Wydarzenia w Polsce

3 marca – około 110 górników zginęło w pożarze w KWK „Kleofas” w Katowicach. 1 maja – oddano do użytku Towarową Obwodnicę Wrocławia. Czerwiec – III Zlot Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Krakowie (M. Kirkor, skok w dal – 4,70 m). 13 czerwca – w Grudziądzu uruchomiono pierwszą linię tramwaju konnego. 3 lipca – na ulice Bydgoszczy wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny. 8 lipca – we Lwowie zakończono prace nad uważaną za największy obraz o tematyce religijnej na świecie panoramą malarską Golgota autorstwa Jana Styki, Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego, obecnie wystawianą w specjalnie zbudowanym budynku w Forrest Lawn Memorial Park w Glendale w Kalifornii. 19 lipca – otwarto Park im. Wojciecha Bednarskiego w Krakowie. 23 lipca – w Krakowie odbyła się premiera opery Goplana z muzyką Władysława Żeleńskiego i librettem Ludomiła Germana na podstawie Balladyny Juliusza Słowackiego. 3 sierpnia – otwarto Halę Targową w Gdańsku. 10 sierpnia – otwarto park Ujazdowski w Warszawie. 12 sierpnia – w Gdańsku wyruszyły pierwsze elektryczne tramwaje. 7 września – we Wrocławiu odbył się pierwszy w mieście pokaz filmowy. 1 października – w związku z budową dworca Gdańsk Główny, otworzono na czas jego budowy tymczasowy Dworzec Centralny, a dotychczasowy dworzec Gdańsk Brama Wyżynna został zamknięty. Tymczasowy dworzec przejął także ruch pasażerski z najstarszego gdańskiego dworca Gdańsk Brama Nizinna, który od tego dnia stał się stacją towarową. 14 listopada – Kraków: drugi pokaz filmowy na ziemiach polskich (aparatura braci Lumiere). 21 listopada – założono Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. 25 listopada – otwarto pierwszy odcinek Wschodniogalicyjskich Kolei Lokalnych (Tarnopol – Kopyczyńce). 27 listopada – została poświęcona cerkiew św. Aleksego w Łodzi. Grudzień – została założona Mazurska Partia Ludowa, działająca wśród mazurskich chłopów.

W Krakowie na Czerwonym Prądniku i na Dąbiu zawiązało się stowarzyszenie robotnicze o orientacji katolicko-narodowej pod nazwą „Przyjaźń”. Zbudowano drogę bitą Garczegorze – Ulinia.

