Zderzenie satelitów Iridium 33 i Kosmos 2251 – pierwsze w historii bezpośrednie zderzenie dwóch sztucznych satelitów Ziemi, miało miejsce 10 lutego 2009. Do kolizji doszło między działającym amerykańskim Iridium 33 i nieczynnym rosyjskim wojskowym satelitą Kosmos 2251. Oba były satelitami telekomunikacyjnymi. Uległy całkowitemu zniszczeniu, a ich pozostałości stały się częścią kosmicznego śmietniska.
Zdarzenie miało miejsce o godzinie 16:56 UTC nad syberyjskim półwyspem Tajmyr, na wysokości 789 km. Wzajemna prędkość statków w momencie kolizji wynosiła około 11,6 km/s.
Skutki zderzenia Szacuje się, że jego skutkiem powstało ponad 600 różnej wielkości szczątków. Istnieje niewielkie prawdopodobieństwo, że niektóre z nich przetną trajektorię Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Większe zaś, że szczątki mogą zderzyć się z innymi obiektami na zbliżonych orbitach. Orbity o wysokościach około 800 km są bardzo często wykorzystywane przez satelity telemetryczne i łącznościoweWreckage of two satellites in orbit poses serious threat to other – spacedaily.com.. Zagrożenie wobec jednego ze swoich satelitów zgłosiły ChinyChina alert on U.S.-Russian satellite collision – Xinhuanet.com..
Jurij Iwanow, rzecznik Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej, oskarżył stronę amerykańską (firma Iridium jest własnością rządu Stanów Zjednoczonych) o zaniedbanie i doprowadzenie do kolizjiCollision Possibly Caused By US Satellite’s Crash Into Junk Orbit – spacemart.com.. Właściciel satelity Iridium poinformował o zderzeniu 11 lutego 2009, od razu zaznaczając, że incydent nie jest spowodowany żadnym błędem ani usterką satelity, ani jego obsługi.
Brak Iridium 33 w konstelacji mógł powodować chwilowe i ograniczone terytorialnie przerwy w świadczeniu usług telefonii satelitarnej. Zgodnie z zapowiedziami właściciela konstelacji, zastąpienie zniszczonego satelity nastąpiło 4 marca 2009.
Satelity Kosmos 2251 był nieczynnym rosyjskim wojskowym satelitą łącznościowym typu Strzała-2M, o masie ok. 950 kg. Wystrzelony został 16 czerwca 1993. Działał około 2 lata.
Iridium 33 był czynnym satelitą telefonii satelitarnej konstelacji Iridium. Jego masa własna wynosiła 566 kg. Wystrzelony został 14 września 1997 roku.
Prędkość przy zderzeniu thumb|250px|Miejsce zderzenia się satelitów zwizualizowane programem GPS v2.41 Wzajemną prędkość satelitów przy zderzeniu można obliczyć, znając ich prędkość orbitalną i kąt zderzenia. Dla wysokości 789 km średnia prędkość orbitalna obu statków wynosiła 26 857 km/h, co wynika ze wzoru Wzajemny kąt orbit obu satelitów wyznaczono za pomocą oprogramowania do śledzenia satelitów, GPS v2.41, z użyciem danych o orbitach pochodzących z danych NORAD. Kąt ten wyniósł 102,2°. Prędkość można obliczyć, używając formuły co daje 41 802 km/h, czyli 11,61 km/s.
Podobne kolizje
Znane są inne przypadki kolizji satelitów, jednak były one intencjonalne lub zdarzały się w trakcie prób połączenia dwóch statków kosmicznych, np. między satelitami DART a MUBLCOMOverview of the DART Mishap Investigation Results., czy trzy incydenty podczas dokowania statków do stacji kosmicznej Mir: Progress M-24, Progress M-34, Sojuz TM-17. W 1996 zaś satelita Cerise zderzył się z kosmicznym śmieciemCollision of Cerise with Space Debris – SAO/NASA Astrophysics Data System (ADS)..
Przypisy
Bibliografia Breaking News: Two satellites collide in orbit – Spaceflight Now US, Russian satellites collide in space – spacemart.com
Linki zewnętrzne – wizualizacje dotyczące zderzenia satelitów
Kategoria:Katastrofy w lotach kosmicznych Kategoria:Katastrofy w 2009 Kategoria:Kosmiczne śmieci