1985

Wydarzenia w Polsce

6 stycznia – w Wejherowie zainaugurował działalność chór mieszany Cantores Veiherovienses. 7 stycznia – premiera filmu Szaleństwa panny Ewy. 10 stycznia – około 130 organizacji i stowarzyszeń, wraz z partiami, zgłosiło akces do Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego (PRON). 12 stycznia – rozpoczął działalność ośrodek TVP Lublin. 17 stycznia – odsłonięto Pomnik Kościuszkowców w Warszawie. 21 stycznia: Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ Solidarność wezwała do 15-minutowego strajku przeciwko zapowiedzianym na 1 marca 1985 podwyżkom cen. premiera filmu Ręce do góry. 28 stycznia – premiera filmu O-bi, o-ba. Koniec cywilizacji. 29 stycznia – Polska ratyfikowała umowę o głównych drogach ruchu międzynarodowego. 2 lutego – rozpoczął działalność Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem. 5 lutego – z Paryża przyleciał szef tamtejszego biura „Solidarności”, Seweryn Blumsztajn; na lotnisku unieważniono mu paszport i nakazano powrót do Francji. 7 lutego – ogłoszono wyrok w sprawie zabójstwa ks. Jerzego Popiełuszki: kary 25 lat pozbawienia wolności oraz 10 lat pozbawienia praw publicznych. 8 lutego – na Morzu Północnym zatonął drobnicowiec MS Busko Zdrój. Zginęły 24 osoby, a 1 została uratowana. 10 lutego – rozpoczęła się misja Polskiej Lotniczej Eskadry Pomocy Etiopii. 11 lutego: 5 górników zginęło w wyniku wybuchu metanu i pyłu węglowego w Kopalni Węgla Kamiennego „Niwka-Modrzejów” w Sosnowcu. Józef Pinior został oskarżony o zagarnięcie z kasy związku 80 mln złotych. 13 lutego – Służba Bezpieczeństwa zatrzymała w Gdańsku 7 działaczy „Solidarności”. Aresztowano trzech z nich: Władysława Frasyniuka, Bogdana Lisa i Adama Michnika. 15 lutego – premiera filmu Nadzór. 16 lutego – założono Narciarski Klub Sportowy Dynamit Chorzów. 22 lutego – OPZZ zgłosiła sprzeciw wobec projektu podwyżek cen. 24 lutego – zainaugurował działalność Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem. 25 lutego: wydalenie attaché wojskowego Stanów Zjednoczonych F. Myersa, który wraz z żoną „fotografował obiekty wojskowe”; władze Stanów Zjednoczonych usunęły jego odpowiednika z Waszyngtonu, pułkownika Z. Szymańskiego. rząd wycofał się z projektu drastycznych podwyżek cen i zapowiedział, że będą one rosły stopniowo. 28 lutego – ks. Roman Marcinkowski został mianowany biskupem pomocniczym diecezji płockiej. 1 marca – założono Muzeum w Sosnowcu. 3 marca – dokonano oblotu samolotu szkolno-treningowego PZL I-22 Iryda. 4 marca – mimo sprzeciwu TKK NSZZ Solidarność oraz OPZZ rząd etapami wprowadzał podwyżki cen, łącząc je ze stopniowym ograniczeniem reglamentacji. 9 marca: Służba Bezpieczeństwa zatrzymała uczestników nielegalnego zebrania rady politycznej KPN; aresztowano Leszka Moczulskiego. pożar zniszczył budynek Teatru Narodowego. 14 marca: ustanowiono odznaczenie państwowe Krzyż Oświęcimski. Sejm przyjął ustawę o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. 16 marca – otwarto Muzeum Walk o Wał Pomorski w Mirosławcu. 17 marca – premiera filmu Mokry szmal. 25 marca – premiera filmu Baryton. 1 kwietnia – podwyżka cen elektryczności, gazu i węgla. 12 kwietnia – rejestracja OPZZ. 14 kwietnia – w Krakowie utworzono ruch Wolność i Pokój. 16 kwietnia – umowa o wznowieniu lotniczej komunikacji liniowej oraz czarterowej z USA. 21 kwietnia – w Sudetach Wschodnich została odkryta Jaskinia Załom. 22 kwietnia – Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok na morderców księdza Jerzego Popiełuszki. 26 kwietnia – Warszawa: obrady przywódców państw-stron Układu Warszawskiego; przedłużono układ na następne 20 lat. 29 kwietnia – Sejm uchwalił – po trzech latach od ustanowienia nowelą konstytucyjną Trybunału Konstytucyjnego – pierwszą Ustawę o Trybunale Konstytucyjnym. 30 kwietnia – Rada Ministrów postanowiła, że majątek „byłych związków zawodowych” zostanie przekazany OPZZ. 2 maja – powstał organ doradczy premiera – Rada Prasowa; jej członkowie (m.in. Jerzy Turowicz) mieli być powoływani na 3 lata. 6 maja – premiera komedii kryminalnej Vabank II, czyli riposta. 