Flashback (w Ameryce Północnej wydana jako Flashback: The Quest for Identity) – komputerowa gra platformowa z podgatunku cinematic platformer wyprodukowana przez francuskie studio Delphine Software International i wydana przez . Premiera wersji na Amigę odbyła się w listopadzie 1992 roku, a w kolejnych latach grę skonwertowano na kilkanaście innych platform. Za reżyserię, scenariusz, projekt i część kodu odpowiadał Paul Cuisset, wcześniej współtwórca gry przygodowej Future Wars.
Gra wyróżniała się ręcznie rysowanymi tłami oraz animacją wykonaną techniką rotoskopii, zapewniającą postaciom płynność ruchu porównywaną z Prince of Persia i Another World tego samego wydawcy. W materiałach reklamowych określano ją jako „grę z CD-ROM-u na kartridżu”. Flashback odniósł sukces komercyjny – do 1995 roku sprzedano około 750 tysięcy egzemplarzy – i został odnotowany w Księdze rekordów Guinnessa jako najlepiej sprzedająca się gra francuskiej produkcji. Kontynuacją gry jest wydane w 1995 roku, trójwymiarowe Fade to Black.
Fabuła Akcja gry rozgrywa się w 2142 roku. Agent wywiadu Conrad B. Hart budzi się w dżungli na Tytanie, księżycu Saturna, nie pamiętając, w jaki sposób się tam znalazł. Podczas eksploracji odnajduje nagranie z wiadomością nagraną przez siebie samego, w której poleca sobie odszukać przyjaciela imieniem Ian w mieście New Washington. Ian przywraca Conradowi wspomnienia z cyfrowej kopii jego umysłu, przesłanej wcześniej w formie holosześcianu.
Z odzyskanej pamięci wynika, że Conrad skonstruował wizjer służący do analizy gęstości struktur molekularnych organizmów żywych i przy jego użyciu odkrył, że w ludzkie społeczeństwo infiltrują się zmiennokształtni kosmici zwani Morfami. Zanim zdołał ostrzec władze, został schwytany, a jego pamięć wymazano. Aby wrócić na Ziemię, Conrad musi zdobyć fałszywe dokumenty, wykonując zlecenia w New Washington, oraz wygrać bilet w telewizyjnym turnieju gladiatorów „Death Tower”.
Po powrocie na Ziemię bohater trafia do kryjówki Morfów ukrytej pod nocnym klubem i odkrywa ich plan podboju planety. Przez teleport przedostaje się na macierzystą planetę obcych, gdzie uwalnia więźnia, Phillipa Howarda Clarka. Umierający Clark przekazuje mu ładunek atomowy przeznaczony do zniszczenia „Master Braina” – istoty sterującej całą rasą. Conrad detonuje ładunek w jądrze planety i ucieka skradzionym statkiem, po czym – niezdolny do ustalenia drogi powrotnej – zapada w hibernację, co stanowi punkt wyjścia fabuły Fade to Black.
Rozgrywka Flashback należy do nurtu cinematic platformers, wywodzącego się z Prince of Persia oraz Another World. Poziomy zbudowane są z nieprzewijanych ekranów, przechodzących jeden w drugi, z których niemal każdy obejmuje kilka poziomów wysokości; gracz musi skakać, chwytać się krawędzi, wspinać, korzystać z wind i zeskakiwać niżej. Conrad porusza się w tempie odpowiadającym realnym możliwościom człowieka i ginie po upadku z dużej wysokości.
Bohater dysponuje pistoletem o nieograniczonej amunicji, regenerowalną tarczą energetyczną pełniącą funkcję wskaźnika zdrowia oraz przenośnym polem siłowym, którym może na krótko zasłonić się przed ostrzałem. W miarę postępów w siedmiu misjach rośnie znaczenie zagadek przestrzennych: w późniejszej fazie gry Conrad otrzymuje urządzenie teleportacyjne, którego odbiornik można rzucić w niedostępne miejsce, a następnie przenieść się w jego pobliże.
