Polska Policja Kryminalna (nazywana potocznie „polskim kripo”) – formacja policyjna, działająca w Generalnym Gubernatorstwie.
Historia W 1940 pion śledczy został wyłączony z Policji Polskiej Generalnego Gubernatorstwa i przekształcony w Polską Policję Kryminalną (PPK). Była ona nieumundurowaną, uzbrojoną i tajną formacją policji pomocniczej. W przeciwieństwie do tzw. policji granatowej (PP) nie posiadała ona odrębnych urzędów, lecz po wydzieleniu z PP połączona została z organami bezpośredniego nadzoru, tj. z niemieckimi rzędami policji kryminalnej (Kripo). Tym samym formacja ta podlegała pod nadzór służbowy policji bezpieczeństwa (Sipo), który był sprawowany przez oficerów Kripo pełniących równocześnie rolę szefów tych nieniemieckich jednostek.Marek Mączyński, Organizacyjno-prawne aspekty funkcjonowania administracji bezpieczeństwa i porządku publicznego dla zajętych obszarów polskich 1939-1945, Kraków 2012, s. 304-305. W ramach niemieckiej Policji Kryminalnej (Kripo) istniały odtąd oddziały polskiej PK. Dyrekcje PK, obejmujące jurysdykcją miasto i powiat, istniały w Warszawie, Krakowie, Lublinie, a od 1941 we Lwowie. W dystrykcie radomskim w każdym komisariacie PP istniały 2–3 osobowe agentury kryminalne. Kadra Policji Kryminalnej szkolona była w Szkole Policji Bezpieczeństwa (Sicherheitspolizei) i Służby Bezpieczeństwa Reichsführera SS (SD) w Rabce–Zdroju. Polski szef DPK, jako oficer łącznikowy, był bezpośrednim pomocnikiem szefa niemieckiej Kriminaldirektion w zakresie kierowania personelem PPKMarek Mączyński: Polskie formacje policyjne w stolicy Generalnego Gubernatorstwa, „Rocznik Krakowski” t.LIX, s.202. Organizacja polskiej Dyrekcji Policji Kryminalnej była analogiczna z organizacją niemieckiej Kriminaldirektion i składała się z referatów (komisariatów) zajmujących się: komisariat I — rabunki, napady, zabójstwa, sabotaże; komisariat II — kradzieże drobne i kieszonkowe; komisariat III — kradzieże z włamaniem, złodzieje mieszkaniowi; komisariat IV — przestępstwa obyczajowe; komisariat V — służba wewnętrzna, poszukiwania, inwigilacja, ściganie ukrywających się Żydów i uchylających się od służby wojskowej Ukraińców oraz innych osób poszukiwanych; komisariat VI — rejestracja osób poszukiwanych, kartoteka; komisariat VII — technika kryminalistyczna, daktyloskopia, laboratorium fotograficzne.Marek Mączyński, Organizacyjno-prawne aspekty funkcjonowania administracji bezpieczeństwa in porządku publicznego dla zajętych obszarów polskich w latach 1939-1945, Kraków, s.305.
30 sierpnia 1941 dowódca Sipo i SD w Generalnym Gubernatorstwie Eberhard Schöngarth wydał rozporządzenie, nakazujące wszystkim przedwojennym funkcjonariuszom polskiej policji kryminalnej zgłoszenie się do 10 września pod groźbą surowej kary. Zgłoszenia przyjmowane były w siedzibie Sipo we Lwowie przy placu Smolki 3, lub w Biurze Dowódcy Sipo i SD w KrakowieGrzegorz Mazur, Jerzy Skwara, Jerzy Węgierski: Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa, s. 214..
Na szczeblu powiatów nie utworzono osobnych urzędów polskiej służby kryminalnej (jak przewidywało zarządzenie Hansa Franka wydane 17 grudnia 1939). Po wydzieleniu PK z Policji Polskiej Generalnego Gubernatorstwa połączono ją z organami bezpośredniego nadzoru, dlatego w strukturze niemieckich urzędów Kripo funkcjonowały oddziały Polskiej Policji Kryminalnej, które zakresem swego działania obejmowały teren powiatu miejskiego lub wiejskiego.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Formacje policyjne i wojskowe w Generalnym Gubernatorstwie Kategoria:Sicherheitspolizei Kategoria:Policja kryminalna