9 maja – do służby w Polskich Liniach Lotniczych LOT weszło 14 samolotów Tu-154. 17 maja – premiera komedii obyczajowej Smażalnia story w reżyserii Józefa Gębskiego. 23 maja – w Gdańsku rozpoczął się proces Adama Michnika, Bogdana Lisa i Władysława Frasyniuka. 28 maja – wizyta premiera Włoch Bettino Craxiego. 29 maja – Sejm uchwalił nową ordynację wyborczą. 31 maja – ukazał się album Dzień, w którym pękło niebo zespołu Dżem. 4 czerwca – seryjny morderca i nekrofil Edmund Kolanowski został skazany na karę śmierci. 10 czerwca – premiera filmu Yesterday w reżyserii Radosława Piwowarskiego. 11 czerwca – Sąd Rejonowy w Jędrzejowie skazał 2 wikariuszy odpowiedzialnych za strajk uczniów we Włoszczowie. 14 czerwca: Sąd Wojewódzki w Gdańsku skazał Władysława Frasyniuka, Bogdana Lisa i Adama Michnika na kary pozbawienia wolności od 2,5 do 3,5 lat za działalność w nielegalnej Komisji Krajowej NSZZ Solidarność. we Wrocławiu otwarto ekspozycję Panoramy Racławickiej. 18 czerwca – wielogodzinne spotkanie generała Wojciecha Jaruzelskiego z prymasem Józefem Glempem. 20 czerwca – podczas sesji Sejmu podano, że 30% społeczeństwa polskiego żyje w obszarach ekologicznego zagrożenia, stan wód jest alarmujący, wzrasta emisja gazów do atmosfery. 1 lipca – podwyżka cen mięsa i wędlin, wzrost cen skupu żywca. Na apel Komisji Krajowej NSZZ Solidarność tylko w kilku zakładach krótkie strajki protestacyjne. 2 lipca – Genowefa Błaszak ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 54,27 s. (rekord ten poprawiono dopiero 20 lat później). 17 lipca – w Warszawie otwarto saperski Most Syreny zbudowany jako zastępczy na czas remontów mostów Poniatowskiego i Śląsko-Dąbrowskiego, a następnie pozostawiony do czasu zakończenia budowy Mostu Świętokrzyskiego przetrwał aż do 2000 roku. 18 lipca – uruchomiono KWK „Czeczott”. 20 lipca – uruchomiono komunikację trolejbusową w Słupsku. 22 lipca – uroczyście otwarto w Lubinie Górniczy Ośrodek Sportu pod nazwą Stadion 40-Lecia Powrotu Ziem Zachodnich I Północnych Do Macierzy. 24 lipca – sejm znowelizował ustawę o związkach zawodowych z 1982 roku; nadal w zakładzie pracy mógł działać tylko jeden związek. 30 lipca – pierwszy koncert Depeche Mode w Polsce, na warszawskim Torwarze. 6 sierpnia – seryjny morderca Paweł Tuchlin został skazany przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku na karę śmierci. 17 sierpnia – dwaj członkowie Bractwa Trzeźwości obłożeni zostali grzywną za pikietowanie sklepu z alkoholem. 22 sierpnia – skończył się pobyt metropolity Mińska i całej Białorusi Filareta, który uczestniczył w obchodach 900-lecia parafii prawosławnej w Drohiczynie. 31 sierpnia – w 5 rocznicę Sierpnia 1980 – raport opracowany przez ekspertów „Solidarności”. 4 września – średniodystansowiec Ryszard Ostrowski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1.44,38 s. 10 września – premiera filmu Dom wariatów. 11 września: w KWK Thorez w Wałbrzychu wskutek wyrzutu skał i dwutlenku węgla zginęło 5 górników. reprezentacja Polski zremisowała w Chorzowie z Belgią 0:0 i wywalczyła awans na Mundial w Meksyku 1986. 26 września – w Toruniu zatrzymano grupę fizyków i techników prowadzących nielegalną emisję opozycyjnych programów, nakładających się na program TV. 1 października – rozpoczął się XI Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. 13 października: odbyły się wybory do Sejmu. głodówka protestacyjna uwięzionego Czesława Bieleckiego, działacza podziemnych struktur oraz publicysty paryskiej „Kultury” (pseudonim Maciej Poleski), założyciela nielegalnej oficyny wydawniczej. 19 października – 19-letni student Uniwersytetu Gdańskiego Marcin Antonowicz został pobity przez funkcjonariuszy milicji w Olsztynie, i wyrzucony z karetki milicyjnej. 20 października – Stanisław Bunin z ZSRR został zwycięzcą XI Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. 21 października – premiera filmu Och, Karol. 