Novi Singers lub NOVI – polska jazzowa grupa wokalna działająca w latach 1964–1985.

Historia zespołu Zespół powstał jako kwintet założony w 1964 przez Bernarda Kawkę i czworo innych studentów Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie. Pierwszy skład tworzyli: Aleksander Głuch, Bernard Kawka, Janusz Mych, Waldemar Parzyński i Ewa Wanat. Nazwa grupy jest skrótowcem, pełne brzmienie to: New Original Vocal Instruments („Nowe Oryginalne Instrumenty Wokalne”). W połowie lat 60. XX wieku jedną z tendencji w jazzie nowoczesnym było wykorzystywanie głosu ludzkiego jak instrumentu muzycznego. Technika ta nosi nazwę śpiewu instrumentalnego. Novi Singers byli prekursorami tego stylu w Polsce (wcześniej śpiewało tak m.in. trio Lambert, Hendricks and Ross oraz Double Six of Paris, a po nich popularna była francuska grupa The Swingle Singers, założona w 1962 w Paryżu).

Umiejętności wokalne poszczególnych członków polskiego zespołu poparte były ich wyższym wykształceniem muzycznym. Ewa Wanat została absolwentką PWSM w Warszawie w klasie skrzypiec, skrzypkiem był również Bernard Kawka. Waldemar Parzyński ukończył Wydział Reżyserii Muzycznej a Janusz Mych klasę fletu.

thumb|190px|left|Plakat koncertowy z drugiej połowy lat 70. 2 maja 1965 Novi zadebiutowali koncertem w Filharmonii Narodowej w Warszawie, w październiku nagrali pierwszą płytę (EP dla Polskich Nagrań) i wzięli też udział w XV Międzynarodowym Festiwalu Jazzowym w Zurichu, zdobywając tam pierwszą nagrodę. W grudniu 1965 występowali na Jazz Jamboree '65 w Warszawie. Lata następne to szereg sukcesów na licznych festiwalach jazzowych krajowych i zagranicznych. Przez wiele lat okupowali czołowe miejsca magazynu Down Beat w kategorii najlepszych zespołów wokalnych świata (w 1978 zajęli I miejsce). Zespół zajmował się także tworzeniem muzyki na potrzeby filmu.

W 1967 odszedł z grupy Aleksander Głuch i do 1973 NOVI byli już kwartetem. Jesienią 1973 z zespołu odszedł Bernard Kawka, który zdecydował się na rozpoczęcie samodzielnej kariery i wyjazd na stałe do USA. Miesiąc po jego odejściu, w listopadzie 1973, NOVI, jako jedyny – oprócz gospodarzy – zespół z Europy, wystąpili w ówczesnej stolicy Jugosławii na „Newport – Belgrad Jazz Festival” (specjalnej, europejskiej edycji znanego amerykańskiego festiwalu). Głównymi gwiazdami byli wtedy m.in. Miles Davis, Roland Kirk i Sarah Vaughan.

W maju 1974 NOVI, jako trio, nagrali płytę Five Four Three. Następna ich płyta, Bacharach, nagrana z Kwartetem Aleksandra Mazura, powstała w 1975 i jest zapisem prób odbudowania kwartetu: do zespołu dołączył na pewien czas śpiewający skrzypek z Będzina – Mieczysław Eligiusz Litwiński. Jednak już sierpniu 1975 na miejscu Litwińskiego pojawił się Tomasz Ochalski, z którym NOVI wystąpili wkrótce na Jazz Jamboree w Warszawie. Ochalski był członkiem zespołu do 1977 (śpiewał, ale też grał na fortepianie w towarzyszącej grupie sekcji wraz z Wojciechem Morawskim – perkusja, Winicjuszem Chróstem – gitara solowa i Pawłem Dąbrowskim – gitara basowa)Jazz Forum nr 1 z 1976 s.13-15. W 1977 na miejsce Ochalskiego przyszedł Ryszard Szeremeta i w tym już składzie zespół występował aż do chwili ostatecznego rozwiązania formacji w październiku 1985. Ewa Wanat występowała później w duecie z Januszem Mychem. Jednorazowa reaktywacja zespołu nastąpiła z okazji festiwalu „Warszawska Jesień” w 2001, gdzie wykonano i nagrano kompozycję Ryszarda Szeremety "Belief" na głosy i taśmę magnetofonową (koncert w warszawskiej Zachęcie).