Wydarzenia na świecie

2 stycznia – klęską zakończył się brytyjski rajd zbrojny zorganizowany przez Leandera Starra Jamesona i podległych jemu policjantów z Rodezji i Beczuany przeciwko Republice Południowoafrykańskiej. 4 stycznia – USA: Utah jako 45. stan dołączyło do Unii. 21 stycznia – założono argentyński klub piłkarski Club Atlético Banfield. 22 stycznia – I wojna włosko-abisyńska: kapitulacja włoskiego garnizonu w oblężonym Mekelie. 1 lutego – w Teatro Regio w Turynie odbyła się premiera opery Cyganeria Giacoma Pucciniego. 9 lutego – w Sankt Petersburgu zakończyły się pierwsze mistrzostwa świata w łyżwiarstwie figurowym. W jedynej rozegranej konkurencji solistów zwyciężył Niemiec Gilbert Fuchs. 14 lutego – Theodor Herzl opublikował traktat Państwo Żydowskie, będący podstawą ideologiczną syjonizmu. 25 lutego – Paul de Smet de Naeyer został premierem Belgii. 26 lutego – Henri Becquerel odkrył zjawisko radioaktywności obserwując wpływ na materiał światłoczuły skały zawierającej uran. 1 marca – wojska etiopskie pokonały wojska włoskie w bitwie pod Aduą. 3 marca – założono klub piłkarski Lyn Fotball. 4 marca – Martinus Theunis Steyn został prezydentem Wolnego Państwa Orania. 9 marca – premier Francisco Crispi podał się do dymisji po klęsce wojsk włoskich w bitwie pod Aduą z Etiopczykami. 10 marca – Grek Charilaos Vasilakos wygrał pierwszy bieg maratoński, uzyskując czas 3 godz. 18 min. 24 marca: brytyjski pionier filmu Robert William Paul przedstawił, za pomocą teatrografu (wynalazca Brit Acres), „żywe obrazy”. Aleksandr Popow nawiązał łączność radiową i przekazał znaki telegraficzne na odległość ponad 250 m. Joseph Conrad ożenił się z Jessie George. 31 marca – Tirésias Simon-Sam został prezydentem Haiti. 3 kwietnia – we Włoszech ukazało się pierwsze wydanie La Gazzetta dello Sport. 6–15 kwietnia – pierwsze nowożytne, letnie Igrzyska Olimpijskie w Atenach. Pierwszym mistrzem olimpijskim został amerykański trójskoczek James Connolly. 10 kwietnia – Spiridon Luis wygrał bieg maratoński podczas I Igrzysk Olimpijskich w Atenach. 12 kwietnia – założono klub piłkarski Hannover 96. 14 kwietnia – w USA opatentowano płatki kukurydziane. 16 kwietnia – amerykańskie Towarzystwo Filmowe (założyciel Thomas Alva Edison) zorganizowało w Nowym Jorku zorganizowało pierwsze publiczne przedstawienie kinowe na zachodniej półkuli. 19 kwietnia – odbył się pierwszy wyścig kolarski Paryż-Roubaix. 21 kwietnia – został ustanowiony Królewski Order Wiktoriański. 29 kwietnia – Jules Méline został premierem Francji. 1 maja: Charles Tupper został premierem Kanady. w Persji panislamiści dokonali zabójstwa szacha Nasr ad-Dina. Następcą został jego syn Mozzafar ad-Din. otwarto Teatr Komedii w Budapeszcie. 2 maja – w ramach obchodów symbolicznej rocznicy tysiąclecia wkroczenia Madziarów do Kotliny Panońskiej uruchomiono pierwszą na kontynencie europejskim linię metra w Budapeszcie. 8 maja cesarz Franciszek Józef odwiedził metro i pozwolił, aby linia została nazwana jego imieniem. Obecnie jest to żółta linia metra. 4 maja: ukazało się pierwsze wydanie brytyjskiego dziennika Daily Mail. francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę (416) Vaticana. 15 maja – opatentowano płatki kukurydziane. 30 maja (18 maja według kalendarza juliańskiego) – 1389 osób zginęło w Moskwie w wyniku paniki, do jakiej doszło w czasie uroczystości z okazji koronacji Mikołaja II Romanowa. 26 maja: w Moskwie został koronowany Mikołaj II, ostatni cesarz Rosji (14 maja według kalendarza juliańskiego). na nowojorskiej giełdzie pierwszy raz opublikowano indeks Dow Jones. 27 maja – tornado zniszczyło Saint Louis w stanie Missouri, zabijając co najmniej 255 osób. 30 maja – w Nowym Jorku Amerykanin Bernard Wefers ustanowił rekord świata w biegu na 200 m po prostej wynikiem 21,2 s. Maj – amerykańskie pismo Cosmopolitan zorganizowało wyścig samochodowy z Nowego Jorku do Irvington-on-Hudson. Zwyciężył Amerykanin C. Dureya (kwota nagrody 3000 $). 1 czerwca – uruchomiono komunikację tramwajową w szwajcarskim Lugano. 3 czerwca – tajny układ rosyjsko-chiński o sojuszu wojskowym. Okręty wojenne Rosji mogły, na wypadek wojny, korzystać ze wszystkich portów chińskich. Rosja zobowiązała się do zbudowania linii kolejowej w Mandżurii (kolej wschodniochińska). 4 czerwca – Henry Ford odbył premierową, nocną jazdę przez Detroit swym pierwszym prototypem samochodu Ford Quadricycle z silnikiem na etanol. 8 czerwca – w Paryżu dokonano pierwszej w historii kradzieży auta. Mechanik barona de Zuylen przywłaszczył sobie jego Peugeota Type 9 tuż po dokonaniu naprawy. Samochód i mechanik odnaleźli się wkrótce potem niedaleko miasta Asnières. 15 czerwca – 27 tysięcy osób zginęło w trzęsieniu ziemi na japońskiej wyspie Honsiu. 16 czerwca – u wybrzeży francuskiej wyspy Ouessant rozbił się na skałach brytyjski parowiec SS „Drummond Castle”; zginęły 243 osoby, 3 uratowano. 18 lipca – pierwszy pokaz filmowy na ziemiach polskich (aparatura edisonowska). 27 lipca – Guglielmo Marconi przeprowadził pierwszą publiczną próbę radia. 28 lipca – Miami otrzymało prawa miejskie. 6 sierpnia – Madagaskar został kolonią francuską. 9 sierpnia – miała miejsce katastrofa szybowca, w wyniku której następnego dnia zmarł Otto Lilienthal, pionier szybownictwa. 17 sierpnia – gorączka złota w Klondike: odkryto pierwsze pokłady złota w rejonie rzeki Klondike. 26 sierpnia – grupa rewolucjonistów ormiańskiego pochodzenia zajęła Bank Osmański w Stambule. W odwecie doszło do pogromów Ormian, w czasie których zginęło ok. 50 tysięcy ludzi. 27 sierpnia – Wojna angielsko-zanzibarska: Brytyjczycy zwyciężyli w najkrótszym w historii (trwał 45 minut) międzynarodowym konflikcie zbrojnym. 9 września – niemiecki chirurg Ludwig Rehn przeprowadził pierwsza udaną operację serca. 19 września – niemiecki reżyser Oskar Messter skonstruował projektor filmowy (wykorzystywany w berlińskiej sali projekcyjnej Wilhelmshallen). 22 września – królowa Wiktoria prześcignęła swojego dziadka Jerzego III i stała się najdłużej panującym brytyjskim monarchą. 22 września–30 września – cyklon tropikalny spustoszył znaczną część Wschodniego Wybrzeża Stanów Zjednoczonych, począwszy od Cedar Keys na Florydzie. 1 października – bracia Pathé założyli firmę Pathé Frères (w ciągu 2 lat stała się największym francuskim przedsiębiorstwem filmowym). 26 października – pokój włosko-etiopski zawarty w Addis Abebie. Włosi zrzekli się zdobytej prowincji Tigre, obiecali wypłacić kontrybucję i uznali pełną niepodległość Etiopii. 7–11 listopada – na torze wyścigów konnych Narragannsett Park (stan Rhode Island), rozegrano serię krótkich 1-milowych wyścigów samochodowych (biegi eliminacyjne i finał). Triumfowali Amerykanie Riker i Whiting na elektrycznym pojeździe Riker Electric. To pierwsze zawody samochodowe na zamkniętym okręgu (owalu). 16 listopada – uruchomiono elektrownię wodną na wodospadzie Niagara. 27 listopada – w Lipsku odbyła się premiera opery Kukułka Ferenca Lehára. 3 grudnia – Herman Hollerith założył Tabulating Machine Company (późniejsze IBM). 14 grudnia – uruchomiono metro w Glasgow. 24 grudnia – premiera pierwszego w dziejach kinematografii francuskiego horroru Rezydencja diabła w reżyserii Georges’a Mélièsa. 30 grudnia – rewolucja na Filipinach: w Manili został stracony José Rizal.

