Wydarzenia w Polsce
11 stycznia – na placu Łukiskim w Wilnie został z rozkazu Murawjowa rozstrzelany przez Rosjan działacz powstańczy Tytus Dalewski, jesienią 1863 r. kierujący pracami rządu cywilnego na Litwie. 21 lutego – powstanie styczniowe: porażka wojsk powstańczych w bitwie o Opatów. 23 lutego – Ludwik Zwierzdowski – oficer służący w armii rosyjskiej, który na wieść o wybuchu powstania styczniowego przystał do powstańców, został powieszony przez Rosjan. 2 marca – ogłoszono dekret cara Aleksandra II o uwłaszczeniu chłopów w Królestwie Polskim. 10 marca – dyrektor Wydziału Spraw Wewnętrznych Rządu Narodowego, architekt Rafał Krajewski został aresztowany przez Rosjan. 10/11 kwietnia – nocą Rosjanie aresztowali Romualda Traugutta, ostatniego dyktatora powstania styczniowego. 15 kwietnia – zniesiono pańszczyznę w Królestwie Polskim w ramach carskiego ukazu o uwłaszczeniu chłopów. 20 kwietnia – powstanie styczniowe: utworzono Rząd Narodowy Bronisława Brzezińskiego. 22 kwietnia – powstanie styczniowe: bitwa pod Tarnogórą. 1 maja – powstanie styczniowe: bitwa pod Zamościem. 5 sierpnia – stracono Romualda Traugutta i jego towarzyszy: Rafała Krajewskiego, Józefa Toczyskiego, Romana Żulińskiego i Jana Jeziorańskiego. 8 listopada – cesarz Aleksander II Romanow wydał ukaz kasacyjny, na mocy którego spośród 155 klasztorów męskich z 1635 zakonnikami i 42 klasztorów żeńskich do likwidacji przeznaczono 110 klasztorów męskich i 4 żeńskie, z tego 39 za udział w powstaniu styczniowym, a 71 z powodu niewielkiej liczby zakonników (poniżej 8); zlikwidowano większość klasztorów w Królestwie Polskim. 10 listopada – Jarosław Dąbrowski został skazany na 15 lat zesłania na Syberię. 21 listopada – Jan Matejko ożenił się z Teodorą Giebułtowską. 22 listopada – ukończono budowę Mostu Kierbedzia w Warszawie. Na terenie Królestwa Polskiego nakazano właścicielom ziemskim, którzy byli podejrzani o udział w powstaniu styczniowym, sprzedanie majątków Rosjanom w ciągu dwóch lat. Wprowadzono reformę szkolnictwa na terenie Królestwa Polskiego, której celem była planowa rusyfikacja Polaków. W całej Galicji ogłoszono stan oblężenia. Zakazano posiadania broni i amunicji, odbywania zgromadzeń, wspomagania zbiegów. Cudzoziemcy musieli uzyskiwać pozwolenia na pobyt, a wielu przebywających w Krakowie wydalono.
Wydarzenia na świecie
1 lutego – wybuchła wojna duńska (1864), w wyniku której Austria i Prusy zajęły księstwa Szlezwika oraz Holsztynu. 17 lutego – wojna secesyjna: na redzie portu Charleston, okręt podwodny konfederatów „H.L. Hunley”, przeprowadził pierwszy w dziejach udany atak na okręt wroga; należący do floty Unii USS „Housatonic”. W wyniku starcia obie jednostki zatonęły. 20 lutego – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Olustee. 5 marca – pierwszy w historii mecz lekkoatletyczny (drużyny uniwersytetów Oxford i Cambridge). Rozegrano w nim 6 konkurencji biegowych i 2 techniczne (w biegach na 100 i 400 y triumfował B.S. Darbyshire). 11 marca – ponad 250 osób zginęło po przerwaniu zapory wodnej pod angielskim Sheffield. 22 marca – w Genewie zawarto konwencję w sprawie polepszenia losu rannych żołnierzy wszystkich stron walczących w konfliktach zbrojnych. 25 marca – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Paducah. 29 marca – Wielka Brytania przekazała Grecji Wyspy Jońskie. 8 kwietnia – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Mansfield. 10 kwietnia – Maksymilian I Habsburg został cesarzem Meksyku. 12 kwietnia – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Fort Pillow w Tennessee. 14 kwietnia – wojna Chile i Peru z Hiszpanią: hiszpańska eskadra zajęła peruwiańskie wyspy Chincha z bogatymi złożami guana, przynoszącymi ok. 60% dochodów gospodarki peruwiańskiej. 18 kwietnia – wojna duńska: zwycięstwo wojsk prusko-austriackich nad duńskimi w bitwie pod Dybbøl. 22 kwietnia – Kongres USA przyjął ustawę Coinage Act, w wyniku której na amerykańskich środkach płatniczych pojawiła się dewiza In God we trust. 2 maja – brytyjski astronom Norman Robert Pogson odkrył planetoidę (80) Sappho. 6 maja – wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa w dziczy. 7 maja – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Rocky Face Ridge. 8 maja – wojna secesyjna: w bitwie pod Spotsylvanią wojska Północy pod dowództwem generała Ulyssesa Granta pokonały wojska Południa dowodzone przez generała Roberta Lee. 9 maja: wojna prusko-duńska: taktyczne zwycięstwo floty duńskiej w bitwie pod Helgolandem. wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa nad Swift Creek w Wirginii. 11 maja – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Yellow Tavern. 