Biskupi włodzimiersko-brzescy (greckokatoliccy) – biskupi unickiej diecezji włodzimiersko-brzeskiej
Prawosławna eparchia włodzimiersko-brzeska, utworzona w XI w., w 1596 przeszła do Kościoła unickiego. Unicka diecezja włodzimiersko-brzeska została zniesiona ukazem z 1795 r., przywrócona jako diecezja brzeska bullą z 18 listopada 1798 r., zniesiona ukazem z 14 (25) marca 1839 roku.
Adam Hipacy Pociej OSBM (1541–1613), w latach 1588–1593 kasztelan brzeskolitewski; od 1593 r. prawosławny, a w latach 1596–1599 unicki biskup włodzimierski i brzeski. Był jednym z twórców unii brzeskiej. Jako metropolita kijowski (od 1600 r.) walczył o jej rozszerzenie i umocnienie, był autorem dzieła „Harmonia albo konkordacja wiary” (1608). Joachim Morochowski OSBM, imię ze chrztu: Eliasz, herbu Korczak (ok. 1576–1631), unicki biskup włodzimiersko-brzeski od 1613 r., polemista, hagiograf. Józef Welamin Rutski, imię świeckie Jan OSBM (1574–1637), greckokatolicki metropolita kijowski w latach 1614–1637, organizator Kościoła unickiego, reformator zakonu bazylianów. Administrator diecezji włodzimiersko-brzeskiej w latach 1631–1632. Zmarł 5 lutego 1637 roku w Dermaniu. Józef Bakowiecki-Mokosiej OSBM (? – przed 1654), unicki biskup włodzimiersko-brzeski, 1619 roku został mianowany archimandrytą żydyczyńskim, ale stanowisko objął dopiero w 1626 roku. Biskupem włodzimiersko-brzeskim mianowany przez króla 26 stycznia 1632 r.; konsekrowany przez metropolitę W. Rutskiego i objął diecezję w 1632 roku. Jan Michał Pociej OSBM (?–1666), unicki biskup włodzimiersko-brzeski. Mianowany przez króla w lipcu 1655 roku. Konsekrowany w tymże roku przez metropolitę Antoniego Sielawę. Diecezję objął odbywając ingres we Włodzimierzu 15 lipca 1655 roku. Benedykt Gliński OSBM (ok. 1618–1678), nominację królewską na diecezję włodzimiersko-brzeską po śmierci bpa Jana (Iwana) Pocieja otrzymał 23 października 1666 roku. Diecezję objął w 1667 roku. Leon (Lew) Szlubicz-Załęski OSBM (1648–1708), unicki biskup włodzimiersko-brzeski, z początku koadiutor w latach 1678–1679, a następnie ordynariusz od 1679 r., administrator w Połocku w latach 1693–1695, administrator w Kijowie w latach 1693–1695, a następnie unicki metropolita kijowski w latach 1694–1708. Zmarł 24 sierpnia 1708 roku. Jerzy Gabriel Winnicki OSBM (?–1713), unicki biskup przemyski w latach 1700–1713, administrator diecezji włodzimiersko-brzeskiej w latach 1708–1711, administrator w Kijowie w latach 1708–1710, unicki metropolita kijowski w latach 1710–1713. Leon (Lew) Kiszka OSBM (1668–1728), unicki biskup włodzimiersko-brzeski 1711–1728, unicki metropolita kijowski i halicki 1714–1728. Działacz religijny Rzeczypospolitej, historyk, teolog oraz tłumacz wielu dzieł wydawanych przede wszystkim w klasztorze w Supraślu. Inicjator i organizator Synodu Zamojskiego (1720). Korneliusz Lebiecki OSBM (1689–1730), unicki biskup włodzimiersko-brzeski w latach 1729–1730. Zmarł 22 stycznia 1730 roku. Teodozy Teofil Godebski OSBM (?–1756), unicki biskup piński w latach 1720–1730, unicki biskup włodzimiersko-brzeski w latach 1730–1756. Zmarł 12 września 1756 roku. Felicjan Filip Wołodkowicz OSBM (1697–1778), unicki biskup chełmski w latach 1730–1758, administrator diecezji włodzimiersko-brzeskiej w latach 1756–1758, unicki biskup włodzimiersko-brzeski w latach 1758–1778. 12 stycznia 1756 r. został koadiutorem w Kijowie i był nim do 1762 r., kiedy został metropolitą kijowskim. Antonin Młodowski OSBM (?–1778), mianowany koadiutorem pińskim 30 października 1758, konsekrowany 24 lipca 1761, koadiutor włodzimierski 1 września 1764, administrator apostolski 28 sierpnia 1768, ordynariat objął 28 listopada 1772. Zmarł 12 lipca 1778 roku. Symeon Młocki OSBM (?–ok. 1804), wybrany przez duchowieństwo i szlachtę 19 września 1779, usunięty w 1795, kiedy zniesiono diecezję włodzimierską. Jozafat Bułhak herbu Syrokomla OSBM (1758 – 1838), unicki (greckokatolicki) biskup-koadiutor pińsko-turowski od 1790, unicki biskup włodzimiersko-brzeski od 1798, metropolita Kościoła Unickiego w Rosji od 1817. Tymczasowo zarządzał także unicką diecezją łucką (łucko-ostrogską). Zmarł 9 marca 1838 roku. Leon Ludwik Jaworowski herbu Lubicz OSBM (1764–1833), unicki biskup nominat supraski 1805–1809, od 1811 unicki biskup włodzimierski sufragan brzeski. Arseniusz Główniewski OSBM (?–1798), unicki biskup włodzimierski sufragan brzeski. W 1795 r. wyświęcił na kapłana ks. Michała Piwnickiego, późniejszego rzymskokatolickiego bpa łucko-żytomierskiego. Pochowany na cmentarzu katolickim w Hołobach (zachował się nagrobek).
Zobacz też Polscy biskupi katoliccy Diecezja łucka Biskupi łucko-ostrogscy Biskupi łucko-żytomierscy Biskupi bakowscy
Bibliografia Ks. Kazimierz Dola, „Katalog arcybiskupów i biskupów rezydencjalnych eparchii polskich obrządku grecko-unickiego od Unii Brzeskiej (1596) do roku 1945”, [w:] „Historia Kościoła w Polsce” t. II 1764–1945, cz. 2 1918–1945, Poznań–Warszawa 1979, s. 304–311, s. 311. Dmytro Błażejowśkyj, „Hierarchy of the Kyivan Church (861–1990)”, Romae 1990, passim. “Epistolae metropolitarum Kioviensium Catholicorum...”, Wyd. A. O. Welykyj, Romae 1959. Isydorus Patrylo, „Archiepiscopi-metropolitani Kievo-Halicienses attentis praescriptis M. P. «Cleri sanctitatis»”, Romae 1962. Іриней Назарко. “Київські і галицькі митрополити: біографічні нариси (1590–1960)”. – Рим, 1960. Охріменко Г., Скляренко Н., Каліщук О., Ткач В., Романчук О., Олександр Цинкаловський та праісторія Волині. Луцьк, 2007. С. 210. Ks. Bolesław Kumor, „Pochodzenie i wykształcenie metropolitów kijowskich greckokatolickich 1600–1795”, [w:] „Resovia Sacra” R. 3 (1996) nr 3, s. 125–138.
Biskupi włodzimiersko-brzescy Włodzimiersko-brzeska diecezja Kategoria:Biskupi greckokatoliccy Kategoria:Historia Kościoła katolickiego pod zaborami