170px|right|thumb|Oznaka 16 Samodzielnej Brygady Pancernej 16 Pułk Dragonów – pododdział piechoty zmotoryzowanej PSZ na Zachodzie.

Formowanie i zmiany organizacyjne We wrześniu 1940, w ramach I fazy reorganizacji I Korpusu Polskiego, sformowany został 1 batalion ciężkich karabinów maszynowych. 25 lutego 1942 batalion, będący dotychczas jednostką korpuśną, podporządkowany został dowódcy 1 Dywizji Pancernej. W czerwcu 1942 jednostka została rozformowana, a na bazie jej dwóch kompanii zorganizowany został batalion strzelców zmotoryzowanych 16 Brygady Czołgów. Podstawę organizacji stanowił brytyjski etat Motor Battalion, ref I/1931/8D/2, zgodnie z którym batalion liczyć miał 805 żołnierzy. Batalion stacjonował w m. Duns, w Szkocji. 8 października 1942 trzeci szwadron pod dowództwem kpt. Stefana Kazimierczaka przeniesiony został do m. Dryburgh i zakwaterowany w nowoczesnym hotelu.

12 sierpnia 1942 16 Brygada Czołgów przemianowana została na 16 Brygadę Pancerną, a jej batalion strzelców otrzymał nazwę - 16 batalion dragonów. W czasie obchodzonych w 1942 Świat Bożego Narodzenia batalion liczył pięciu oficerów i 220 żołnierzy, w tym ośmiu ewangelików i trzydziestu wyznawców judaizmu. Wiosną 1943 zgranie i wyszkolenie pododdziału było na poziomie dostatecznym.

W kwietniu 1943, na podstawie rozkazu Naczelnego Wodza, gen. broni Władysława Sikorskiego z dnia 20 marca 1943, w skład 16 BPanc włączony został 1 batalion strzelców podhalańskich. Zastąpił on 16 Batalion Dragonów, który został zlikwidowany. Wyszkoleni kierowcy batalionu przeniesieni zostali do pułków pancernych brygady. Część żołnierzy przeniesionych zostało do 10 batalionu dragonów.

W dniu 5 lutego 1945 dowódca Jednostek Wojskowych w Wielkiej Brytanii, gen. bryg. Janusz Głuchowski nakazał przystąpić do formowania Dowództwa I Korpusu z jednostkami zabezpieczenia i obsługi, 4 Dywizji Piechoty, i 16 Samodzielnej Brygady Pancernej. W dniu 16 kwietnia 1945 na podstawie rozkazu organizacyjnego nr 8 dowódcy 16 Samodzielnej Brygady Pancernej rozpoczęta została organizacja 16 pułku dragonów. Zalążek pułku 4 oficerów i 28 szeregowych przekazał szwadron sztabowy 16 SBPanc., 14 pułk ułanów Jazłowieckich i Ośrodek Zapasowy 1 DPanc. Do brygady, w tym do dragonów przekazano w maju 1945 około 250 przeszkolonych żołnierzy ze Spadochronowego Ośrodka Zapasowego. Pozwoliło to zorganizować szwadron szkolny i szwadron dowodzenia. Pułk formowano początkowo wbrew brytyjskim dokumentom organizacyjnym, gdyż brygada miała funkcjonować jako brygada bezpośredniego wsparcia piechoty. Polskie władze wojskowe dążyły aby brygada powstała jako samodzielna brygada pancerna na wzór istniejących brygad w dywizjach pancernych. W późniejszym czasie udało się uzyskać autoryzację brytyjską na zakładany przez stronę polską etat samodzielnej brygady pancernej. W okresie od kwietnia do sierpnia w pułku prowadzono głównie szkolenie piesze, a ze sprzętem bojowym w ograniczonym zakresie z uwagi na brak etatowego wyposażenia. W czerwcu uznano stan wyszkolenia w pułku jako „bardzo surowe”. Pułk podporządkowany został dowódcy 16 SBPanc. Jednostka nie wzięła udziału w walkach. W lipcu 1945, po wcieleniu Polaków - jeńców Wehrmachtu, stan ewidencyjny batalionu liczył 16 oficerów oraz 1226 podoficerów i szeregowych. Pułk jak i cała brygada nie osiągnął pełnej gotowości bojowej z uwagi na polecenie władz brytyjskich o przerwaniu szkolenia. 16 Pułk Dragonów rozformowany został 6 maja 1947. 225px|thumb|right|Universal Carrier - pojazd plutonu rozpoznawczego i plutonów specjalnych

Obsada personalna

Dowódcy 16 batalionu dragonów ppłk dypl. Wacław Kobyliński ppłk dypl. Aleksander Ruchaj-Taczanowski (X 1941 - II 1943) kpt. Adam Będzikowski (cz.p.o. do 19 IX 1942) mjr Zygmunt Szpotański (p.o. 23 III - 16 IV 1943)

Zastępcy dowódcy ppłk dypl. Aleksander Ruchaj-Taczanowski rtm. / mjr Zygmunt Szpotański (26 IX 1942 16 IV 1943)

Oficerowie: kpt. Stefan Kazimierczak - dowódca 3 szwadronu

Dowódcy 16 pułku dragonów dowódca pułku - mjr Ksawery Wejtko (16 IV 1945 - 6 V 1947)

Odznaki i barwy pułku Odznaka pamiątkowa o wymiarach 44,7 X 45,8 mm. Krzyż równoramienny wykonany w brązie, biało emaliowany. Krawędzie w kolorze oksydowanego złota. Na krzyż centralnie nałożony kroczący lew wykonany z miedzi. 150px|right Odznaka honorowa – na lewym ramieniu biały sznur.

Proporczyk - amarantowo-żółty z białym paskiem pośrodku.

Przypisy

Bibliografia Józef Dembiniok, Bernard Szczech i Andrzej Urbański, Oznaki i odznaki Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, cz. I Wojsko Polskie we Francji. I Korpus Polski w Wielkiej Brytanii, Krajowa Agencja Wydawnicza, Katowice 1984, .

Kategoria:Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii Kategoria:Pułki Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Oddziały 16 Brygady Pancernej (PSZ) Kategoria:Polskie pułki dragonów