Powiat mogileński – powiat w Polsce, położony w południowo-zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego. Jego siedzibą jest miasto Mogilno.
Podział administracyjny Powiat mogileński powstał 1 stycznia 1999 roku wskutek reformy administracyjnej, której jednym z aspektów było wprowadzenie powiatów jako drugiego szczebla administracji, pomiędzy województwami i gminamiUstawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa ()..
Został stworzony z części znoszonego województwa bydgoskiegoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw ().Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów ().. Terytorium powiatu zostało określone w kształcie radykalnie zmniejszonym w stosunku do tego, jaki posiadał on przed swoją likwidacją w 1975 roku. Od 1999 roku w jego zasięgu nie znalazły się: miasto i gmina Trzemeszno (obecnie w powiecie gnieźnieńskim) oraz gmina Orchowo (powiat słupecki), a także części gmin Mogilno i Strzelno, które w 1976 roku złożyły się na gminę Janikowo (obecnie w powiecie inowrocławskim)Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 stycznia 1976 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: bydgoskim, częstochowskim, jeleniogórskim, konińskim, koszalińskim, miejskim krakowskim, lubelskim, nowosądeckim i olsztyńskim ()..
Z powiatem mogileńskim graniczą jednostki: powiat inowrocławski od północnego wschodu i wschodu, powiat koniński w województwie wielkopolskim od południa, powiaty gnieźnieński i słupecki w województwie wielkopolskim od południowego zachodu, powiat żniński od zachodu i północnego zachodu.
W skład powiatu wchodzą 4 gminy: 2 miejsko-wiejskie oraz 2 wiejskie. Na jego terenie położone są 2 miasta: Mogilno oraz StrzelnoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego ()..
+ Gmina (2025) (2024) SiedzibaObwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (). TERYT Typ Nazwa 0409012 wiejska 25x25px Dąbrowa Dąbrowa 0409022 wiejska 25x25px Jeziora Wielkie Jeziora Wielkie 0409033 miejsko-wiejska 25x25px Mogilno Mogilno 0409043 miejsko-wiejska 25x25px Strzelno Strzelno
Pokrycie terenu Powiat mogileński według danych z 2025 roku zajmował powierzchnię 675,09 km², co stanowiło 3,8% powierzchni województwa kujawsko-pomorskiego. Pod względem powierzchni zajął 13. lokatę spośród 19 powiatów w województwie oraz 230. miejsce wśród 314 powiatów Polski. Największą część powierzchni powiatu zajmowały grunty rolne (75,0%) oraz leśne (17,1%). Zabudowanych i zurbanizowanych było 4,6% terenów, zaś pod wodami znajdowało się ich 3,3%.
Demografia
Według stanu z 31 grudnia 2024 roku w powiecie mogileńskim zamieszkiwało 43 209 mieszkańców: 22 044 kobiety (51,0% ludności) i 21 165 mężczyzn (49,0%), czyli 2,2% ludności województwa kujawsko-pomorskiego. Gęstość zaludnienia w powiecie wyniosła 64 osób na km². Pod względem ludności powiat mogileński zajął w 2024 roku 13. miejsce spośród 19 powiatów w województwie oraz 256. lokatę wśród 314 powiatów Polski.
Wskaźnik urbanizacji wyniósł 37,0%; w miastach w tym dniu mieszkało 15 976 osób, zaś na wsi 27 233 osoby.
Transport Transport drogowy (Trzebnica – Gniezno – Strzelno – Inowrocław – Toruń – Ostróda) (Bobolice – Bydgoszcz – Inowrocław – Strzelno – Konin – Kalisz – Ostrów Wielkopolski – Międzybórz) (Strzelno 15 – Włocławek – Płock – Nowy Dwór Mazowiecki – Wyszków – Siemiatycze) (Brzoza 25 – Łabiszyn – Barcin – Mogilno – Wylatowo 15) (Pakość 251 – Strzelno) (Kwieciszewo 15 – Gębice – Ostrowite 263)
Transport kolejowy (Poznań Wschód – Gniezno – Mogilno – Inowrocław- Toruń Główny – Olsztyn Główny – Żeleznodorożnyj) (Mogilno – Orchowo)
Starostowie mogileńscy Na podstawie źródła: Tadeusz Szymański (14 listopada 1998 – 16 listopada 2002), Tomasz Barczak (16 listopada 2002 – 23 listopada 2018), Bartosz Nowacki (23 listopada 2018 – 30 grudnia 2021Uchwała Nr XXXVI/243/2021 Rady Powiatu Mogileńskiego w sprawie stwierdzenia odwołania Starosty Mogileńskiego.), Tomasz Krzesiński (od 30 grudnia 2021Uchwała Nr XXXVI/246/2021 Rady Powiatu Mogileńskiego w sprawie stwierdzenia wyboru Starosty Mogileńskiego.).
Zobacz też Powiat mogilnicki
Przypisy
Linki zewnętrzne Powiat mogileński (1930) w bibliotece Polona
mogileński