Podpisano porozumienie chińsko-japońskie w sprawie kolei wschodniochińskiej. Oba państwa zobowiązały się nie ingerować w sprawy koreańskie. Tajny układ obronny chińsko-rosyjski przeciwko ewentualnej agresji japońskiej. Chiny udzieliły Rosji koncesji na przedłużenie kolei syberyjskiej przez Mandżurię do Port Arthur i wybrzeża Oceanu Spokojnego. Japonia i Rosja podpisały porozumienie w sprawie wzajemnej pomocy w Korei w walce przeciwko tamtejszemu rządowi. Francja zaanektowała Madagaskar. Wystawienie sztuki Alfreda Jarry Ubu Król czyli Polacy (wywarła wielki wpływ na awangardę w teatrze XX w.). Zapoczątkowano budowę kolei bagdadzkiej. Jakub Jodko Narkiewicz dokonał pierwszej w świecie fotografii aureoli, fotografia kirlianowska. Rozegrano wyścigi samochodowe Paryż-Marsylia-Paryż. Na trasie o długości 1711 km rywalizowały ze sobą 32 pojazdy (23 czterokołowe i 9 trójkołowych) w tym 2 o napędzie parowym. Najlepszy czas uzyskał Lejane na trójkołowym Amédée Bollée. Utworzenie argentyńskiej Partii Socjalistycznej. Założenie Socjalistycznej Partii Brazylii (przestała działać podczas I wojny światowej). Powstanie Ukraińskiej Partii Socjalno-Demokratycznej (szerszą działalność rozwinęła dopiero na początku XX w.). Niemiecki konstruktor, dr Wolfert zbudował pierwszy udany sterowiec ciśnieniowy (w kształcie cygara).

Urodzili się 1 stycznia – Teinosuke Kinugasa, japoński reżyser filmowy (zm. 1982) 2 stycznia – Dziga Wiertow (ros. Дзи́га Ве́ртов), radziecki scenarzysta i reżyser filmowy (zm. 1954) 4 stycznia – Everett Dirksen, amerykański prawnik, polityk, senator ze stanu Illinois (zm. 1969) 14 stycznia – Wrócisław Smoleński, podchorąży Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1918) 15 stycznia – Tytus Komarnicki, polski prawnik, historyk, dyplomata (zm. 1967) 18 stycznia – Lola Prusac, francuska projektantka mody (zm. 1985) 21 stycznia – Artur Anders, niemiecki polityk (zm. 1976) 23 stycznia – Szarlotta, wielka księżna Luksemburga (zm. 1985) 26 stycznia – Maria Ossowska, polska etyk i socjolog (zm. 1974) 27 stycznia: Jan Poterała, polski policjant, działacz niepodległościowy (zm. 1940) Józef Szlamka, polski żołnierz, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. ?) 1 lutego – Anastasio Somoza García, nikaraguański polityk, dyktator Nikaragui (zm. 1956) 2 lutego: Kazimierz Kuratowski, polski matematyk (zm. 1980) Stefan Rago, major kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1938)