Atomizm fizykalny – teoria o ziarnistej, nieciągłej strukturze materii, twierdzenie, że materia składa się z niepodzielnych elementów, niegdyś atomów, a współcześnie: cząstek elementarnych.

Atomizm starożytny Atomizm był starożytnym nurtem filozofii przedsokratejskiej, zaliczanym do filozofii przyrody. Zapoczątkował ją Leucyp (V w. p.n.e.), a pełną postać nadał jej Demokryt.

Atomiści przyjęli, że zasadą świata są atomy, które są wieczne i niepodzielne. Z jakościowo jednorodnych a ilościowo i geometrycznie zróżnicowanych atomów wywodzą się wszystkie istniejące rzeczy. Również człowiek powstaje z atomów: ciało i dusza – ukształtowane są z ich różnych rodzajów.

Powstawanie rzeczy jest skupianiem się atomów natomiast ginięcie jest ich rozpadem. Nie rozpadają się one w niebyt, bo z niego nie pochodzą. Atomy znajdują się w ciągłym ruchu. Atomiści nauczali, że wszystko dzieje się z określoną przyczyną, z konieczności.

Oprócz filozofii przyrody, starożytni atomiści zajmowali się także antropologią filozoficzną. Nauczali, by nie troszczyć się o dobro ciała, lecz duszy, bo ta jest boska. Demokryt uważał też szczęście za cel życia i utożsamiał je z przyjemnością duszy. Wychwalał panowanie człowieka nad zmysłami, a także takie cnoty jak sprawiedliwość, dobroć i wolę czynienia dobra.

W Indiach poglądy atomistyczne głosił Kanada (filozof).

Atomizm nowożytny Atomizm został przyjęty w nauce nowożytnej w XVII w. przez Gassendiego, Boyle i Newtona, w XIX w. przez Daltona.

Inne znaczenia atomizmu Asocjacjonizm, (Taine), psychologia empirystyczna (A.N. Whitehead) monadyzm, zwany też atomizmem metafizycznym (Gottfried Wilhelm Leibniz) atomizm moralny (A. Gide) atomizm logiczny (B. Russell)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Karolina Głowacka i Jean-Pierre Lasota, Od idei do odkrycia. Spory o naturę (i istnienie) atomów, kanał „Radio Naukowe” na YouTube, 15 marca 2021 [dostęp 2023-09-06].

Kategoria:Historia chemii Kategoria:Fizyka atomowa Kategoria:Kierunki i szkoły filozofii starożytnej Kategoria:Filozofia nowożytna Kategoria:Filozofia przyrody