Stan gry zapisywany jest wyłącznie w wyznaczonych punktach, co część recenzentów uznawała za utrudnienie. W wydanej w 2018 roku wersji Remastered Edition dodano opcjonalne udogodnienia: samouczki, przewijanie rozgrywki do momentu sprzed błędu, odświeżoną warstwę dźwiękową oraz filtry graficzne imitujące obraz z kineskopu; oryginalny wariant gry pozostał dostępny.
Produkcja Impulsem do powstania gry była propozycja wydawcy U.S. Gold, który zwrócił się do Delphine Software z prośbą o przygotowanie adaptacji filmu Ojciec chrzestny na konsolę Mega Drive. Zespół szybko odszedł od pierwotnego założenia i – inspirując się kinem science fiction – zbudował własny, cyberpunkowy świat. Cuisset podkreślał w rozmowie z magazynem „Retro Gamer”, że Flashback był projektowany przede wszystkim z myślą o Mega Drive i że wersję na tę konsolę uważa za najlepszą, mimo iż jako pierwsza na rynek trafiła konwersja na Amigę.
Animacje postaci przygotowano techniką rotoskopii, polegającą na przerysowywaniu nagranego materiału filmowego. Zespół Delphine opracował ją niezależnie od twórców Prince of Persia, stosując bardziej złożoną metodę polegającą na wcześniejszym przenoszeniu klatek wideo na folie. Tła rysowano ręcznie, a przerywniki filmowe zrealizowano w grafice wektorowej. Muzykę skomponowali Jean Baudlot, Raphaël Gesqua i Fabrice Visserot.
Poszczególne konwersje różnią się zawartością. Wersja na MS-DOS zawiera dłuższą sekwencję wprowadzającą i więcej krótkich scenek przerywnikowych niż edycja amigowa, w której animacje te są opcjonalne ze względu na czas wczytywania z dyskietek; wersja na Amigę oferowała też możliwość przybliżenia obrazu podczas strzelania, usuniętą w pozostałych wydaniach po krytyce recenzentów. Edycje na nośnikach CD-ROM – począwszy od wersji na Mega-CD, a następnie na 3DO, CD-i i PC – otrzymały nowe, wstępnie renderowane przerywniki z udźwiękowieniem i dialogami; wydanie na Mega-CD jako jedyne zawiera także kwestie mówione w trakcie rozgrywki oraz osobne ścieżki muzyczne dla każdego poziomu. Wersję na komputery Macintosh przygotowało studio Presage Software.
W Ameryce Północnej do wydań na Genesis, Super NES i Sega CD dołączano komiks opublikowany przez Marvel Comics, przedstawiający tło fabularne; w wersjach europejskich zastąpiono go tekstowym prologiem. Konwersję na Super NES ocenzurowano zgodnie z ówczesnymi wytycznymi Nintendo – bar w New Washington zamieniono w kawiarnię, arenę „Death Tower” przemianowano na „Cyber Tower”, a mutantom zmieniono kolor skóry na zielony.
Odbiór gry
Flashback spotkał się z bardzo dobrym przyjęciem krytyków. Recenzent „Computer Gaming World” chwalił rotoskopowaną grafikę, płynność ruchu postaci i oprawę dźwiękową odtwarzaną przez karty muzyczne; zastrzeżenia budziły natomiast nieporęczny interfejs i system zapisu w wyznaczonych punktach. Mimo to gra została podsumowana jako znakomita i wyjątkowo sugestywna. „Electronic Gaming Monthly” doceniło wersję na Super NES za poprawioną w stosunku do edycji na Genesis grafikę i muzykę, zwracając uwagę, że mimo miejscami powolnego tempa gra utrzymuje zainteresowanie dzięki fabule i zagadkom. „Nintendo Power” określiło oprawę jako „niemal filmową”, wskazując jednocześnie, że sterowanie wymaga przyzwyczajenia. Brytyjski „MegaTech” zauważył, że choć poziomy są rozległe, ukończenie gry nie zajmuje wiele czasu.