12 maja – zawarto zawieszenie broni w wojnie prusko-duńskiej. 13 maja – wojna secesyjna: taktycznym zwycięstwem wojsk Unii zakończyła się bitwa pod Rocky Face Ridge. 14 maja – we Francji spadł meteoryt Orgueil. 16 maja – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Mansurą. 17 maja: premierowe wykonanie hymnu Norwegii. wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Adairsville. 20 maja – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Ware Bottom Church. 21 maja – wojna secesyjna: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa pod Spotsylvanią. 27 maja – wojna secesyjna: doszło do bitwy pod Pickett’s Mill w której zwyciężyli Konfederaci. 28 maja – brytyjski protektorat Stany Zjednoczone Wysp Jońskich został przyłączony do Grecji. 31 maja – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Cold Harbor. 1 czerwca – otwarto pierwszą w Szwajcarii linię kolejową Zurych-Zug. 5 czerwca – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Piedmontem. 12 czerwca – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Cynthianą i Konfederatów w bitwie pod Cold Harbor. 17 czerwca – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Lynchburgiem w Wirginii. 18 czerwca – wojna secesyjna: na terenie stanu Wirginia Konfederaci odnieśli zwycięstwa w bitwie pod Lynchburgiem i bitwie pod Petersburgiem. 25 czerwca – Karol I został królem Wirtembergii. 27 czerwca – wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Kennesaw Mountain. 29 czerwca: w największej w historii Kanady katastrofie pociągu pasażerskiego na linii Quebec-Montreal zginęło 99 osób, a około 100 zostało rannych. Wśród ofiar było wielu polskich i niemieckich emigrantów. wojna prusko-duńska: wojska pruskie dokonały desantu na wyspę Alsen. 3 lipca – Ziemia została opasana kablem telegraficznym. 9 lipca – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie nad Monocacy. 14 lipca – w Montanie odkryto złoża złota. 15 lipca – Alfred Nobel otrzymał patent na nitroglicerynę. 19 lipca – powstanie tajpingów: chińskie wojska rządowe zdobyły stolicę powstańców Nankin, dokonując w ciągu następnych 3 dni rzezi 100 tys. osób. 22 lipca – wojna secesyjna: konfederaci ponieśli klęskę w bitwie pod Atlantą. 28 lipca – wojna secesyjna: stoczono bitwę pod Ezra Church. 30 lipca – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w tzw. bitwie o krater, w trakcie oblężenia Petersburga. 5 sierpnia – wojna secesyjna: zwycięstwo Unii w bitwie w zatoce Mobile. 22 sierpnia – podpisano konwencję w sprawie polepszenia losu rannych żołnierzy podczas konfliktów zbrojnych. Powstał Czerwony Krzyż. 31 sierpnia – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Jonesborough. Sierpień – początek wojny domowej w Japonii (klan Chōshū atakuje Kioto). 1 września – rozpoczęła się konferencja w Charlottetown, na której podjęto wstępne decyzje w celu utworzenia Konfederacji Kanady. 15 września – podpisano francusko-włoską konwencję wrześniową. 28 września – w Londynie powołano Międzynarodowe Stowarzyszenie Robotników (Pierwsza Międzynarodówka). 5 października – Kalkuta: 60 tys. osób zginęło po uderzeniu cyklonu. 19 października – rabunek w St. Albans. 27 października – zakończyła się konferencja w Quebecu dotycząca utworzenia konfederacji Kanady. 30 października – zawarcie kończącego wojnę duńską traktatu pokojowego w Wiedniu 31 października – Nevada przystąpiła do USA jako 36. stan. 4 listopada – wojna secesyjna: bitwa pod Johnsonville, wojska konfederatów zniszczyły jedną z baz unionistów; wartość strat oszacowano na miliony dolarów amerykańskich. 11 listopada – wojna secesyjna: na rozkaz generała Williama Shermana wojska Unii spaliły zdobytą we wrześniu Atlantę. 12 listopada – wybuchła wojna brytyjsko-bhutańska. 15 listopada – wojna secesyjna: William Sherman, generał wojsk Unii, po spaleniu zdobytej stolicy Georgii Atlanty (scena uwieczniona w filmie Przeminęło z wiatrem) rozpoczął marsz ku morzu, stosując taktykę „spalonej ziemi”. 29 listopada – wojny z Indianami: oddziały milicji z Kolorado, dowodzone przez Johna M. Chivingtona dokonały masakry około 150 mieszkańców wioski z plemion Szejenów i Arapahów nad strumieniem Sand Creek. 8 grudnia: papież Pius IX wydał encyklikę Quanta cura, potępiającą m.in. rozdział Kościoła od państwa, wolność sumienia oraz polityczny liberalizm. w Bristolu otwarto Clifton Suspension Bridge. 15–16 grudnia – wojna secesyjna: stoczono bitwę pod Nashville. 23 grudnia: zakończył się proces berliński polskich działaczy niepodległościowych z Wielkopolski. ukazał się pierwszy numer szwedzkiego dziennika Dagens Nyheter. W Rumunii miał miejsce zamach stanu dokonany przez księcia Aleksandra Kuzy. Svend Foyn opatentował działo harpunnicze.