Członkowie zespołu Aleksander Głuch (1964–1967) Bernard Kawka – baryton (1964–1973) Mieczysław Eligiusz Litwiński (1975) Janusz Mych – bas (1964–1985) Tomasz Ochalski (1975–1977) Waldemar Parzyński – tenor (1964–1985) Ryszard Szeremeta – baryton (1977–1985) Ewa Wanat – sopran (1964–1985)

Dyskografia (wybór) SP i EP 1965 EP Kwintet Wokalny NOVI (Polskie Nagrania Muza N 0369) 1981 SP Novi Singers – „The Fool on the Hill” (Tonpress) 1981 SP Novi Singers – „The Kid from the Red Bank” (Tonpress)

LP 1967 LP Bossa Nova (Polskie Nagrania „Muza”), ukazał się w serii Polish Jazz (vol. 13) 1968 LP Novi in Wonderland (niem. SABA SB 15 169 ST) 1970 LP Torpedo (PN Muza) 1971 LP Novi Sing Chopin (PN Muza) 1972 LP NOVI Singers & Karel Gott at Golden Orpheus 1972 (Balkanton BTA 1382, split) 1973 LP NOVI Torpedo (Supraphon 1 13 1377) 1973 LP Rien Ne Va Plus (PN Muza), w składzie Ewa Wanat, Bernard Kawka, Janusz Mych, Waldemar Parzyński; PN Muza SXL1009, PNCD 1082): Oh, woman (W. Parzyński – A. Więcko) The look of love (Burt Bacharach – Hal David) My own revolution (B. Kawka – A. Więcko) The fool on the hill (John Lennon – Paul McCartney) Second sight (B. Kawka) Blue Moon (Richard Rodgers – Lorenz Hart) Like a dream in the sky (B. Kawka – A. Więcko) Rien ne va plus (B. Kawka – A. Więcko) Canto Triste (Edu Lobo – słowa angielskie Lani Hall) Introduction (Zbigniew Namysłowski) 1974 LP Five, Four, Three (PN Muza) 1975 LP Bacharach (PN Muza) 1977 LP Chopin Up To Date (niem. EMI/Hörzu) 1980 LP Pay Tribute (PN Muza)

LP z udziałem zespołu 1965 różni artyści LP 15th International Amateur Jazz Festival (Exlibris GC, Zurich) 1969 różni artyści LP 4th International Jazz Festival – Praha 1967 (Supraphon) 1974 Wojciech Karolak LP Easy, z udziałem Novi Singers (PN Muza) Józef Skrzek CD Coda – mozaika brzmień, z udziałem Novi Singers Viator 1973–2007 Metal Mind Productions MMP 20 cd Box 001

Muzyka filmowa (wybór) Iluzja (reż. Konstanty Ciciszwili, 1966), Trzynaste piętro (reż. Edward Etler, 1966), Wieczór przedświąteczny (reż. Helena Amiradżibi, Jerzy Stefan Stawiński, 1966), Pieczone gołąbki (reż. Tadeusz Chmielewski, 1966), Bariera (reż. Jerzy Skolimowski, 1966), Tryptyk Jazzowy (reż. G. Lasota 1967) Paryż – Warszawa bez wizy (reż. Hieronim Przybył, 1967), Gra (reż. Jerzy Kawalerowicz, 1968), Album polski (reż. Jan Rybkowski, 1970), Szklana kula (reż. Stanisław Różewicz, 1972), Rewizja osobista (reż. Andrzej Kostenko, Witold Leszczyński, 1973), Niedziela pewnego małżeństwa w mieście przemysłowym średniej wielkości (reż. Jerzy Sztwiertnia, 1977), Życie na gorąco (5) (reż. Andrzej Konic, 1978), Głosy (reż. Janusz Kijowski, 1980).

Przypisy

Bibliografia Wolański Ryszard Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, , tu hasło NOVI, s. 150 Piątkowski Dionizy Encyklopedia Muzyki Popularnej – Jazz, Poznań 2005, Oficyna Wydawnicza Atena, , s. 553

Kategoria:Polskie zespoły jazzowe