14 Brygada Artylerii Polowej (14. Art.-Brig., 14. FABrig.) – brygada artylerii polowej cesarskiej i królewskiej Armii.

Historia brygady 1 maja 1885 roku w Wiedniu została utworzona 14 Brygada Artylerii (). Brygada była podporządkowana komendantowi 2 Korpusu, a w jej skład wchodził: 14. Górnoaustriacko-Salzburgski Pułk Artylerii Korpuśnej w Wiedniu, 27. Dywizjon Ciężki () w Linzu, 28. Dywizjon Ciężki () w Wiedniu.

W 1889 roku 28. Dywizjon Ciężki został przeniesiony z Wiednia do Salzburga. Oba dywizjony ciężkie stacjonowały na terytorium 14 Korpusu. W następnym roku zostały przemianowane na 27. i 28. Dywizjon (), a 14. Pułk Artylerii Korpuśnej otrzymał nową nazwę wyróżniającą „Dolnoaustriacko-morawski”.

Na początku 1892 roku ze składu 14. Dolnoaustriacko-morawskiego Pułku Artylerii Korpuśnej wyłączono 37. Dywizjon w Wiedniu i podporządkowano bezpośrednio komendantowi 14 Brygady Artylerii.

Z dniem 1 stycznia 1894 roku została wprowadzona w życie kolejna reorganizacja, w ramach której: 14 Brygada Artylerii otrzymała nazwę wyróżniającą „Dolno-Górnoaustriacko-Salzburgska i Morawska”, 14. Pułk Artylerii Korpuśnej został pozbawiony nazwy wyróżniającej, 27. Dywizjon w Linzu został rozwinięty w 40. Pułk Artylerii Dywizyjnej, 28. Dywizjon w Salzburgu został rozwinięty w 41. Pułk Artylerii Dywizyjnej, 37. Dywizjon w Wiedniu został rozwinięty w 42. Pułk Artylerii Dywizyjnej.

Skład 14 Dolno-Górnoaustriacko-Salzburgskiej i Morawskiej Brygady Artylerii po reorganizacji przedstawiał się następująco: 14. Pułk Artylerii Korpuśnej w Wiedniu, 40. Pułk Artylerii Dywizyjnej w Linzu, 41. Pułk Artylerii Dywizyjnej w Salzburgu, 42. Pułk Artylerii Dywizyjnej w Wiedniu.

W 1905 roku 14. Pułk Artylerii Korpuśnej został przeniesiony do Steyr na terytorium 14 Korpusu.

W 1906 roku komenda brygady została przeniesiona z Wiednia do Linzu i podporządkowana komendantowi 14 Korpusu. Ze składu brygady wyłączony został 42. Pułk Artylerii Dywizyjnej w Wiedniu i podporządkowany komendantowi 2 Brygady Artylerii.

Z dniem 6 kwietnia 1908 roku weszła w życie nowa organizacja artylerii, w ramach której: 14 Brygada Artylerii został przemianowana na 14 Brygadę Artylerii Polowej i pozbawiona dotychczasowej nazwy wyróżniającej, 14. Pułk Artylerii Korpuśnej został przemianowany na 14. Pułk Haubic Polowych, 40. i 41. Pułki Artylerii Dywizyjnej zostały przemianowane na 40. i 41. Pułki Armat Polowych, komendantowi brygady podporządkowano 14. Dywizjon Taborów w Innsbrucku należący do 1 Pułku Taborów.

Wymienione wyżej oddziały (z wyjątkiem 14. Dywizjonu Taborów) podlegały komendantowi 1 Brygady Artylerii Polowej pod względem wyszkolenia, natomiast pod względem taktycznym zostały podporządkowane komendantom wielkich jednostek piechoty: 14. Pułk Haubic Polowych i 40. Pułk Armat Polowych – 3 Dywizji Piechoty, 41. Pułk Armat Polowych – 8 Dywizji Piechoty.

W 1910 roku, w związku z nową organizacją taborów, 14. Dywizjon Taborów został usamodzielniony i podporządkowany bezpośrednio komendantowi 14 Korpusu.

W 1912 roku w skład brygady został włączony nowo utworzony Dywizjon Haubic Ciężkich Nr 14 w Vill koło Naumarkt oraz Pułk Armat Polowych Nr 42, który został przeniesiony z Wiednia do Steyr. Równocześnie zmieniono taktyczne podporządkowanie oddziałów komendantom wielkich jednostek piechoty: Pułki Armat Polowych Nr 40 i 42 – 3 Dywizji Piechoty, Pułk Armat Polowych Nr 41, Pułk Haubic Polowych Nr 14 i Dywizjon Ciężkich Haubic Nr 14 – 8 Dywizji Piechoty.

Organizacja pokojowa brygady w latach 1912–1914: Pułk Armat Polowych Nr 40 w Linzu, Pułk Armat Polowych Nr 41 w Salzburgu, Pułk Armat Polowych Nr 42 w Steyr, Pułk Haubic Polowych Nr 14 w Innsbrucku i Neumarkt (2. dywizjon), Dywizjon Haubic Ciężkich Nr 14 w Vill koło Neumarkt.

Komendanci brygady płk Hugo von Ritschl (1885 – 1887 → generalny inspektor taborów) płk Christian Hevin de Navarre (1887 – 1891 → komendant 2 Brygady Artylerii) płk / GM Eduard Weis (1891 – 1 V 1895 → stan spoczynku) płk Ernst Idiczukh (1895 – 1897 → komendant 2 Brygady Artylerii) GM Adalbert Laube (1897 – 1900 → komendant 2 Brygady Artylerii) GM Emil von Noll (1900 – 1 V 1904 → stan spoczynku) GM Franz von Wikullil (1904 – 1905 → komendant 94 Brygady Piechoty) płk / GM Viktor Zednik von Zeldegg (1905 – 1908 → prezydent Wojskowego Komitetu Technicznego) GM / FML Eugen Sartori von Villemontain (1908 – 1 V 1912 → urlopowany) GM Edmund von Sellner (1912 – 1915 → komendant 3 Brygady Artylerii) płk Eduard Ripper (1915 – 1916 → inspektor artylerii w Komendzie Wojskowej w Grazu) płk Eugen Kapretz (1917 → generał artylerii w Komendzie 11 Armii)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Brygady artylerii cesarskiej i królewskiej Armii Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Linzu Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Wiedniu Kategoria:Austro-węgierskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1885 Kategoria:Austro-węgierskie jednostki artylerii rozwiązane w 1918