Mańkowicze (ros. Маньковичская волость, lit. Mankonių valsčius) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1927 na Wileńszczyźnie. Siedzibą gminy był folwark Mańkowicze (84 mieszk. w 1921 rokuSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom VII - Część II - Ziemia Wileńska – Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923)Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933, obecnie na Białorusi.
Historia Gmina zbiorowa Mańkowicze powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Była częścią powiatu wilejskiego, należącego (od 1843) do guberni wileńskiej. W 1868 roku mieszkało w niej 1402 robotnikówПамятная книжка Виленскаго генералъ губернаторства на 1868 годъ. – Санктпетербургъ, Витебский губернский статистический комитет, 1868.. W 1869 roku gmina Hruzdowo obejmowała 41 miejscowości i zamieszkiwało ją 2892 osób. W 1872 roku do gminy Mańkowicze włączono część zniesionej gminy HruzdowoПамятная книжка Виленской губернiи на 1875 годъ..
Po I wojnie światowej gmina weszła w skład nowo utworzonego administracyjnego okręgu wileńskiego (ZCZW)Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41 7 listopada 1920 r. została przyłączona do nowo utworzonego powiatu duniłowickiego pod Zarządem Terenów Przyfrontowych i EtapowychDz. Urz. ZTPiE z 1920 r. Nr 3, poz. 24. 19 lutego 1921 roku wraz z całym powiatem weszła w skład nowo utworzonego województwa nowogródzkiego. 13 kwietnia 1922 roku gmina wraz z całym powiatem duniłowickim została przyłączona do objętej władzą polską Ziemi Wileńskiej – Art. 8., przekształconej 20 stycznia 1926 roku w województwo wileńskie. 1 stycznia 1926 roku nazwę powiatu duniłowickiego zmieniono na powiat postawski.
Gmina o nazwie Mańkowicze przestała istnieć z dniem 1 kwietnia 1927 roku, po przemianowaniu jej na gminę Hruzdowo, do której przyłączono jednocześnie części obszaru gmin Miadzioł i Żośna; równocześnie niewielkie części obszaru znoszonej gminy Mańkowicze włączono do gmin Kobylnik i Łuczaj.
Demografia Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku gminę zamieszkiwało 7 500 osób, 3 330 było wyznania rzymskokatolickiego, 3 977 prawosławnego, 1 ewangelickiego, 166 staroobrzędowego, 23 mojżeszowego, 3 mahometańskiego. Jednocześnie 2 959 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 4 772 białoruską, 24 rosyjską, 42 litewską, 3 łotewską. Było tu 1 381 budynków mieszkalnych.
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w guberni wileńskiej Kategoria:Dawne gminy w okręgu wileńskim Kategoria:Dawne gminy w województwie nowogródzkim Kategoria:Dawne gminy w województwie wileńskim Kategoria:Gminy powiatu duniłowickiego Kategoria:Gminy powiatu wilejskiego Kategoria:Gminy powiatu postawskiego