thumb|Zamykanie listków po reakcji na dotyk thumb|Kwiatostany thumb|Owoce i nasiona Mimoza wstydliwa, czułek wstydliwy (Mimosa pudica) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych i podrodziny mimozowych. Pochodzi prawdopodobnie z tropików Ameryki Południowej, rozpowszechniony jako chwast i roślina ruderalna w całej strefie międzyzwrotnikowej. Roślina problematyczna ponieważ tworzy gęste skupienia utrudniające rozwój innych gatunków. Uprawiana także jako roślina doniczkowa i w ogrodach botanicznych z powodu ciekawego mechanizmu składania liści po dotknięciu.

Morfologia Pokrój Słabo zdrewniały półkrzew lub bylina osiągająca do 1 m wysokości. Pędy są cierniste. Liście Naprzemianległe, podwójnie pierzaste z jedną lub dwiema parami listków. Każdy z listków podzielony jest na 10-26 par podługowatych, naprzeciwległych par listków o długości 3–12 mm i szerokości 1–2 mm. Kwiaty Drobne w kolorze różowofioletowym, z długimi na 8 mm pręcikami wystającymi z korony. Kwiaty zebrane są w główki o średnicy 1–2 cm. Zapylenie dokonywane jest przez wiatr i owady. Rośliny kwitną w okresie od lipca do października. Owoc Wielonasienny strąk 15–25 mm długi i ok. 4 mm szerokości, szorstko owłosiony na krawędziach klap. Według szczegółowej klasyfikacji owoców ten typ strąka, rozpadający się na jednonasienne elementy, powinno się określać odrębnym terminem craspedium.

Biologia Roślina szybko reaguje w chwili dotyku, szybkiego ochłodzenia czy ogrzania liści lub impulsu elektrycznegoMechanism of the Seismonastic Reaction in Mimosa pudica Robert D. .Allen Biophysics Department, University of California at Los Angeles, Los Angeles, California 90024. W najbliższym rejonie wystąpienia bodźca zewnętrznego reaguje zamykaniem (składaniem) liści (tzw. ruchy sejsmonastyczne). Ma najkrótszy czas reakcji na bodziec wśród wszystkich wykazujących tego typu reakcje gatunków – nawet 0,08 s. Listki odcinków drugiego rzędu składają się do góry i stykają ze sobą górnymi powierzchniami, całe odcinki zbliżają się do siebie, a ogonek zwisa. Po ustąpieniu bodźca powrót do położenia wyjściowego zajmuje 15–20 min. Mechanizm tego ruchu polega na zmianach turgoru w komórkach poduszeczek funkcjonujących jako tzw. staw przegubowy. Znajdują się one u nasady liścia oraz u podstaw wszystkich odcinków liścia. Sygnał przenoszony jest prawdopodobnie przez aminokwasy. Przenoszenie sygnału następuje w zależności od temperatury otoczenia i siły bodźca z prędkością 0,5-10 cm/s.

Zastosowanie Jest uprawiana jako roślina ozdobna. W krajach o ciepłym klimacie (strefa 10-12) jest uprawiana w gruncie. W Polsce ze względu na klimat jest uprawiana w szklarniach i jako roślina pokojowa.

Uprawa Wymagania Roślina wymaga stanowiska słonecznego przez cały rok, ciepłego (20-25 °C), wilgotnego powietrza i żyznego podłoża (ziemia ogrodowa z domieszką torfu i piasku). Pielęgnacja Mimoza wymaga regularnego i obfitego podlewania, a w okresie wegetacyjnym co 2 tygodnie zasilania nawozami wieloskładnikowymi. Niezależnie od staranności pielęgnacji, roślina dobrze wygląda zwykle tylko w pierwszym roku życia, później należy ją zastępować okazami młodszymi. Rozmnażanie W warunkach domowych trudno uzyskać rośliny dobrze wyrośnięte i zdrowe. Mimoza rozmnażana jest poprzez siew nasion w okresie lutego-marca. Nasiona wysiewa się w płytkich miseczkach, po uprzednim namoczeniu w ciepłej wodzie. Do doniczek przesadza się siewki mające już kilka liści.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Mimozowe Kategoria:Rośliny lecznicze Kategoria:Rośliny pokojowe Kategoria:Inwazyjne gatunki roślin Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza