Troki (ros. Трокская волость, lit. Trakų valsčius) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1950 na Wileńszczyźnie. Siedzibą władz gminy było miasto Troki (Trakai), które stanowiło odrębną gminę miejskąGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933. Obecnie na Litwie.

Historia Gmina zbiorowa Troki powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Była częścią powiatu trockiego, należącego do guberni wileńskiej. W 1874 roku obejmowała 85 miejscowości w 8 gromadach, zamieszkanych przez 3965 ludziПамятная книжка Виленской губернiи на 1875 годъ..

Po I wojnie światowej, w 1918 roku gmina weszła w skład odrodzonej Republiki Litewskiej. Jednak już 7 czerwca 1919 jednostka weszła w skład utworzonego pod Zarządem Cywilnym Ziem Wschodnich okręgu wileńskiego (w polskim powiecie trockim)Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41, przejętego 9 września 1920 przez Tymczasowy Zarząd Terenów Przyfrontowych i EtapowychDziennik Rozkazów z 1920 r. Nr 35, poz. 753.

W związku z powstaniem Litwy Środkowej 9 października 1920 gmina Troki wraz z mniejszą częścią powiatu trockiego znalazła się w jej strukturachDz. Urz. TKR. Większa, zachodnia część powiatu (choć bez m.in. Troków i gminy Troki) weszła w skład Republiki Litewskiej. Powiat ten zachował nazwę trocki, a siedzibę ustanowiono w Koszedarach, przez co przez pewien czas istniały dwa powiaty o tej samej nazwie – polski i litewskiTarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985..

13 kwietnia 1922 roku gmina Troki weszła w skład objętej władzą polską Ziemi Wileńskiej – Art. 8., po czym powiat trocki połączono z powiatem wileńskim w nowy powiat wileńsko-trocki). Ziemię Wileńską przekształcono 20 stycznia 1926 w województwo wileńskie.

Według stanu z 1 listopada 1938, gmina Troki podzielona była na 22 gromady: Bobrówka, Brażoła, Burbiszki, Dobrowola, Grzegorzewo, Jagieliszki, Landwarów, Ludwinowo, Łoździany, Malowanka, Michniszki, Miciuny, Nowy Landwarów, Podumble, Podworańce, Ponary, Rykonty, Serafiniszki, Solkieniki, Stare Troki, Świętniki i ZatroczeRozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 r. w sprawie zmiany granic gromad, utworzenia nowych gromad i ustalenia ich nazw w powiecie wileńsko-trockim (Wileński Dziennik Wojewodzki, 1938, nr. 14, poz. 150)..

Po wybuchu II wojny światowej, gmina Troki przejściowo (1939–1940) weszła w skład powiatu wileńskiego, lecz już w 1940 roku stała się ponownie składową zjednoczonego powiatu trockiego. Podczas wojny należała do Komisariatu Rzeszy WschódTarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.

Po wojnie gmina Troki weszła w struktury administracyjne Związku Radzieckiego i Litewskiej SRR (nadal powiat trocki). Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonego rejonu trockiego.

Zobacz też gmina Troki (współczesna gmina litewska)

Przypisy

Kategoria:Dawne gminy w guberni wileńskiej Kategoria:Dawne gminy w okręgu wileńskim Kategoria:Dawne gminy w Litwie Środkowej Kategoria:Dawne gminy w województwie wileńskim Kategoria:Dawne gminy na Litwie Kategoria:Gminy powiatu wileńsko-trockiego