Urodzili się 1 stycznia: Joseph Bédier, francuski mediewista, pisarz, krytyk literacki, wydawca m.in. Dziejów Tristana i Izoldy oraz Pieśni o Rolandzie, członek Académie française (zm. 1938) Qi Baishi, chiński malarz (zm. 1957) Alfred Stieglitz, amerykański fotografik (zm. 1946) 2 stycznia – Lucía Zárate, Meksykanka, najlżejsza osoba na świecie (zm. 1890) 4 stycznia – Thomas Shanahan, irlandzki rugbysta (zm. 1907) 7 stycznia - Feliks Bolt, polski duchowny katolicki, działacz narodowy, polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy, senator i wicemarszałek Senatu RP (zm. 1940) 8 stycznia – Julie Wolfthorn, niemiecka malarka, grafik (zm. 1944) 9 stycznia – Isaburō Yamada, japoński biznesmen, przedsiębiorca i wynalazca (zm. 1913) 11 stycznia – Thomas F.Dixon Junior, amerykański pisarz i scenarzysta (zm. 1946) 13 stycznia – Wilhelm Wien, niemiecki fizyk (zm. 1928) 14 stycznia – Charles Reid, szkocki rugbysta (zm. 1909) 24 stycznia – Andrzej Niemojewski, polski pisarz (zm. 1921) 29 stycznia – Franciszek Henryk Nowicki, polski poeta, taternik, działacz polityczny, projektodawca Orlej Perci (zm. 1935) 1 lutego – Thomas Pryce-Jenkins, walijski rugbysta i lekarz (zm. 1922) 2 lutego – Maria Rodziewiczówna, polska pisarka (zm. 1944) 8 lutego – Charles Thomas, walijski rugbysta (zm. 1948) 15 lutego – Bronisław Koraszewski, polski działacz społeczny Śląska Opolskiego (zm. 1924) 17 lutego – Jozef Murgaš, słowacki duchowny katolicki, wynalazca w dziedzinie telegrafii bezprzewodowej i radiokomunikacji (zm. 1929) 22 lutego – Jules Renard, francuski pisarz (zm. 1910) 24 lutego – Stanisław Karpowicz, polski pedagog, publicysta, encyklopedysta (zm. 1921) 29 lutego – Alice Davenport, amerykańska aktorka(zm. 1936) 15 marca – Reginald Morrison, australijski lekarz i edukator, sportowiec (zm. 1941) 19 marca: Bernardinus Klumper, holenderski franciszkanin, generał zakonu, prawnik (zm. 1931) Charles Marion Russell, amerykański malarz, rzeźbiarz, pisarz (zm. 1926) 27 marca: Marian Leon Fulman, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (zm. 1945) Augustyna Pietrantoni, włoska zakonnica, święta katolicka (zm. 1894) 28 marca – Gyula Dőri, węgierski taternik (zm. 1918) 10 kwietnia – Eugen d’Albert, niemiecki kompozytor (zm. 1932) 21 kwietnia – Max Weber, niemiecki socjolog, historyk, ekonomista, prawnik, religioznawca i teoretyk polityki (zm. 1920) 5 maja – Maria Kerguin, francuska misjonarka, męczennica, święta katolicka (zm. 1900) 16 maja – Honorata Leszczyńska, polska aktorka teatralna (zm. 1937) 17 maja – Jerzy Rabcewicz, polski inżynier i generał (zm. 1930)