Wydania na nośnikach optycznych oceniano niejednoznacznie. „Electronic Gaming Monthly” uznało wersję na Sega CD za praktycznie identyczną z kartridżową, choć wciąż wartą zakupu dla osób nieposiadających żadnej innej edycji, natomiast „GamePro” chwaliło przygotowane od nowa przerywniki filmowe oraz ścieżkę dźwiękową i dialogi w jakości CD. Recenzent „Next Generation” przyznał, że ulepszenia są typowe dla konwersji kartridż–CD i nie wpływają na rozgrywkę, samą grę stawiając jednak „w klasie dla siebie”, wyżej niż Another World i Heart of the Alien. „Entertainment Weekly” ocenił, że gra dobrze zniosła próbę czasu, ale usprawnienia wersji na Sega CD wypadają mniej istotnie niż częste wczytywanie danych. Recenzując konwersję na Atari Jaguar, „GamePro” zauważył, że jest to prosty port niewykorzystujący możliwości sprzętu, choć nie mniej udany niż pierwotne wydania konsolowe.
Gra była wielokrotnie umieszczana w zestawieniach najlepszych tytułów w historii. W 1994 roku magazyn „Mega” sklasyfikował ją na ósmym miejscu listy najlepszych gier na Mega Drive, a „PC Gamer UK” – na siedemnastej pozycji listy pięćdziesięciu najlepszych gier komputerowych wszech czasów. W 1997 roku „Electronic Gaming Monthly” umieściło wersję na Genesis na 92. miejscu listy stu najlepszych gier, a w 1996 roku „GamesMaster” – na 59. pozycji analogicznego zestawienia. Serwis IGN sklasyfikował grę na 79. miejscu listy stu najlepszych gier na Super NES. W Polsce w 2010 roku redakcja „Chipa” umieściła Flashbacka na dziesiątym miejscu listy najlepszych gier na Amigę.
Wersja Remastered Edition na Nintendo Switch uzyskała w agregatorze Metacritic średnią 77/100. Recenzent serwisu Nintendo Life uznał ją za definitywne wydanie gry, zwracając uwagę, że oprawa audiowizualna niemal nie zestarzała się mimo upływu ćwierćwiecza i wskazując na drobne usterki nowej ścieżki dźwiękowej.
Kontynuacje i wznowienia Bezpośrednią kontynuacją gry jest Fade to Black, wydane w 1995 roku na komputery osobiste i konsolę PlayStation, utrzymane w pełnej trójwymiarowości. Trzecia odsłona, Flashback Legend, powstawała wspólnie z Adeline Software International z planowaną premierą w 2003 roku, lecz projekt anulowano wraz z upadkiem Delphine Software. W 2013 roku studio VectorCell, kierowane przez Cuisseta, wydało remake gry. W maju 2021 roku Microids zapowiedziało Flashback 2; gra ukazała się 16 listopada 2023 roku na PlayStation 5, Windows i Xbox Series X/S.
W 2020 roku Microids wydało w Europie zestaw łączący Flashbacka z Another World na PlayStation 4, Nintendo Switch i Xbox One.
Przypisy
Kategoria:Gry na platformę Mac OS Kategoria:Gry na platformę Acorn Archimedes Kategoria:Gry na platformę Amiga Kategoria:Gry na platformę Atari Jaguar Kategoria:Gry na platformę Atari Falcon Kategoria:Gry na platformę DOS Kategoria:Gry na platformę Sega CD Kategoria:Gry na platformę 3DO Kategoria:Gry na platformę iOS Kategoria:Gry komputerowe z 1992 roku Kategoria:Gry komputerowe wyprodukowane we Francji Kategoria:Fantastycznonaukowe gry komputerowe Kategoria:Platformowe gry komputerowe Kategoria:Przygodowe gry akcji Kategoria:Gry na platformę Nintendo Switch Kategoria:Gry na platformę Windows Kategoria:Gry na platformę PlayStation 4 Kategoria:Gry na platformę Xbox One