22 października – pierwsza sugestia rzecznika rządu Jerzego Urbana w sprawie perspektywy poprawy stosunków Polska – Izrael (zerwanych w 1967). 27 października – premiera serialu telewizyjnego Urwisy z Doliny Młynów. 29 października: ogłoszono amnestię. Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego wystąpił o zwolnienie 218 osób skazanych za przestępstwa niekryminalne. 30 października: finał XI Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego. Zwyciężył Rosjanin Stanisław Bunin. Najlepszy z Polaków, Krzysztof Jabłoński, zajął 3. miejsce. opuszczono banderę na łodzi podwodnej ORP Kondor. 31 października – Świdnik: z taśmy produkcyjnej zjechał ostatni motocykl WSK. 1 listopada – zniesiono reglamentację cukru. 2 listopada – olsztyński student Marcin Antonowicz zmarł w wyniku pobicia z 19 października tego samego roku. Jego pogrzeb (z 6 listopada) zamienił się w manifestację. 5 listopada – Zbigniew Religa dokonał pierwszej w Polsce udanej transplantacji serca w Zabrzu. 6 listopada: generał Wojciech Jaruzelski objął stanowisko przewodniczącego Rady Państwa, rezygnując z funkcji premiera. Nowym szefem Rady Ministrów został ekonomista Zbigniew Messner. Lech Wałęsa został oskarżony o zniesławienie komisji wyborczych. Zarzucił im nierzetelne obliczanie głosów. 7 listopada – minister szkolnictwa wyższego odmówił aprobaty dla wielu rektorów i dziekanów wybranych przez uczelnie. 12 listopada – powstał rząd Zbigniewa Messnera. 15 listopada – na rozkaz gen. Kiszczaka milicja rozpoczęła akcję „Hiacynt”. 25 listopada – sąd w Słupsku skazał 2 oficerów SB z Gdańska za współpracę z „Solidarnością”; Sąd Najwyższy podwyższył wyroki. 4 grudnia – wizyta Wojciecha Jaruzelskiego we Francji. 6 grudnia – w 15 rocznicę układu z 1970 roku, przewodniczący SPD Willy Brandt odwiedził Polskę. 19 grudnia – ucieczka braci Zielińskich pod samochodem ciężarowym z Polski do Szwecji. Nakręcono o nich film 300 mil do nieba. 22 grudnia – 18 górników zginęło w wyniku wybuchu metanu w KWK „Wałbrzych”. 23 grudnia – sąd wojskowy w Gdyni skazał Wojciecha Jankowskiego za odmowę pełnienia służby wojskowej. 29 grudnia – podwyżka cen papierosów i zapałek; zapowiedź od 1 stycznia 1986 podwyższenia opłat za abonamenty radiowo-telewizyjne. 31 grudnia – w 100-lecie urodzin Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego) odbyły się liczne premiery jego sztuk; nakładem PIW ukazała się 5-tomowa edycja dzieł wybranych.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Włochy objęły prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. 5 stycznia – zakończyła się ewakuacja etiopskich Żydów do Izraela (operacja Mojżesz). 7 stycznia – wystrzelono pierwszą testową japońską międzyplanetarną sondę kosmiczną Sakigake. 10 stycznia – Daniel Ortega został prezydentem Nikaragui. 11 stycznia – radziecka sonda Wega 1 przeleciała obok Wenus. 13 stycznia – 428 osób zginęło w katastrofie kolejowej w Etiopii. 15 stycznia – Tancredo Neves został wybrany przez kolegium elektorskie na prezydenta Brazylii. Z powodu ciężkiej choroby nie objął urzędu. 20 stycznia – wojna libańska: rozpoczęła się ewakuacja wojsk izraelskich z Libanu. 21 stycznia: Andrzej Czok i Jerzy Kukuczka dokonali pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Dhaulagiri. w katastrofie samolotu Lockheed Electra w Reno (Nevada) zginęło 70 osób. 25 stycznia – Bundestag jednogłośnie potępił nazistowski Trybunał Ludowy. 28 stycznia – supergrupa USA for Africa nagrała singiel charytatywny We Are the World. 1 lutego: Grenlandia występuje z Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (EURATOM). 58 osób zginęło w katastrofie radzieckiego samolotu Tu-134 w Mińsku. 5 lutego – Hiszpania po 16 latach otworzyła granicę z Gibraltarem. 12 lutego – Maciej Berbeka i Maciej Pawlikowski dokonali pierwszego polskiego i zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Czo Oju w Himalajach. 14 lutego – reporter CNN Jeremy Levin został wypuszczony z libańskiego więzienia. 19 lutego: