Łysiec (ukr. Лисець) – osiedle typu miejskiego w rejonie iwanofrankiwskim (do 2020 roku w rejonie tyśmienickim) obwodu iwanofrankiwskiego, założone w 1652 r.
W 1989 liczyło 2963 mieszkańcówВсесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. W 2013 liczyło 2959 mieszkańców.
Historia Słownik geograficzny Królestwa Polskiego mylnie podaje, iż przybyła ze Śląska rodzina Telefusów herbu Łabędź, za opuszczone tam dobra, otrzymała od króla Polski Władysława Jagiełły dobra Łysiec w ziemi halickiej, w rzeczywistości otrzymała ona dobra na Podolu, m.in: Czelejów, Kumaszów i ŁysiecSłowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. V, hasło: Łysiec 1.) miasteczko.
W 1669 r. Andrzej Potocki ufundował parafię rzymskokatolicka w Łyścu. Osiedlili się tu także ormiańscy uciekinierzy z Podola, zajętego w 1672 r. przez Turcję. Ok. 1728 r. powstała parafia ormiańskokatolicka, która w 1777 r. połączyła się z parafią łacińską. Pierwszy drewniany kościół Łyścu zniszczył pożar w 1779 r. Na jego miejscu zbudowano nowy, który w 1830 r. także spłonął. W latach 1834 ‒ 1853 wzniesiono kolejny, murowany, który stał się wspólnym kościołem parafialnym dwóch obrządków katolickich – ormiańskiego i łacińskiego. Inicjatorami jego budowy był hr. Rudolf Stadion, właściciel Łyśca, oraz proboszcz Dominik Barącz. Kościół ze względu na znajdujące się w nim cudowny Obraz Matki Bożej Łysieckiej stał się miejscem licznych pielgrzymek i uroczystości.
W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Łysiec w powiecie stanisławowskim województwa stanisławowskiego.
W 1921 r. miasteczko liczyło 266 budynków mieszkalnych (zagród) i 1560 mieszkańców, w tym 916 Rusinów, 359 Polaków, 275 Żydów i 10 Niemców. W 1931 r. liczba zagród wzrosła do 375, a mieszkańców do prawie 2 tys. W czasie II wojny światowej nacjonaliści ukraińscy z UPA zamordowali 23 osoby, w tym komendanta miejscowej policji ukraińskiej, który sprzyjał Polakom.
Po wojnie Polacy i Ormianie zostali wysiedleni. Ostatni proboszcz w Łyścu, ks. Józef Magierowski, wywiózł obraz Matki Bożej Łysieckiej na do Starych Budkowic k. Opola, a duszpasterz ormiański ks. Kazimierz Roszko umieścił go w głównym ołtarzu kościoła św. Trójcy w Gliwicach.
Zabytki obronny zamek otoczony okopami i fosą z wodą Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - murowany, otynkowany, wzniesiony w I poł. XIX w. na planie zbliżonym do krzyża łacińskiego, z prostokątną nawą trójprzęsłową, prezbiterium oraz przylegającymi do niego zakrystią i skarbcem. Poświęcony w 1854 r., konsekrowany w 1883 r. Przy kościele znajdowała się kaplica pw. św. Grzegorza Oświeciciela, ufundowaną przez Jakuba Krzysztofowicza. Po II wojnie światowej kościół przebudowano na kinoteatr, burząc kaplicę św. Grzegorza. W 1998 r. odzyskała go parafia rzymskokatolicka, odbudowując i przywracając do kultu. W 2001 r. w 100. rocznicę śmierci abp. Izaaka Isakowicza, pochodzącego z Łyśca, w kościele odbyły się tu uroczystości z udziałem Nersesa Bedrosa XIX, ormiańskokatolickiego patriarchy z Bejrutu.
Urodzeni W miejscowości tej urodził się Izaak Mikołaj Isakowicz - arcybiskup lwowski obrządku ormiańskiego, społecznik, filantrop, pisarz, teolog, polski patriota, oraz Samuel Cyryl Stefanowicz - arcybiskup lwowski obrządku ormiańskiego, polski społecznik, filantrop, teolog.
Zobacz też Bohdan Kozij
Przypisy
Linki zewnętrzne Łysiec na stronie Rady Najwyższej Ukrainy
Kategoria:Osiedla typu miejskiego w obwodzie iwanofrankiwskim Kategoria:Rejon tyśmienicki Kategoria:Łysiec (hromada)