uprzedzenia przybyła delegacja radziecka z Nikitą Chruszczowem. 21 października: I sekretarzem PZPR w miejsce Edwarda Ochaba został Władysław Gomułka. w Sosnowcu otwarto Stadion Ludowy. w Suwałkach odnotowano październikowe minimum temperatury (–14,2 °C). 24 października – odwilż gomułkowska: Władysław Gomułka wygłosił przemówienie do kilkuset tysięcy osób podczas wiecu na Placu Defilad w Warszawie. 25 października – rękopis dzieła De revolutionibus Mikołaja Kopernika, podarowany narodowi polskiemu przez rząd Czechosłowacji, został przekazany Bibliotece Jagiellońskiej. 28 października: zwolniono z więzienia w Komańczy prymasa Polski, kardynała Stefana Wyszyńskiego. w Gdyni odbyło się zebranie założycielskie Zrzeszenia Kaszubskiego. 29 października – premiera filmu Nikodem Dyzma. 1 listopada – Służba Więzienna przeszła spod zarządu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych pod zarząd Ministerstwa Sprawiedliwości. 4 listopada – zainaugurował działalność Wrocławski Teatr Pantomimy. 18 listopada – Bydgoszcz: tłum manifestantów zniszczył na Wzgórzu Dąbrowskiego maszt radiowy i urządzenia radiostacji, która zagłuszała audycje rozgłośni zachodnich, zwłaszcza Wolnej Europy. 25 listopada – ukazało się pierwsze wydanie tygodnika Kronika Beskidzka. 30 listopada – prasa opublikowała list uczonych krakowskich w sprawie reaktywowania Polskiej Akademii Umiejętności. 1 grudnia – Aleksander Bardini został naczelnym reżyserem programu TVP. 4 grudnia – reaktywacja ZHP. 9 grudnia – istniejąca od 4 lutego 1951 Sekcja Piłki Nożnej Głównego Komitetu Kultury Fizycznej powróciła do nazwy Polski Związek Piłki Nożnej. 10 grudnia: Rada Państwa wydała dekret przywracający Katowicom i województwu katowickiemu pierwotne nazwy. została powołana tzw. Komisja Mazura, mająca zbadać przypadki łamania prawa w naczelnych organach ścigania i wymiaru sprawiedliwości do 1956 roku. 15 grudnia – Polskie Radio nadało pierwszy odcinek powieści radiowej Matysiakowie. 17 grudnia: podpisano „Umowę o statusie prawnym wojsk radzieckich czasowo stacjonujących w Polsce” (ratyfikacja: 27 lutego 1957). Zygmunt Dworakowski został Przewodniczącym Prezydium Rady Narodowej Warszawy. 25 grudnia – z tą datą ukazał się pierwszy – po przejęciu przez PAX w 1953 roku – numer Tygodnika Powszechnego zredagowany przez Jerzego Turowicza. 28 grudnia – uzdrowisko Ustroń otrzymało prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Sudan uzyskał niepodległość (od Egiptu i Wielkiej Brytanii)Kronika XX wieku, pod red. M.B. Michalika, Warszawa 1991, s. 817.. 3 stycznia – w wyniku pożaru stacji przekaźnikowej na Wieży Eiffla połowa mieszkańców Paryża została pozbawiona sygnału telewizyjnego. 16 stycznia – w Egipcie na mocy nowej konstytucji islam stał się religią państwową. 18 stycznia – parlament NRD przyjął ustawę o utworzeniu Narodowej Armii Ludowej. 19 stycznia – Sudan został członkiem Ligi Arabskiej. 26 stycznia: rozpoczęły się VII Zimowe Igrzyska Olimpijskie we włoskiej Cortinie d’Ampezzo. ostatni żołnierze radzieccy opuścili bazę wojskową na fińskim półwyspie Porkkala. 28 stycznia – Niemiecka Republika Demokratyczna została przyjęta do Układu Warszawskiego. 29 stycznia – w Zurychu odbyła się premiera sztuki Wizyta starszej pani Friedricha Dürrenmatta. 31 stycznia: Guy Mollet został premierem Francji. Juscelino Kubitschek de Oliveira został prezydentem Brazylii. 4 lutego – Johnny Cash nagrał jedną ze swych najsłynniejszych piosenek I Walk the Line. 5 lutego – zakończyły się VII Zimowe Igrzyska Olimpijskie we włoskiej Cortina d’Ampezzo. 8 lutego – w Londynie odbyła się prezentacja piętrowego autobusu Routemaster. 11 lutego – dokonano oblotu samolotu transportowego An-8. 14 lutego: rozpoczął się XX Zjazd Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, mający położyć kres kultowi jednostki. zostaje przeprowadzone referendum w sprawie przyłączenia Malty do Wielkiej Brytanii. wystartował drugi kanał telewizji radzieckiej. 15 lutego – Urho Kaleva Kekkonen został po raz pierwszy wybrany na prezydenta Finlandii, funkcję tę pełnił przez kolejnych 25 lat. 20 lutego – w katastrofie francuskiego samolotu Douglas DC-6 pod Kairem zginęły 52 osoby. 25 lutego – Nikita Chruszczow podczas XX Zjazdu KPZR wygłosił referat O kulcie jednostki i jego następstwach. 29 lutego – Zgromadzenie Narodowe Pakistanu uchwaliło nową konstytucję nadającą państwu ustrój republiki islamskiej. 1 marca: w NRD została utworzona Narodowa Armia Ludowa. Urho Kaleva Kekkonen został prezydentem Finlandii. 2 marca – Maroko uzyskało niepodległość (od Francji). 3 marca – Karl-August Fagerholm został po raz drugi premierem Finlandii. 9 marca: Brytyjczycy aresztowali arcybiskupa Makariosa i zesłali go z Cypru na Seszele. fotograf Arturo Mari rozpoczął pracę w Watykanie. w Tbilisi została krwawo stłumiona antyradziecka demonstracja. Zginęło najmniej 80 osób. 15 marca – premiera musicalu My Fair Lady na Broadwayu. 19 marca – podczas sztormu na Zatoce Biskajskiej zatonął polski drobnicowiec MS Stalowa Wola. 20 marca – Tunezja uzyskała niepodległość (od Francji). 21 marca – odbyła się 28. ceremonia wręczenia Oscarów. 23 marca: Pakistan stał się pierwszą na świecie republiką islamską. ukazał się debiutancki album Elvisa Presleya pt. Elvis Presley. 26 marca – w ZSRR założono Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych. 28 marca – premiera filmu historycznego Aleksander Wielki w reżyserii Roberta Rossena. 6 kwietnia: premiera westernu Ranczo w dolinie. rosyjsko-chińska wyprawa dokonała pierwszego wejścia na szczyt siedmiotysięcznika Muztagata w paśmie Pamiru. 7 kwietnia – kilkuset arabskich fedainów dokonało jednocześnie wielu akcji sabotażowych na izraelską infrastrukturę kolejową, drogową i energetyczną, w wyniku czego zginęło 4 Izraelczyków, a 3 zostało rannych. Siły izraelskie zabiły 11 fedainów, a 5 aresztowały. 11 kwietnia: fedaini ostrzelali synagogę w osadzie Shafrir w Izraelu. Zginęło troje dzieci i opiekun, a 5 osób zostało rannych. Habib Burgiba został premierem Tunezji. 14 kwietnia – w Chicago zaprezentowano pierwszy magnetowid. 16 kwietnia – Austria została przyjęta do Rady Europy. 17 kwietnia – rozwiązano Kominform. 18 kwietnia – odbyła się wizyta Nikity Chruszczowa w Wielkiej Brytanii.